Sản phẩm mới phải đáp ứng được
các tiêu chí: lạ, có tính sáng tạo,
mang tính thiết thực thì mới có thể đảm bảo
sản phẩm mới “sống” lâu dài
Một cuộc khảo sát bằng bảng câu hỏi có kết hợp phỏng vấn sâu hơn 180 DN trong tháng 9/2013 của trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ DN (BSA) đã nhận được những kết luận: DN VN nào cũng xem việc đổi mới sáng tạo về sản xuất, sản phẩm và công nghệ quản trị là một yếu tố then chốt nhất trong hành trình phát triển DN nhưng lại không mấy doanh nghiệp đủ sức đầu tư và theo đuổi một cách bài bản, dài hạn câu chuyện này.
DN “đơn thương độc mã”
Theo kết quả cuộc khảo sát, chỉ có chưa đến 20% trong số 180 DN tham gia khảo sát có tổ chức bộ phận nghiên cứu phát triển (R&D) mà theo họ là đủ khả năng để “sáng tạo” ra những cú đột phá mới của DN. Phần lớn còn lại đều là những thành viên kiêm nhiệm và nguồn năng lượng chủ lực của đổi mới sáng tạo phụ thuộc vào chủ DN. Ngay cả việc tiếp cận các giải pháp công nghệ mới – vốn được xem là khá rầm rộ với nhiều hội chợ, Cty chào hàng… cũng còn là điểm lúng túng của DN Việt.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân của thực trạng này là lâu nay, DN mạnh ai lấy làm, “đơn thương độc mã”, thiếu sự liên kết với các cơ sở nghiên cứu. Doanh nhân Cổ Gia Thọ - Chủ tịch HĐQT Cty Thiên Long dẫn chứng: Những sản phẩm của Cty đến nay không những chỉ cạnh tranh được trên thị trường trong nước mà còn xuất khẩu chủ yếu do nỗ lực tự thân của DN, từ lúc còn rất nhỏ thì trích phần tiền nhỏ, cứ nuôi bộ phận R&D và truyền lửa liên tục, sự hợp tác với các viện trường hầu như không đáng kể.
Đồng quan điểm này, bà Lê Thị Thanh Lâm - Phó Tổng giám đốc SaigonFood chia sẻ: Nhiều lần bà chạy đi chạy về với trường ĐH Nông Lâm – vốn là trường cũ của bà nhưng cũng không đạt được các công việc nghiên cứu sản phẩm mà Cty mong đợi. Đó là chưa kể đến việc “không biết các trường, các thầy có công trình gì để đi tìm mà hợp tác”.
Đẩy mạnh tam giác sáng tạo
Trước thực tế này, theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân, cần tìm các giải pháp kích hoạt hiệu quả hoạt động của tam giác đổi mới sáng tạo giữa Nhà nước, nhà khoa học và nhà DN sao cho hoạt động sôi động hơn và góp sức thực sự vào biến chuyển cho DN và nền kinh tế, với hỗ trợ của các tổ chức xúc tiến và truyền thông. Ngoài ra, việc nối kết với các nguồn lực về tài chính và công nghệ trong cũng như ngoài nước, hứa hẹn mang lại một nguồn năng lượng mới cho hoạt động đổi mới sáng tạo của DN Việt.
Ông Quân cũng chia sẻ một số chính sách mới mà Bộ Khoa học và công nghệ đang thúc đẩy nhằm tối ưu hóa không gian đổi mới sáng tạo cho các DN cũng như cảnh báo một số điểm hạn chế mà Bộ cũng đang cố gắng tháo gỡ cho DN: Quỹ đổi mới công nghệ sẽ đi vào hoạt động từ đầu năm 2014; đổi mới cơ bản cơ chế tài chính như cấp phát kinh phí nghiên cứu, đổi mới công nghệ qua các quỹ khoa học; thay đổi định mức chi, định mức thanh quyết toán khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, để thuê chuyên gia, mua công nghệ, trả thù lao thiết kế....
Có thể nói, sức sinh lời của tiền vốn, máy móc hay cơ bắp là hữu hạn, nhưng giá trị của trí tuệ, của sáng tạo vô cùng to lớn, nó tạo sự đột phá và quyết định khả năng cạnh tranh của DN. Chính vì vậy, sáng tạo và đổi mới đang là một xu hướng không thể đảo ngược trong hoạt động kinh doanh toàn cầu và VN.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, thành viên Hội đồng cố vấn toàn cầu Trường kinh doanh Harvard, Tổng biên tập Diễn đàn Toàn cầu Boston, đã đến lúc DN VN và nền kinh tế cần tiếp cận mạnh mẽ và toàn diện hơn những luồng ý tưởng hàng đầu về xu thế đổi mới, sáng tạo kinh doanh trên thế giới và cùng nhau chia sẻ những thực tiễn áp dụng tại VN. Từ đó, tạo động lực và sức bật mới cho nền kinh tế.
