Thoái vốn hay “thoát xác”?

Ông Phan Dũng Khánh - Trưởng phòng Phòng Phân tích & Tư vấn đầu tư CTCK Kim Eng Việt Nam: Xử phạt nhẹ, lợi lớn nên cổ đông lớn sẵn sàng bán tháo CP

Có một số lý do thường gặp khi các cổ đông (CĐ) lớn bán CP của mình ra: Thứ nhất, CĐ lớn cần tiền để trang trải cho một số dự án khác nào đó hoặc có thể đang bị mắc nợ (DN hoặc cá nhân), chuyện này bây giờ quá nhiều như chuyện 25 triệu CP của CTCP thủy sản Bianfishco mà báo chí đang đăng. Điều này theo tôi là tốt cho DN và cho thị trường, vì người mua sẽ cơ cấu lại giúp DN tiếp tục phát triển và quan trọng là người bán vì hoàn cảnh mới phải bán. Trường hợp này thông thường CĐ lớn chỉ bán một phần chứ không bán hết bao giờ và thường luôn dưới 50% số lượng họ nắm giữ. Thứ hai, CĐ lớn mất niềm tin với chính DN của mình, CĐ lớn không có nợ nần, không có nhu cầu dùng tiền để đầu tư dự án khác, hay nếu có không đến mức độ phải bán hết sạch CP mà vẫn bán sạch toàn bộ (hoặc bán hầu hết) thì trường hợp này sẽ ảnh hưởng đến thị trường và làm thiệt hại các CĐ khác. Bởi vì việc các CĐ lớn này là những ông chủ DN thật sự bán sạch CP chỉ trong trường hợp họ hoàn toàn mất niềm tin về DN và biết rằng DN không còn khả năng hoạt động hoặc chuẩn bị lâm vào tình trạng rất khó khăn. Thường các CĐ lớn sẽ biết những thông tin này trước, do họ có chân trong ban lãnh đạo Cty. Bởi thế khi các CĐ nhỏ hơn và thị trường nhận ra thì thông thường là quá muộn và CP phải chịu cảnh bán tháo như trường hợp của CTCP dược phẩm Viễn Đông (mã CK: DVD) và rất nhiều trường hợp khác.

Về luật pháp có quy định rất kỹ về việc công bố thông tin để tránh cho các CĐ bị thiệt hại, nhưng để có thể phát hiện trường hợp nào tận dụng thông tin để trục lợi và có bằng chứng xác thực không phải là đơn giản, bởi thế trong thời buổi TTCK khó khăn thì những việc này càng nhiều mà xử phạt hầu như rất ít và lại quá nhẹ tay với những lợi ích mà các CĐ lớn này thu được nên CĐ lớn khi DN “có biến” họ vẫn làm.

B.C (ghi)

Ông Võ Duy Phương - chuyên gia tư vấn CTCK Bản Việt:  Các cổ đông nhỏ là người chịu thiệt hại lớn nhất

Có cả 1.001 lý do để các cổ đông thực hiện thoái vốn. Do vậy không chỉ nhìn vào hiện tượng bên ngoài để suy diễn bản chất bên trong của sự việc. Tuy nhiên, trên thực tế, đây đều là các cổ đông nội bộ nắm những thông tin trọng yếu của DN niêm yết, việc bán cổ phần của những NĐT lớn này muốn hay không đều gây ra tác động tâm lý tới thị trường, nhất là các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Việc ông Đặng Thành Tâm và bà Đặng Thị Hoàng Phượng đăng ký bán hơn 40 triệu CP SQC trị giá tới hơn 2.500 tỉ đồng, trong khi SQC đang có lợi nhuận tăng lên khá mạnh thì bất chấp việc thoái vốn do khan hiếm tiền mặt hay chỉ đơn giản để chốt lời tìm cơ hội khác thì cũng vẫn khiến NĐT nhỏ bất an và đặt câu hỏi nghi ngờ về tính hấp dẫn không chỉ của CP này mà cả các CP khác trên TTCK.

Tôi cũng không loại trừ khả năng việc thoái vốn là do sau khoảng thời gian đầu tư không hoặc chưa hiệu quả, chưa đủ tiềm lực tài chính hoặc đầu tư không đúng thế mạnh và chuyên môn của mình, thì đây là khoảng thời gian bắt buộc cổ đông lớn phải suy tính kỹ càng về việc có thể tiếp tục “leo lưng cọp” nữa hay không hoặc tiến hành thoái vốn trước khi quá muộn. Đặc biệt trong thời gian vừa qua, do sự khó khăn chung của nền kinh tế, nhiều DN rơi vào tình trạng thiếu tiền mặt cho hoạt động sản xuất kinh doanh, buộc nhiều ông chủ phải bán các CP đang nắm giữ để lành mạnh hóa tình hình tài chính. Trong những tình huống ấy, rõ ràng sự đi ở, tăng giảm sở hữu của cổ đông lớn không còn là giao dịch thuần túy. Nó cho thấy những thay đổi lớn ở DN. Nếu thay đổi này diễn ra liên tục, thì việc ổn định “đội hình” trở thành bài toán khó với DN. Thường cổ đông nhỏ nhận ra thì đã quá muộn và người chịu thiệt hại lớn chính là những cổ đông đã tin tưởng và nắm giữ CP của các DN ấy.

G.Miêu (ghi)