Kết nối doanh nghiệp, nâng năng lực nhà cung ứng và xúc tiến đầu tư đang mở cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ cao của Hà Lan.
Ghép thế mạnh sản xuất với công nghệ cao
Phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và hình thành hệ sinh thái cung ứng đang là yêu cầu quan trọng để nâng năng lực công nghiệp Việt Nam. Trong quá trình này, hợp tác với Hà Lan mở ra hướng kết hợp năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam với thế mạnh công nghệ cao, thiết kế và quản trị chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Hà Lan.
Theo ông Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, Cục Công nghiệp được giao nhiệm vụ xây dựng chính sách nâng cao năng lực chuỗi cho ngành, nhất là trong công nghiệp chế biến, chế tạo. Một số ngành được định hướng trở thành ngành công nghiệp trọng điểm gồm cơ khí chế tạo, ô tô, điện, điện tử, bán dẫn; cùng các lĩnh vực như sản xuất thiết bị năng lượng và năng lượng ngoài khơi.
Việt Nam - Hà Lan có nhiều tiềm năng trong phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm công nghiệp hỗ trợCục Công nghiệp cũng xây dựng chính sách tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất thiết bị điện, với cơ chế đặc thù để phát triển sản phẩm trong nước và thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Đáng chú ý, Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026 - 2035 theo Quyết định số 929/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ được triển khai trong 10 năm, dự kiến hỗ trợ khoảng 2.000 doanh nghiệp đến năm 2035. Theo tính toán của Cục Công nghiệp, một số ngành có thể đạt tỷ lệ nội địa hóa tới 70%; riêng ngành điện tử có thể đóng góp 0,8-0,9% GDP.
Tuy nhiên, khoảng cách giữa số lượng doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và khả năng tham gia chuỗi vẫn là vấn đề cần giải quyết. Việt Nam hiện có khoảng 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, song chưa xác định được bao nhiêu doanh nghiệp thực sự tham gia chuỗi cung ứng. Trong khi đó, mục tiêu nhiều doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi là một thách thức.
Trong định hướng này, Hà Lan được xem là đối tác có nhiều tiềm năng nhờ thế mạnh công nghệ cao. Các lĩnh vực được đặt ra cho hợp tác gồm bán dẫn, kinh tế tuần hoàn, linh kiện cơ khí - điện tử chính xác, máy móc và thiết bị sản xuất thông minh.
Điểm đáng chú ý là hợp tác được định hướng không chỉ dừng ở thu hút vốn mà hướng tới hình thành chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Cục Công nghiệp đề xuất nghiên cứu chương trình phát triển nhà cung ứng Việt Nam - Hà Lan, từ lựa chọn doanh nghiệp, đánh giá khoảng cách năng lực, tư vấn cải tiến, hỗ trợ chứng nhận, chế tạo mẫu, thử nghiệm đến đơn hàng thương mại.
Bốn nhóm có thể ưu tiên gồm linh kiện, cơ điện tử chính xác cho thiết bị bán dẫn, quang tử, đo lường; máy móc, tự động hóa cho chế biến nông sản, thực phẩm; thiết bị hàng hải, cơ khí biển, chuyển đổi năng lượng; sản xuất thông minh và tái sản xuất.
Mỗi nhóm cần xác định doanh nghiệp dẫn dắt, nhà cung ứng Việt Nam, mục tiêu công nghệ, yêu cầu chứng nhận và lộ trình thị trường. Kết quả hợp tác có thể được đo bằng số nhà cung ứng được công nhận, sản phẩm vượt thử nghiệm và hợp đồng dài hạn.
Định hướng này cũng đặt ra yêu cầu kết hợp năng lực thiết kế, hệ thống và thị trường châu Âu của Hà Lan với năng lực chế tạo, quy mô sản xuất và thị trường khu vực của Việt Nam. Đào tạo kép, trao đổi kỹ sư, kết nối phòng thí nghiệm, cơ sở đo lường và trung tâm đổi mới sẽ hỗ trợ doanh nghiệp từ thiết kế đến chứng nhận sản phẩm.
Xúc tiến thương mại gắn với xúc tiến đầu tư
Để biến tiềm năng hợp tác thành kết quả cụ thể, xúc tiến thương mại được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ hơn với xúc tiến đầu tư và chuyển giao công nghệ.
Theo bà Võ Thị Ngọc Diệp - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan, hoạt động xúc tiến cần chuyển từ quảng bá chung sang kết nối trực tiếp doanh nghiệp có năng lực trong cơ khí chính xác, điện tử, bán dẫn, tự động hóa và công nghiệp hỗ trợ.
