Cùng với việc nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2013 của Việt Nam lên 5,3%, WB còn cho rằng nợ công của Việt Nam vẫn trong vòng kiểm soát và kiến nghị Chính phủ cần phải kiểm soát bội chi nhằm đảm bảo tính bền vững tài khóa trong trung hạn.
Tại Báo cáo cập nhật triển vọng tăng trưởng kinh tế của các
nước Đông Á- Thái Bình Dương được Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày
7/10/2013, tổ chức này cho rằng, kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng
5,3% năm 2013, cao hơn so với dự báo 5,2% đưa ra hồi tháng 4. Tuy
nhiên, triển vọng tăng trưởng trong năm 2014 lại bị hạ từ 5,7% xuống
5,4% và sẽ tiếp tục duy trì ở mức này trong năm 2015.
Dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2013 đặt trong mối tương quan với các quốc gia cùng khu vực.
Theo đánh giá của WB, với tốc độ tái cơ cấu diễn ra chậm chạp, nền
kinh tế Việt Nam đang rơi vào thời kỳ tăng trưởng chậm dài nhất kể từ
khi bắt đầu đổi mới vào thập niên 1980 tới nay.
Tăng trưởng GDP đã giảm từ 6,4% năm 2010 xuống 6,2% năm 2011 và
5,2% năm 2012. Riêng trong nửa đầu năm 2013, có gần 29.000 doanh nghiệp
phải tuyên bố phá sản hoặc tạm dừng hoạt động, tăng hơn 10% so với cùng
kỳ năm 2012 trong khi con số đăng ký mới là 39.000 doanh nghiệp.
Tốc độ tăng trưởng tín dụng đến tháng 7/2013 mới chỉ đạt 5% so với
kế hoạch cả năm là 12%, nguyên nhân do các ngân hàng không tích cực cho
vay giữa lúc bảng cân đối tài sản trong tình trạng xấu, đối tượng vay
vốn là doanh nghiệp nhà nước chưa cải thiện được tình hình.
Về lĩnh vực tài chính công, WB cho rằng, Việt Nam đang phải chịu
nhiều áp lực do tăng trưởng những năm gần đây chậm lại, nguồn thu giảm
và tăng chi. Năm 2012, thâm hụt ngân sách tăng lên 4,8% GDP, qua đó dẫn
tới nợ Chính phủ tăng từ 48% GDP năm 2011 lên 52% GDP năm 2012.
Mặc dù cho rằng tỷ lệ nợ công và nợ nước ngoài của Việt Nam vẫn
đang trong phạm vi cho phép song WB vẫn khuyến nghị cần phải kiểm soát
bội chi nhằm đảm bảo tình bền vững tài khóa trong trung hạn.
Các Chính phủ cần giải quyết rủi ro tài khóa
WB cũng đánh giá, tăng trưởng tại các nước đang phát triển khu vực
Đông Á đã suy giảm do Trung Quốc chuyển trọng tâm từ xuất khẩu sang thị
trường nội địa. Các nền kinh tế lớn thuộc nhóm thu nhập trung bình như
Indonesia, Malaysia và Thái Lan chứng kiến mức suy giảm tăng trưởng nhẹ
do chịu ảnh hưởng bởi suy giảm đầu tư, giá hàng hóa thế giới đi xuống và
xuất khẩu không như mong muốn.
Báo cáo đưa ra dự đoán, mức tăng trưởng trung bình của các nước
đang phát triển trong khu vực sẽ đạt 7,1% năm 2013 và 7,2% năm 2014. Đây
là mức điều chỉnh đi xuống so với con số mà WB đã dự báo vào tháng
4/2013, nhưng các nước đang phát triển khu vực Đông Á vẫn dẫn đầu so với
các khu vực khác trên thế giới.
Ông Axel van Trotsenburg, Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực Đông Á
Thái Bình Dương, WB nhận định: “Khu vực Đông Á Thái Bình Dương vẫn là
đầu tàu kinh tế toàn cầu, đóng góp tới 40% tăng trưởng GDP toàn thế
giới, cao hơn bất kỳ khu vực nào khác. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã
bắt đầu tăng tốc trở lại và đây chính là lúc các nước đang phát triển
cần tiến hành tái cơ cấu và cải cách chính sách nếu muốn duy trì tăng
trưởng, giảm nghèo và cải thiện đời sống cho nhóm người nghèo và dễ bị
tổn thương”.
Theo đó, tăng trưởng Trung Quốc dự kiến đạt mục tiêu đặt ra là 7,5%
trong năm nay. Viễn cảnh ngắn hạn đang được cải thiện do sản lượng công
nghiệp quý III/2013 sẽ tiếp tục tăng. Tăng trưởng năm 2014 dự tính sẽ
đạt mức 7,4% nhưng vẫn tồn tại một số rủi ro tái cơ cấu kinh tế Trung
Quốc - đó là nguy cơ đầu tư sẽ giảm quá nhiều dẫn đến tác động tiêu cực
lên nền kinh tế khu vực, nhất là đối với các nhà đầu tư vốn và cung cấp
nguyên vật liệu thô sang Trung Quốc.
Nếu không tính Trung Quốc, tăng trưởng dự tính trong khu vực năm
2013 sẽ đạt 5,2% và năm 2014 sẽ đạt 5,3%. Trong khi cầu nội địa vẫn tiếp
tục là nhân tố thúc đẩy tăng trưởng, thì tăng trưởng đầu tư giảm nhẹ
tại một số nền kinh tế ASEAN chủ yếu như Indonesia, Thái Lan, và
Malaysia. Trong khi tại Philippines, tiêu dùng và kiều hối giúp nền kinh
tế phát triển thì Campuchia tăng trưởng nhờ vào xuất khẩu may mặc và du
lịch.
WB cho rằng, khi kinh tế Mỹ, Nhật và khu vực đồng Euro hồi phục và
có chiều hướng tăng tốc trong quý II/2013 các nước Đông Á đã được hưởng
lợi do tỉ trọng xuất khẩu cao của mình nhưng cùng với đó cũng phải chuẩn
bị tốt hơn trong trường hợp có những điều chỉnh bất thường.
Theo các chuyên gia kinh tế đến từ WB, việc phản ứng mạnh mẽ về tài
khóa và tiền tệ trước cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu cũng tạo ra
nhiều rủi ro tại các nền kinh tế. Các nước cần chuẩn bị đối phó với xu
thế tăng dần lãi suất tại các nước phát triển và sẽ phải cố gắng gấp hai
lần thì mới có thể duy trì ổn định tài chính.
Tuy nhiên, về lâu dài, do đầu tư sẽ bị tác động bởi lãi suất cao
nên thành công trong việc đẩy mạnh tăng trưởng và giảm nghèo sẽ phụ
thuộc vào tái cơ cấu kịp thời. Các nước cần cải thiện môi trường đầu tư
và đầu tư nhiều hơn nữa vào cơ sở hạ tầng đồng thời nâng cao hiệu quả
đầu tư công. Viễn cảnh tăng trưởng toàn cầu sáng sủa hơn sẽ giúp các
nước đang phát triển thực hiện cải cách có thể giúp họ hồi phục và tăng
trưởng trên một nền tảng vững chắc hơn.
Và một điều cần thiết mà WB lưu ý tại báo cáo lần này đó là các
chính phủ cần giải quyết rủi ro tài khóa và tạo môi trường hỗ trợ tăng
trường dài hạn, kể cả biện pháp cắt giảm trợ giá năng lượng.
Theo Bích Diệp
Dân trí