Quảng cáo
Khâu bảo quản, chế biến sau thu hoạch còn yếu kém là một trong những nguyên nhân làm giảm giá trị của sản phẩm nông nghiệp VN
Trong phiên chất vấn trả lời chất vấn Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN& PTNNT) Cao Đức Phát thừa nhận: "Từ phân tích của cá nhân mình, tôi thấy giai đoạn 5 năm trước tăng trưởng bình quân 3,3% và 5 năm này có thể đạt khoảng 2,9% vẫn đạt kế hoạch Quốc hội, Chính phủ giao, tuy nhiên rõ ràng có chậm lại. Điều đó có nghĩa thu nhập và việc làm của nông dân tăng chậm lại".
Thiếu nguồn lực?
Theo ông Phát cho biết: Nghị quyết Trung ương 7 đặt vấn đề phải duy trì đến năm 2020 tốc độ tăng trưởng từ 3,5-3,8%/ năm. Nên rõ ràng đối với ngành nông nghiệp và nền kinh tế, việc tạo điều kiện cho nông nghiệp phục hồi tốc độ tăng trưởng cao hơn là một thách thức lớn.
Rõ ràng với những con số thống kê “giật lùi của ngành nông nghiệp, các đại biểu khó có thể yên tâm, và cũng lý giải tại sao chiếc ghế Bộ trưởng Bộ NN& PTNNT luôn là ghế nóng.
Trước đó, trong khi báo cáo về việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 3, thứ 4 và thứ 5, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng nêu rõ: Lĩnh vực nông nghiệp vẫn còn những khó khăn, hạn chế, yếu kém. Công tác quy hoạch, kế hoạch, dự báo thị trường, quản lý chất lượng và giá cả vật tư đầu vào còn chưa tốt. Năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nhiều nông sản còn thấp; tổn thất sau thu hoạch còn lớn, an toàn vệ sinh thực phẩm còn nhiều bất cập. Việc tiêu thụ nông sản còn khó khăn, chưa hài hòa được lợi ích của người sản xuất. Chưa có nhiều nông sản thương hiệu mạnh. Việc huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới còn khó khăn, chưa tạo được chuyển biến rõ nét trong việc tăng năng lực, hiệu quả sản xuất để nâng cao thu nhập và đời sống nông dân...
Những con số thống kê giật lùi của ngành nông nghiệp khiến các Đại biểu QH khó có thể yên tâm.
Lý giải về nguyên nhân của thực trạng trên, ông Phát cho rằng: Những năm trước diện tích đất nông nghiệp và đặc biệt cho những ngành sản xuất chính liên tục gia tăng, nhưng những năm gần đây suy giảm mạnh: từ năm 2000 - 2008 hơn 300.000 ha đất lúa đã giảm đi; những năm gần đây đất lúa không giảm nhưng đất chuyên trồng lúa vẫn tiếp tục giảm và mỗi năm khoảng gần 10.000 ha. Bên cạnh đó, trong cơ cấu lao động, không chỉ số lượng giảm xuống mà căn bản nhất là chất lượng lao động không có sự cải thiện. Mặt khác, nguồn lực của nhà nước cũng như của xã hội đầu tư cho nông nghiệp có xu hướng tăng chậm lại. Bây giờ chỉ còn giải pháp tạo môi trường để khuyến khích đầu tư của xã hội nhiều hơn vào trong nông nghiệp, trong điều kiện nguồn lực của nhà nước có hạn chế.
Thực tế, một trong 6 mục tiêu của Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của Bộ NNN&PTNT được Chính phủ phê duyệt mới đây là đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, mục tiêu này xem ra còn quá nhiều chông gai.
Ông Nguyễn Văn Minh - Phó chủ tịch Hội DN và Trang trại TPHCM cho biết, các hội viên đang gặp nhiều khó khăn khi đầu tư vào ngành nông nghiệp. “DN có thể chủ động tìm sản phẩm phù hợp với thị trường, có đầu ra cũng như tự bỏ vốn đầu tư. Nhưng trong quá trình thực hiện lại nảy sinh những khó khăn mà mỗi DN không thể tự giải quyết được” - ông Minh trăn trở.
Cụ thể, dự án trồng cây thuốc dược liệu của các DN trong hội đang có nguy cơ thất bại, vì không thể cạnh tranh với với hàng hóa cùng loại của Trung Quốc. Bên cạnh đó, DN trong nước cũng không dễ dàng trong việc thu lợi nhuận từ 10% thị phần còn lại của thị trường do bị cạnh tranh ngay từ khâu thu mua. Đây cũng là nguyên nhân mà nhiều DN phải bán lại vùng nguyên liệu cho Trung Quốc. Chính vì vậy, “ngoài chính sách thu hút đầu tư, cần có những chính sách quản lý tốt nhằm tạo ra môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh” - ông Minh đề xuất
Những cam kết lơ lửng
Về giải pháp đối với ngành nông nghiệp trong thời gian tới, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng điều chỉnh lại về chương trình nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong ngành. Chúng tôi sẽ tập trung cao hơn cho khâu tổ chức lại sản xuất. Bên cạnh đó, khâu tổ chức sản xuất cần phải làm quyết liệt hơn nữa thúc đẩy liên kết nông dân”.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị: Với tất cả các biện pháp như vậy, những công nghệ như vậy, sản phẩm quốc gia như vậy thì góp phần và tăng trưởng nông nghiệp trong thời gian tới thế nào? Đi theo đó, Bộ NN&PTNT nói khoa học công nghệ sẽ đứng trong top cao. Vậy phần nông nghiệp, mấy sản phẩm liên quan đến nông nghiệp như lúa, cà phê, cao su... thì chúng ta đứng top mấy. Đến 5 năm nữa VN có sánh được với Thái Lan không?