Thực tế, tại VN trong nhiều năm qua, nhiều DN, doanh nhân đã có sức sáng tạo đột phá để lại dấu ấn và bài học kinh nghiệm quý giá như FPT, Trung Nguyên, Minh Long...
Theo ông Lý Ngọc Minh, chủ nhân thương hiệu gốm sứ Minh Long, thì một khi đã gọi là sản phẩm mới phải đáp ứng được các tiêu chí: lạ, có tính sáng tạo, mang tính thiết thực. Và phải có đầy đủ các yếu tố trên thì mới có thể đảm bảo cho sản phẩm mới “sống” lâu dài. Với sản phẩm Minh Long, nhà sản xuất luôn có tiêu chí “bốn không bốn có”, trong đó có các yếu tố “không thời gian”, “không biên giới”, “không giới tính”, “không tuổi tác”... Về phía người tiêu dùng, họ nhận từ sản phẩm Minh Long không chỉ là bộ chén dĩa không chứa chì, không có cadbumin an toàn cho sức khoẻ, độ bền của lớp men… mà còn là kiểu dáng mỹ thuật từ hoa văn, màu sắc cho đến thiết kế của từng chiếc chén, chiếc tách. Người tiêu dùng ngoài chọn lựa theo công năng, giờ đây, có thể hãnh diện trưng ra một số sản phẩm do trong nước sản xuất.
Như vậy, DN Việt hoàn toàn có thể phát huy tính sáng tạo để vượt khủng hoảng - nhất là khi có sự vào cuộc của Nhà nước, sự bắt tay của các đơn vị nghiên cứu và những “tấm gương sáng tạo” của những DN Việt.
DN “đơn thương độc mã”
Theo kết quả cuộc khảo sát, chỉ có chưa đến 20% trong số 180 DN tham gia khảo sát có tổ chức bộ phận nghiên cứu phát triển (R&D) mà theo họ là đủ khả năng để “sáng tạo” ra những cú đột phá mới của DN. Phần lớn còn lại đều là những thành viên kiêm nhiệm và nguồn năng lượng chủ lực của đổi mới sáng tạo phụ thuộc vào chủ DN. Ngay cả việc tiếp cận các giải pháp công nghệ mới – vốn được xem là khá rầm rộ với nhiều hội chợ, Cty chào hàng… cũng còn là điểm lúng túng của DN Việt.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân của thực trạng này là lâu nay, DN mạnh ai lấy làm, “đơn thương độc mã”, thiếu sự liên kết với các cơ sở nghiên cứu. Doanh nhân Cổ Gia Thọ - Chủ tịch HĐQT Cty Thiên Long dẫn chứng: Những sản phẩm của Cty đến nay không những chỉ cạnh tranh được trên thị trường trong nước mà còn xuất khẩu chủ yếu do nỗ lực tự thân của DN, từ lúc còn rất nhỏ thì trích phần tiền nhỏ, cứ nuôi bộ phận R&D và truyền lửa liên tục, sự hợp tác với các viện trường hầu như không đáng kể.
Đồng quan điểm này, bà Lê Thị Thanh Lâm - Phó Tổng giám đốc SaigonFood chia sẻ: Nhiều lần bà chạy đi chạy về với trường ĐH Nông Lâm – vốn là trường cũ của bà nhưng cũng không đạt được các công việc nghiên cứu sản phẩm mà Cty mong đợi. Đó là chưa kể đến việc “không biết các trường, các thầy có công trình gì để đi tìm mà hợp tác”.
Đẩy mạnh tam giác sáng tạo
Trước thực tế này, theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Quân, cần tìm các giải pháp kích hoạt hiệu quả hoạt động của tam giác đổi mới sáng tạo giữa Nhà nước, nhà khoa học và nhà DN sao cho hoạt động sôi động hơn và góp sức thực sự vào biến chuyển cho DN và nền kinh tế, với hỗ trợ của các tổ chức xúc tiến và truyền thông. Ngoài ra, việc nối kết với các nguồn lực về tài chính và công nghệ trong cũng như ngoài nước, hứa hẹn mang lại một nguồn năng lượng mới cho hoạt động đổi mới sáng tạo của DN Việt.
