Vòng xoay tiền mặt (“Cash Conversion Cycle” – viết tắt “VXTM”) là một chỉ số quản trị ít được áp dụng như một Chỉ số đo lường hiệu suất (KPI – “Key Performance Indicator”) cho các nhà quản trị trong doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là đối với các Giám đốc tài chính (CFO).
VXTM
được định nghĩa là thời gian để doanh nghiệp
chuyển hóa các nguyên vật liệu sản xuất
thành tiền mặt, đây cũng chính là khoảng thời gian doanh nghiệp cần sử
dụng vốn lưu động. VXTM là công cụ hữu hiệu để các CFO tối ưu hóa nguồn vốn lưu động,
kiểm
soát chi phí tài chính và thiết lập các chính sách quản trị liên quan
đến các
khoản phải trả - phải thu và hàng tồn kho. Ngoài ra, VXTM là chỉ số đánh
giá
thanh khoản ngắn hạn của doanh nghiệp một cách xác thực và hiệu quả hơn
hẳn Chỉ số thanh toán hiện thời (“Current Ratio”) và chỉ số thanh toán
nhanh (“Quick
Ratio”). Công thức xác định VXTM cơ bản được trình bày nhu sau: tuy
đặc thù của mỗi doanh nghiệp, CFO cần điều chỉnh công thức VXTM để phản ảnh các
dòng tiền khác như tạm ứng của người mua, tạm ứng cho nhà cung ứng...
Dựa
trên công thức này, mục tiêu của các CFO là đưa rút ngắn VXTM để doanh nghiệp
có thể tối giảm chi phí tài chính dành cho vốn lưu động. Mục tiêu này trước hết
có thể thực hiện qua việc tăng cường Hiệu Năng Hoạt Động bằng cách rút ngắn thời
gian thu hồi công nợ (giảm Số Ngày Khoản Phải Thu) hoặc nhanh chóng giải phóng
Hàng Tồn Kho, khẩn trương đưa nguyên vật liệu vào dây chuyền sản xuất (giảm Số
Ngày Hàng Tồn Kho). Ngoài ra, việc rút ngắn VXTM còn có thể thực hiện qua việc
thương thảo với các nhà cung ứng, kéo dài thời gian công nợ, đây là việc hoàn
toàn phụ thuộc vào năm lực đàm phán của CFO. Một số doanh nghiệp có VXTM “âm”,
có nghĩa là doanh nghiệp không cần sử dụng vốn lưu động mà còn có thể tạo ra
doanh thu tài chính nhờ “chiếm dụng” được vốn lưu động của nhà cung ứng.
VXTM
không những có thể áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất, mà cả đối với các
doanh nghiệp phân phối, bán lẻ, xuất nhập khẩu v.v… đều có thể áp dụng cơ chế
quản lý dòng tiền dựa trên chỉ số này. Theo tạp chí Forbes, các doanh nghiệp có
giá trị lớn và tối đa hóa giá trị cho cổ đông đều là các doanh nghiệp quản lý
hiệu quả VXTM, đơn cử như hệ thống siêu thị Target’s khoảng 27 ngày, Walmart là
khoảng 10 ngày, CostCo khoảng 4,5 ngày và cá biệt như trường hợp của Amazon.com
là âm 14 ngày.
Theo Đỗ Chí Hiếu
Dddn.com.vn
