Sở Xây dựng thành phố Hà Nội vừa có văn bản gửi các sở, ngành và đơn vị liên quan về việc rà soát, khảo sát để lập dự án mở rộng Quốc lộ 1 đoạn từ Ba Đình đến hết địa phận thành phố Hà Nội, giáp tỉnh Ninh Bình. Dự án được nghiên cứu theo hình thức đối tác công tư (PPP), nhằm từng bước giải quyết các nút thắt giao thông và tạo động lực phát triển cho khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc nghiên cứu dự án được thực hiện trên cơ sở chỉ đạo của UBND thành phố về đề xuất chủ trương đầu tư mở rộng Quốc lộ 1, tuyến giao thông huyết mạch kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Nam. Trên tinh thần đó, Sở Xây dựng đề nghị các đơn vị liên quan chủ động triển khai các nội dung theo chỉ đạo, bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và khả thi của dự án.
Tuyến Quốc lộ 1 đoạn qua Hà Nội được nghiên cứu có tổng chiều dài khoảng 38,8km. Điểm đầu tại ngã ba Điện Biên Phủ – Lê Duẩn ( thuộc quận Ba Đình cũ) và điểm cuối tại ranh giới giữa Hà Nội và tỉnh Ninh Bình.
Theo đề xuất ban đầu của nhà đầu tư, quy mô mặt cắt ngang tuyến đường có thể được mở rộng lên đến 90m, tùy theo kết quả tính toán, dự báo lưu lượng giao thông cũng như đánh giá mức độ ảnh hưởng của các công trình hiện hữu dọc tuyến.
Hiện nay, đoạn Quốc lộ 1 từ Ba Đình đến ga Văn Điển, dài khoảng 10km, đã được đầu tư tương đối đồng bộ với mặt cắt ngang từ 30 - 40m, tương đương 8 làn xe cơ giới. Tuy nhiên, đoạn từ ga Văn Điển đến giáp tỉnh Ninh Bình, dài khoảng 18km, vẫn còn nhỏ hẹp, mặt đường phổ biến chỉ từ 10 - 15m với 2 - 4 làn xe. Sự chênh lệch lớn về quy mô hạ tầng khiến tuyến đường thường xuyên quá tải, đặc biệt vào giờ cao điểm và các dịp lễ, Tết, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực lưu thông của cửa ngõ phía Nam Hà Nội.
Để bảo đảm tính thống nhất trong đầu tư, tránh tình trạng chồng chéo và lãng phí nguồn lực, Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu tạm dừng triển khai các dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 1 đã có chủ trương nhưng chưa tổ chức thi công. Các chủ đầu tư của những dự án này có trách nhiệm bàn giao toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan để nhà đầu tư đề xuất dự án mới tiếp nhận, kế thừa và nghiên cứu tổng thể.
Sở Xây dựng cũng yêu cầu nhà đầu tư đề xuất dự án phải đưa ra giải pháp thiết kế đồng bộ cho toàn tuyến, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội để xác định phương án tuyến, vị trí tuyến đường theo tỷ lệ quy hoạch phù hợp. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần nghiên cứu các giải pháp chỉnh trang, tái thiết đô thị hai bên tuyến, qua đó tạo thêm nguồn lực cho đầu tư hạ tầng và bảo đảm mỹ quan đô thị.
Một yêu cầu quan trọng khác là nhà đầu tư phải đánh giá toàn diện các ưu điểm, hạn chế cũng như tính khả thi của phương án thực hiện, đặc biệt đối với hình thức PPP. Báo cáo tổng hợp về phương án tuyến, giải pháp đầu tư và tổ chức thực hiện dự án cần được gửi về Sở Xây dựng Hà Nội trước ngày 15/1 để làm cơ sở tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét.
Dự án mở rộng Quốc lộ 1 lên 90m được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết căn bản tình trạng ùn tắc kéo dài tại khu vực phía Nam Hà Nội, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho các huyện Thường Tín, Phú Xuyên và các khu vực lân cận thông qua hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại.
Theo các chuyên gia, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là thách thức lớn nhất của dự án mở rộng Quốc lộ 1 lên 90m. Với quy mô mở rộng gấp hơn hai lần so với hiện trạng, dự án có thể phải thu hồi một quỹ đất rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục nghìn hộ dân, cùng nhiều cơ quan, cơ sở sản xuất, kinh doanh và hệ thống hạ tầng kỹ thuật dọc hai bên tuyến.
Việc tổ chức giải phóng mặt bằng không chỉ đòi hỏi nguồn kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư rất lớn, mà còn cần lộ trình thực hiện bài bản, minh bạch, bảo đảm ổn định đời sống người dân, hạn chế tối đa xáo trộn xã hội và tránh kéo dài tiến độ dự án.