“Trong nông nghiệp, hiện nay chúng ta còn thua kém Thái Lan một số mặt. Tuy nhiên, chúng ta cũng đã có yếu tố tiềm ẩn, chúng ta có thể cạnh tranh được. Riêng về khâu giống, các nhà khoa học VN trong lĩnh vực nghiên cứu về giống lúa và các giống cây, giống con có thể nói là có trình độ không thua kém Thái Lan. Nhưng đưa vào trong thực tế, thực tiễn canh tác và gieo trồng, thu hoạch thì năng suất lúa của VN hiện nay cũng đã cao hơn năng suất lúa của các nước khác, kể cả Thái Lan. Tuy nhiên, chúng ta thua kém nhiều nhất là khâu bảo quản chế biến sau thu hoạch, vì thế Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã xác định từ nay đến 2020 phải tập trung vào khâu phòng trừ dịch bệnh, nâng cao chất lượng của lúa gạo và các sản phẩm nông nghiệp, đồng thời phải có hệ thống bảo quản chế biến sau thu hoạch tiên tiến” - ông Phát cho biết.
Với những câu trả lời như vậy, rõ ràng dù được dành nhiều thời gian nhất trong số các Bộ trưởng đăng đàn tại phiên chất vấn của kỳ họp thứ 6, QH khóa XIII, nhưng những cam kết cụ thể từ phía Bộ trưởng Bộ NN& PTNN dường như vẫn còn lơ lửng!
Trong phiên chất vấn trả lời chất vấn Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN& PTNNT) Cao Đức Phát thừa nhận: "Từ phân tích của cá nhân mình, tôi thấy giai đoạn 5 năm trước tăng trưởng bình quân 3,3% và 5 năm này có thể đạt khoảng 2,9% vẫn đạt kế hoạch Quốc hội, Chính phủ giao, tuy nhiên rõ ràng có chậm lại. Điều đó có nghĩa thu nhập và việc làm của nông dân tăng chậm lại".
Thiếu nguồn lực?
Theo ông Phát cho biết: Nghị quyết Trung ương 7 đặt vấn đề phải duy trì đến năm 2020 tốc độ tăng trưởng từ 3,5-3,8%/ năm. Nên rõ ràng đối với ngành nông nghiệp và nền kinh tế, việc tạo điều kiện cho nông nghiệp phục hồi tốc độ tăng trưởng cao hơn là một thách thức lớn.
Rõ ràng với những con số thống kê “giật lùi của ngành nông nghiệp, các đại biểu khó có thể yên tâm, và cũng lý giải tại sao chiếc ghế Bộ trưởng Bộ NN& PTNNT luôn là ghế nóng.
Trước đó, trong khi báo cáo về việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp thứ 3, thứ 4 và thứ 5, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng nêu rõ: Lĩnh vực nông nghiệp vẫn còn những khó khăn, hạn chế, yếu kém. Công tác quy hoạch, kế hoạch, dự báo thị trường, quản lý chất lượng và giá cả vật tư đầu vào còn chưa tốt. Năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nhiều nông sản còn thấp; tổn thất sau thu hoạch còn lớn, an toàn vệ sinh thực phẩm còn nhiều bất cập. Việc tiêu thụ nông sản còn khó khăn, chưa hài hòa được lợi ích của người sản xuất. Chưa có nhiều nông sản thương hiệu mạnh. Việc huy động nguồn lực cho xây dựng nông thôn mới còn khó khăn, chưa tạo được chuyển biến rõ nét trong việc tăng năng lực, hiệu quả sản xuất để nâng cao thu nhập và đời sống nông dân...
Những con số thống kê giật lùi của ngành nông nghiệp khiến các Đại biểu QH khó có thể yên tâm.
Lý giải về nguyên nhân của thực trạng trên, ông Phát cho rằng: Những năm trước diện tích đất nông nghiệp và đặc biệt cho những ngành sản xuất chính liên tục gia tăng, nhưng những năm gần đây suy giảm mạnh: từ năm 2000 - 2008 hơn 300.000 ha đất lúa đã giảm đi; những năm gần đây đất lúa không giảm nhưng đất chuyên trồng lúa vẫn tiếp tục giảm và mỗi năm khoảng gần 10.000 ha. Bên cạnh đó, trong cơ cấu lao động, không chỉ số lượng giảm xuống mà căn bản nhất là chất lượng lao động không có sự cải thiện. Mặt khác, nguồn lực của nhà nước cũng như của xã hội đầu tư cho nông nghiệp có xu hướng tăng chậm lại. Bây giờ chỉ còn giải pháp tạo môi trường để khuyến khích đầu tư của xã hội nhiều hơn vào trong nông nghiệp, trong điều kiện nguồn lực của nhà nước có hạn chế.