“Cần lồng ghép hoạt động xúc tiến thương mại với xúc tiến đầu tư và chuyển giao công nghệ nhằm khuyến khích các doanh nghiệp Hà Lan đầu tư vào sản xuất linh kiện, cơ khí chính xác, thiết bị điện, điện tử và bán dẫn tại Việt Nam”, bà Võ Thị Ngọc Diệp nhấn mạnh.
Việt Nam được đánh giá cao nhờ năng lực sản xuất tốtTheo đó, các doanh nghiệp cần tham gia hội chợ, triển lãm, hội nghị chuyên ngành, đồng thời kết nối doanh nghiệp, khảo sát khu công nghiệp, thăm đối tác và tư vấn kỹ thuật. Cùng với kết nối, yêu cầu nâng năng lực doanh nghiệp cũng được đặt ra. Các chương trình xúc tiến cần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận yêu cầu kỹ thuật của EU như dấu CE, quy định mới về máy móc...; đồng thời chuẩn bị năng lực đáp ứng yêu cầu về phát triển bền vững, giảm phát thải.
Từ phía doanh nghiệp cơ khí, ông Hoàng Mạnh Trung - đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI) cho rằng, thị trường Hà Lan có tiêu chuẩn cao, không phù hợp với cách tiếp cận bán hàng đơn lẻ. Cơ hội tập trung ở gia công cơ khí chính xác, module cơ khí, thiết bị phi tiêu chuẩn, tự động hóa và dịch vụ kỹ thuật.
Đại diện VAMI đề xuất mô hình doanh nghiệp dẫn dắt cùng các doanh nghiệp vệ tinh xây dựng hồ sơ năng lực chung để tiếp cận khách hàng Hà Lan. Hiệp hội cũng định hướng doanh nghiệp Việt Nam cùng đối tác Hà Lan nghiên cứu, thiết kế và chế tạo đơn hàng thử nghiệm quy mô nhỏ, sau đó từng bước chuyển giao quy trình, tài liệu vận hành và tiêu chuẩn nghiệm thu. Quá trình này gắn với nâng cao năng lực sản xuất, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc.
Ở góc độ công nghiệp hỗ trợ, ông Phạm Hải Phong - Phó Chủ tịch kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội Công nghiệp Hỗ trợ Việt Nam (VASI) cũng cho hay, dư địa hợp tác không chỉ nằm ở sản xuất chip mà còn ở thiết bị phục vụ sản xuất chip và các sản phẩm ứng dụng chip. Việt Nam có thể bắt đầu từ những sản phẩm có yêu cầu công nghệ thấp hơn như thiết bị gia dụng, máy móc, dụng cụ cầm tay, thiết bị đóng tàu hoặc sản phẩm phục vụ năng lượng mới.
“Với kinh nghiệm và thế mạnh của Hà Lan trong các công nghệ cốt lõi, cùng nhiều năm kinh doanh quốc tế và quản trị chuỗi cung ứng, chúng tôi tin rằng hai bên hoàn toàn có thể hợp tác để đầu tư sản xuất ngay tại Việt Nam”, ông Phạm Hải Phong chia sẻ.
Theo ông Phong, Việt Nam có nhiều doanh nghiệp sở hữu năng lực sản xuất tốt và đã có hơn 20 năm tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc. Đây là nền tảng để tiếp tục nâng cấp năng lực và tham gia các chuỗi cung ứng mới.
VASI đang phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp Hà Lan tại Việt Nam triển khai chương trình giới thiệu doanh nghiệp và nâng cao năng lực. Đã có 6 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chương trình. Các doanh nghiệp Hà Lan đang hoạt động tại Việt Nam như Heineken, Van Oord, Damen Sông Cấm cũng được xác định là đối tác tiềm năng do có nhu cầu về công nghiệp hỗ trợ, thiết bị và linh kiện.
Hoạt động kết nối qua các triển lãm chuyên ngành tại châu Âu cũng ghi nhận kết quả cụ thể. Trong hai năm qua, VASI phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại tham gia nhiều hoạt động xúc tiến thương mại EMO MILANO tại Ý và Hannover Messe tại Đức, qua đó tiếp cận và kết nối khoảng 12-15 doanh nghiệp Hà Lan đang tìm kiếm nhà cung cấp.
Tags: Công nghiệp hỗ trợ , Xúc tiến thương mại , Đầu tư Việt Nam - Hà Lan