Ông Quân cũng chia sẻ một số chính sách mới mà Bộ Khoa học và công nghệ đang thúc đẩy nhằm tối ưu hóa không gian đổi mới sáng tạo cho các DN cũng như cảnh báo một số điểm hạn chế mà Bộ cũng đang cố gắng tháo gỡ cho DN: Quỹ đổi mới công nghệ sẽ đi vào hoạt động từ đầu năm 2014; đổi mới cơ bản cơ chế tài chính như cấp phát kinh phí nghiên cứu, đổi mới công nghệ qua các quỹ khoa học; thay đổi định mức chi, định mức thanh quyết toán khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, để thuê chuyên gia, mua công nghệ, trả thù lao thiết kế....
Có thể nói, sức sinh lời của tiền vốn, máy móc hay cơ bắp là hữu hạn, nhưng giá trị của trí tuệ, của sáng tạo vô cùng to lớn, nó tạo sự đột phá và quyết định khả năng cạnh tranh của DN. Chính vì vậy, sáng tạo và đổi mới đang là một xu hướng không thể đảo ngược trong hoạt động kinh doanh toàn cầu và VN.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, thành viên Hội đồng cố vấn toàn cầu Trường kinh doanh Harvard, Tổng biên tập Diễn đàn Toàn cầu Boston, đã đến lúc DN VN và nền kinh tế cần tiếp cận mạnh mẽ và toàn diện hơn những luồng ý tưởng hàng đầu về xu thế đổi mới, sáng tạo kinh doanh trên thế giới và cùng nhau chia sẻ những thực tiễn áp dụng tại VN. Từ đó, tạo động lực và sức bật mới cho nền kinh tế.
Thực tế, tại VN trong nhiều năm qua, nhiều DN, doanh nhân đã có sức sáng tạo đột phá để lại dấu ấn và bài học kinh nghiệm quý giá như FPT, Trung Nguyên, Minh Long...
Theo ông Lý Ngọc Minh, chủ nhân thương hiệu gốm sứ Minh Long, thì một khi đã gọi là sản phẩm mới phải đáp ứng được các tiêu chí: lạ, có tính sáng tạo, mang tính thiết thực. Và phải có đầy đủ các yếu tố trên thì mới có thể đảm bảo cho sản phẩm mới “sống” lâu dài. Với sản phẩm Minh Long, nhà sản xuất luôn có tiêu chí “bốn không bốn có”, trong đó có các yếu tố “không thời gian”, “không biên giới”, “không giới tính”, “không tuổi tác”... Về phía người tiêu dùng, họ nhận từ sản phẩm Minh Long không chỉ là bộ chén dĩa không chứa chì, không có cadbumin an toàn cho sức khoẻ, độ bền của lớp men… mà còn là kiểu dáng mỹ thuật từ hoa văn, màu sắc cho đến thiết kế của từng chiếc chén, chiếc tách. Người tiêu dùng ngoài chọn lựa theo công năng, giờ đây, có thể hãnh diện trưng ra một số sản phẩm do trong nước sản xuất.
Như vậy, DN Việt hoàn toàn có thể phát huy tính sáng tạo để vượt khủng hoảng - nhất là khi có sự vào cuộc của Nhà nước, sự bắt tay của các đơn vị nghiên cứu và những “tấm gương sáng tạo” của những DN Việt.
Quảng cáo
|
Bộ trưởng bộ KH-CN Nguyễn Quân:
Ông Văn Đức Mười -Tổng giám đốc Cty Vissan:
|
DN là trung tâm của quá trình đổi mới công
nghệ của đất nước và là địa chỉ để ứng dụng những kết quả nghiên cứu của giới
nghiên cứu của giới khoa học trên cả nước. Bộ KH-CN hết sức coi trọng vai trò của
các DN đặc biệt là những DN có tình thần khoa học, dám ứng dụng các tiến bộ
khoa học công nghệ trong nước và nước ngoài để tạo ra những sản phẩm có sức cạnh
tranh khi VN hội nhập quốc tế.
DN chúng tôi lập quỹ KH-CN cách đây 10 năm với
mức trích 10%/năm lợi nhuận trước thuế. Gần đây Nhà nước thay đổi quy định
trích lợi nhuận sau thuế, có nghĩa là doanh thu và lợi nhuận đều phải cao hơn hẳn
trước đây và điều này là không tưởng vì hiện nay đầu vào ngày càng tăng, sức
mua kém, lấy đâu ra tiền để trích 10%.Theo Bình Anh
Diendandoanhnghiep
Diendandoanhnghiep