Thực tế, một trong 6 mục tiêu của Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của Bộ NNN&PTNT được Chính phủ phê duyệt mới đây là đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, mục tiêu này xem ra còn quá nhiều chông gai.
Ông Nguyễn Văn Minh - Phó chủ tịch Hội DN và Trang trại TPHCM cho biết, các hội viên đang gặp nhiều khó khăn khi đầu tư vào ngành nông nghiệp. “DN có thể chủ động tìm sản phẩm phù hợp với thị trường, có đầu ra cũng như tự bỏ vốn đầu tư. Nhưng trong quá trình thực hiện lại nảy sinh những khó khăn mà mỗi DN không thể tự giải quyết được” - ông Minh trăn trở.
Cụ thể, dự án trồng cây thuốc dược liệu của các DN trong hội đang có nguy cơ thất bại, vì không thể cạnh tranh với với hàng hóa cùng loại của Trung Quốc. Bên cạnh đó, DN trong nước cũng không dễ dàng trong việc thu lợi nhuận từ 10% thị phần còn lại của thị trường do bị cạnh tranh ngay từ khâu thu mua. Đây cũng là nguyên nhân mà nhiều DN phải bán lại vùng nguyên liệu cho Trung Quốc. Chính vì vậy, “ngoài chính sách thu hút đầu tư, cần có những chính sách quản lý tốt nhằm tạo ra môi trường kinh doanh cạnh tranh lành mạnh” - ông Minh đề xuất
Những cam kết lơ lửng
Về giải pháp đối với ngành nông nghiệp trong thời gian tới, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng điều chỉnh lại về chương trình nghiên cứu và chuyển giao khoa học kỹ thuật trong ngành. Chúng tôi sẽ tập trung cao hơn cho khâu tổ chức lại sản xuất. Bên cạnh đó, khâu tổ chức sản xuất cần phải làm quyết liệt hơn nữa thúc đẩy liên kết nông dân”.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đề nghị: Với tất cả các biện pháp như vậy, những công nghệ như vậy, sản phẩm quốc gia như vậy thì góp phần và tăng trưởng nông nghiệp trong thời gian tới thế nào? Đi theo đó, Bộ NN&PTNT nói khoa học công nghệ sẽ đứng trong top cao. Vậy phần nông nghiệp, mấy sản phẩm liên quan đến nông nghiệp như lúa, cà phê, cao su... thì chúng ta đứng top mấy. Đến 5 năm nữa VN có sánh được với Thái Lan không?
“Trong nông nghiệp, hiện nay chúng ta còn thua kém Thái Lan một số mặt. Tuy nhiên, chúng ta cũng đã có yếu tố tiềm ẩn, chúng ta có thể cạnh tranh được. Riêng về khâu giống, các nhà khoa học VN trong lĩnh vực nghiên cứu về giống lúa và các giống cây, giống con có thể nói là có trình độ không thua kém Thái Lan. Nhưng đưa vào trong thực tế, thực tiễn canh tác và gieo trồng, thu hoạch thì năng suất lúa của VN hiện nay cũng đã cao hơn năng suất lúa của các nước khác, kể cả Thái Lan. Tuy nhiên, chúng ta thua kém nhiều nhất là khâu bảo quản chế biến sau thu hoạch, vì thế Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã xác định từ nay đến 2020 phải tập trung vào khâu phòng trừ dịch bệnh, nâng cao chất lượng của lúa gạo và các sản phẩm nông nghiệp, đồng thời phải có hệ thống bảo quản chế biến sau thu hoạch tiên tiến” - ông Phát cho biết.
Với những câu trả lời như vậy, rõ ràng dù được dành nhiều thời gian nhất trong số các Bộ trưởng đăng đàn tại phiên chất vấn của kỳ họp thứ 6, QH khóa XIII, nhưng những cam kết cụ thể từ phía Bộ trưởng Bộ NN& PTNN dường như vẫn còn lơ lửng!
|
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng:
Bộ trưởng Bộ NN& PTNNT nói một câu tôi rất lo lắng. Theo tinh thần Nghị quyết tam nông thì đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn năm sau phải tăng hơn năm trước và 5 năm tăng gấp đôi, cho nên ngoài đầu tư từ tín dụng thì còn đầu tư về phía tài chính, đầu tư ngân sách, đầu tư từ phía kế hoạch là đầu tư công và đầu tư của DN. Tôi mong Bộ trưởng Bùi Quang Vinh (Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng (Bộ trưởng Bộ Tài chính) tích cực nghiên cứu, kiến nghị phối hợp với ngân hàng, phối hợp với Bộ Nông nghiệp, kiến nghị Chính phủ trình ra Quốc hội những chính sách căn cơ hơn để chúng ta lo việc này. |
Theo Phan Nam
Cafef.vn
