Vừa qua, Bộ Công Thương có dự thảo lần
3 hoàn thiện dự thảo về cơ cấu giá bán lẻ điện. Trong đó, Bộ đề xuất
giá điện cho các ngành sản xuất dự kiến sẽ tăng, riêng ngành thép và xi
măng sẽ có giá riêng, cao hơn từ 2 - 16% so với trước.
Ý
kiến đưa ra ngay lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của các doanh
nghiệp ngành thép, xi măng. Trong khi đó, hiệp hội năng lượng lại cho
rằng, nên điều tra kỹ và tăng trong trường hợp cần thiết để đảm bảo các
doanh nghiệp ngành này có "ý thức và trách nhiệm hơn trong việc sử dụng
năng lượng".
"Thép, xi măng đâu tốn điện hơn ngành khác"
Trong
buổi Tọa đàm trực tuyến về ngành thép và xi măng do Báo Công Thương tổ
chức ngày 24/7, đại diện hai ngành đều tỏ ra rất bức xúc trước đề xuất
này, cho rằng như vậy là bất hợp lý, thiếu công bằng.
Ông
Nguyễn Tiến Nghi - Phó chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết, từ
2005 đến nay, các nhà đầu tư đã dần đổi mới công nghệ. Thực tế, công
nghệ sản xuất của ngành thép Việt Nam không hề thua kém các nước trong
khu vực. Chẳng hạn như công ty thép Việt đầu tư công nghệ thiết bị của
G7; lò điện Hồ quang công suất lớn 120 tấn/mẻ.
"Lượng
tiêu thụ điện trung bình của thép là 450kwh/tấn sản phẩm, đây là mức
tiêu hao năng lượng tiên tiến của các nước Đông Nam Á", ông Nghi cho biết.
Đại
diện ngành thép cho biết, thực tế ngành thép được đầu tư từ sau đổi
mới, nếu đưa giá điện ngành này cao hơn các ngành khác là không công
bằng và thiếu thuyết phục. "Đặc biệt hơn, đây là giai đoạn khó khăn của
doanh nghiệp nên nếu áp dụng ở thời điểm này thì đã đi ngược Nghị quyết
02 của Chính phủ", ông nói.
Cùng quan điểm với ông Nghi, ông Nguyễn Văn Thiện, chủ tịch Hiệp hội xi măng Việt Nam cho biết, các
dây chuyền sản xuất xi măng của Việt Nam không hề thua kém so với các
nước trong khu vực, trung bình tiêu tốn 90 - 100 kwh/tấn xi măng.
Cuối năm 2013, dự tính tổng công suất cả nước đạt 70 triệu tấn xi
măng, trong đó 68,5 tấn được sản xuất bằng công nghệ tiên tiến tiết kiệm
năng lượng. Chỉ có 1,5 triệu tấn là được sản xuất bằng các lò đứng chưa
đảm bảo về mặt công nghệ. Tuy nhiên những lò đứng này theo quy hoạch
cũng sẽ ngừng hoạt động vào năm 2015.
Ngoài ra,
đến năm 2015 tất cả dự án xi măng sẽ có thiết bị tận dụng nhiệt khí
thải, giúp các nhà máy xi măng tự sản xuất được khoảng 15% lượng điện
tiêu thụ.
"Có thể thấy xi măng không hề lãng phí điện mà đang tìm mọi biện pháp để tiết kiệm", ông Thiện nhận định.
Ông
Nguyễn Văn Thiện (trái) và ông Nguyễn Tiến Nghi (phải) đều cho rằng áp
khung giá riêng cho thép, xi măng là bất hợp lý, các ngành phải bình
đẳng với nhau
Năng lượng "phản pháo"
Trong
khi thép và xi măng một mực khẳng định mình dùng năng lượng tiết kiệm
và cho rằng ngành điện đang có biểu hiện độc quyền , ông Trần Viết Ngãi,
chủ tịch Hiệp hội năng lượng lại đưa ra ý kiến có phần trái ngược.
Theo
ông Ngãi, ngành thép và xi măng không chỉ chiếm 11-12% tổng sản lượng
điện sử dụng mà chắc chắn chiếm tỷ lệ cao hơn. Trong tổng số 70% điện
năng bán ra thị trường trong ngành công nghiệp, trong đó thép và xi măng
chiếm tỷ lệ lớn. Tỉ lệ tiêu hao của hai ngành này cũng lớn. Thêm vào
đó, rất nhiều đơn vị thép nhỏ lẻ nhập dây chuyền cũ của Đài Loan, Nhật
Bản rất tốn điện năng.
"Chúng ta phải xem
tỉ trọng chiếm tiêu thụ điện năng của ngành thép, xi măng trong nền công
nghiệp là bao nhiêu %. Ảnh hưởng của nó tác động tới ngành điện như thế
nào, từ đó mới tính đến việc tăng thêm.
Theo
tôi mức tăng sẽ thấp thôi, để đảm bảo ngành thép, xi măng phải có trách
nhiệm với ngành điện", ông Ngãi nhận định. Ông cũng cho rằng, các doanh
nghiệp nên thông cảm với ngành điện, vốn phải chịu lỗ rất lớn trong thời
gian qua. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, điện, than, khí đã lỗ hơn 10.000
tỉ đồng
Hạ hồi phân giải
Câu
chuyện ngành thép và xi măng có tiêu tốn nhiều điện hơn các ngành sản
xuất khác hay không, có lẽ vẫn còn nhiều điều phải bàn cãi. Cuộc tranh
luận giữa Hiệp hội năng lượng và đại diện 2 ngành cũng kết thúc mà không
đưa ra một câu trả lời cụ thể. Mỗi bên đều có cái lý của mình, không ai
chịu ai. Trong khi đó, Cục Điều tiết Điện lực cũng có tham dự và chứng
kiến cuộc tranh luận giữa đại diện ngành thép, xi măng và hiệp hội năng
lượng nhưng không đưa ra ý kiến gì.
Ông
Bùi Quang Chuyện, phó chủ tịch vụ Công nghiệp nặng thuộc Bộ Công Thương
cho biết, theo báo cáo mới đây của EVN, đối với việc tiêu thụ điện của 2
ngành thép và xi măng đang ngày càng giảm xuống. Dự báo năm 2013 giảm
xuống khoảng 10%. Giá điện đối với các sản phẩm trong cán thép chiếm tỷ
lệ rất nhỏ, khoảng từ 5 - 6%, vì thế nhân định ngành thép lợi dụng điện
giá rẻ là chưa hiểu đúng về sản xuất thép.
Về
việc đưa ra một khung giá điện cao hơn cho ngành thép và xi măng, ông
Chuyện cho biết, bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi quyết
định.
Mức tăng đặc biệt thì chưa biết, chỉ có
một điều được khẳng định, giá điện chắc chắn sẽ tăng, và tăng có lộ
trình để bù đắp cho những khoản lỗ hàng chục nghìn tỉ mà ngành điện đang
vướng phải.
Trần Dũng