|
|
Người tiêu dùng mua sắm tại một trung tâm thương mại lớn ở quận 7, TPHCM
Ảnh minh hoạ: Quốc Hùng
|
ENT: Rào cản lớn nhất
Các nhà quản lý và giới doanh nghiệp bán lẻ cho rằng, nguyên nhân đẩy
Việt Nam rời khỏi Top 30 thị trường bán lẻ hấp dẫn thế giới là do việc
Việt Nam áp dụng tiêu chí Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) cũng như giá
bất động sản cùng lãi suất tín dụng cao...
Trao đổi với Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online về kết quả trên
do Hãng tư vấn của Mỹ A.T.Kearney công bố, ông Trần Nguyên Năm, Vụ phó
Vụ thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, nói rằng ông không bất
ngờ với kết quả này dù hãng này năm 2008 công bố Việt Nam là thị trường
bán lẻ hấp dẫn nhất toàn cầu.
Mặc dù khi gia nhập WTO, Việt Nam cam kết mở cửa thị trường cho các nhà
đầu tư nước ngoài và pháp luật cho phép các nhà bán lẻ nước ngoài sở
hữu 100% cổ phần doanh nghiệp bán lẻ, nhưng trên thực tế nhà đầu tư vẫn
gặp nhiều rào cản.
Ông Năm cho biết hiện Việt Nam vẫn còn hạn chế các nhà phân phối nước
ngoài vào mở kinh doanh nhằm bảo vệ các nhà phân phối trong nước thì kết
quả khảo sát trên không có gì lạ phải ngạc nhiên. Theo ông Năm, ENT là
nguyên nhân chính đưa các nhà bán lẻ nước ngoài đánh giá Việt Nam mất đi
sự hấp dẫn.
Trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, ENT là một rào cản kỹ thuật và sự
không hài lòng về rào cản này được đại diện các tập đoàn phân phối thế
giới phản ánh. Điều này theo ông Năm góp phần đánh tụt hạng của Việt
Nam.
Trong "Sách trắng" mới nhất về môi trường kinh doanh của Việt Nam,
Phòng Thương mại châu Âu mô tả ENT như là một "rào cản rất lớn đối với
các nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp cận thị trường ... được áp dụng rất
tùy tiện và khác nhau" theo từng tỉnh.
Trong khi đó, các quan chức Việt Nam cho rằng việc kiểm tra như vậy là
cần thiết để bảo vệ lợi ích của các nhà bán lẻ nhỏ trong nước vốn còn
yếu kém nhiều mặt.
Một rào cản khác theo ông Năm cũng như các nhà bán lẻ phản ánh là yếu
kém về cơ sở hạ tầng và chi phí thuê mặt bằng quá cao đang là rào cản
với các nhà bán lẻ nước ngoài.
Ông Pascal Billaud, Tổng Giám đốc Big C Việt Nam, luôn phản ánh chi phí
đầu tư hạ tầng bất động sản “ngốn” nhiều vốn đầu tư nhất đối với việc
phát triển một siêu thị mới. Tương tự, bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, chủ chuỗi
siêu thị Citi Mart phản ánh chi phí tiền thuê mặt bằng kinh doanh luôn
chiếm khoảng 50% tổng chi phí trong điều hành một siêu thị.
Lãi suất tín dụng cao dẫn đến hàng hoá trong nước tăng cao, người dân
buộc phải tiết kiệm chi tiêu cũng được xem là nguyên nhân dẫn đến việc
kém hấp dẫn thị trường bán lẻ trong nước hiện nay. Các chuyên gia kinh
tế cũng đồng tình rằng thị trường bán lẻ Việt Nam đã xấu đi từ vài năm
nay bới khủng hoảng kinh tế vĩ mô khiến sức mua của người dân giảm sút,
hàng loạt doanh nghiệp bán lẻ phải đóng cửa…
Vẫn tiềm năng lớn
Mặc dù vậy, theo bà Nguyễn Thị Ánh Hoa, kết quả xếp hạng của A.T.
Kearney chỉ có giá trị tham khảo, không ảnh hưởng đến kế hoạch của những
nhà đầu tư đã tìm hiểu, nghiên cứu kỹ về thị trường bán lẻ Việt Nam.
Bà Hoa tiết lộ có một số doanh nghiệp phân phối nước ngoài đang muốn
bước vào thị trường Việt Nam thông qua hệ thống kinh doanh của Citi
Mart. Điều này cũng đã diễn ra vài năm trước với nhà bán lẻ ở Singapore.
Mặc dù còn nhiều rào cản nhưng xét về góc độ thị trường thị Việt Nam
vẫn là một thị trường bán lẻ được các nhà phân phối đánh giá vẫn còn rất
nhiều tiềm năng.
Theo ông Pascal Billaud, Việt Nam có gần 90 triệu dân và là một trong
những nền kinh tế mới nổi năng động nhất trong vùng Đông Nam Á với tăng
trưởng hàng năm trung bình khoảng 7,3% từ 20 năm nay. Đời sống kinh tế
và xã hội của người dân không ngừng được nâng cao. Các ngành sản xuất
hàng tiêu dùng cũng không ngừng phát triển và đây là nền tảng cho sự
phát triển của một thị trường tiêu dùng.
Dẫu lạm phát vẫn còn cao vào những năm trước đây nhưng năm nay lạm
phát được kiểm soát tốt trong 6 tháng đầu năm, góp phần cải thiện sức
mua của người dân. Trong lĩnh vực phân phối, so với các thị trường lân
cận, thị trường bán lẻ hiện đại vẫn chiếm tỉ trọng rất nhỏ, chưa đến
20%, và ít cạnh tranh. Vì vậy tiềm năng phát triển rất lớn và hấp dẫn
đối với các nhà bán lẻ, cả phân phối tổng hợp lẫn phân phối chuyên
nghành, ông Billaud nhận định.
Điều này cũng lí giải vì sao nhiều nhà phân phối nước ngoài đã có mặt
tại Việt Nam như Big C, Parkson, Metro Cash & Carry, Lotte Mart,
Family… tiếp tục mở rộng hệ thống kinh doanh của mình, trong khi những
nhà phân phối lớn của nước ngoài vẫn nhảy vào Việt Nam như Aeon, E-Mart…
Mặc dù nhiều người doanh nghiệp phân phối trong nước coi sự vắng mặt
của nhà bán lẻ lớn như là một điềm lành cho mình, các nhà kinh doanh
nước ngoài và nhà ngoại giao cho rằng Việt Nam đang bỏ lỡ các khoản đầu
tư lớn và cơ hội để cải thiện sự lựa chọn của người tiêu dùng.
