Thông qua các hội chợ, triển lãm quốc tế lớn do Bộ Công Thương tổ chức ở trong nước, ngành da giày Việt Nam đang từng bước mở rộng không gian hợp tác, thu hút đầu tư vào sản xuất nguyên phụ liệu, từ đó nâng cao năng lực tự chủ của chuỗi cung ứng và tạo nền tảng để chinh phục thị trường nội địa. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để ngành da giày hiện thực hóa mục tiêu chinh phục thị trường nội địa với quy mô khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2033.
Hình thành chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu
Theo thống kê, quy mô tiêu dùng trong nước với sản phẩm da giày ước khoảng 1,05 tỷ USD vào năm 2025 và được dự báo đạt hơn 1,5 tỷ USD vào năm 2033, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 4,86%/năm. Mỗi năm người Việt tiêu thụ khoảng 155 triệu đôi giày dép nhưng hàng sản xuất trong nước mới chỉ chiếm gần 40% thị phần. Điều đó cho thấy dư địa cho doanh nghiệp da giày trong nước khai thác thị trường nội địa còn rất lớn.
Trong nhiều năm qua, nguyên phụ liệu vẫn được xem là "điểm nghẽn" lớn nhất của ngành da giày Việt Nam. Phần lớn da thuộc, đế giày, phụ kiện, hóa chất, vật liệu kỹ thuật... vẫn phải nhập khẩu. Sự phụ thuộc này khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển mẫu mã sản phẩm.
Thị trường nội địa của ngành da giày dự kiến đạt khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2033
Theo bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam, phát triển nguồn nguyên phụ liệu trong nước là giải pháp căn cơ để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành. Trong đó, việc hình thành trung tâm sáng tạo, nghiên cứu, giao dịch nguyên phụ liệu được kỳ vọng sẽ tạo ra một "chợ đầu mối" đúng nghĩa, nơi tập trung các nhà cung cấp trong và ngoài nước, giúp doanh nghiệp dễ dàng tìm kiếm đối tác, kết nối cung - cầu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Định hướng này cũng hoàn toàn phù hợp với Chiến lược phát triển ngành dệt may và da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2035 cũng như Nghị quyết số 115/NQ-CP về thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, các hoạt động xúc tiến thương mại đang đóng vai trò ngày càng quan trọng. Những hội chợ triển lãm quốc tế chuyên ngành do Bộ Công Thương tổ chức không còn là nơi giới thiệu sản phẩm mà đang trở thành điểm gặp gỡ giữa doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp nguyên phụ liệu, nhà đầu tư và các tập đoàn đa quốc gia.
Đánh giá về vai trò này, TS. Nguyễn Minh Phong - Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhận định: "Điều đáng ghi nhận là quy mô, chất lượng và mức độ quốc tế hóa của các hội chợ chuyên ngành, trong đó có ngành da giày những năm gần đây đã được nâng lên, thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài tham gia".
Theo ông, khi Việt Nam chủ động tổ chức định kỳ các triển lãm chuyên ngành quy mô lớn, doanh nghiệp trong nước sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận trực tiếp với các nhà cung cấp nguyên phụ liệu, ký kết hợp đồng và xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài, thay vì phụ thuộc vào các sự kiện do doanh nghiệp nước ngoài tổ chức với chi phí tham gia cao hơn.
Bên cạnh việc kết nối giao thương, các chương trình xúc tiến thương mại còn góp phần thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong khi nhiều tập đoàn quốc tế đang có xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng và tìm kiếm địa điểm sản xuất mới tại Đông Nam Á.
Chinh phục thị trường tỷ USD
Việc nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu không chỉ phục vụ xuất khẩu mà còn là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt làm chủ thị trường trong nước.
Hiện nay, nhiều thương hiệu như Biti's, Juno, Đông Hải, Vascara hay Ananas đã đầu tư mạnh vào hệ thống cửa hàng hiện đại, xây dựng chuỗi phân phối khép kín từ thiết kế, sản xuất đến bán lẻ. Song song với đó, thương mại điện tử đang trở thành động lực tăng trưởng mới khi Shopee, Lazada và TikTok Shop ghi nhận doanh số giày dép trực tuyến tăng mạnh.
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với hàng loạt sức ép như hàng nhập khẩu giá rẻ, chi phí mặt bằng, tiêu chuẩn chất lượng chưa đồng bộ.
TS. Nguyễn Minh Phong, Thành viên Hội đồng Tư vấn Kinh tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Theo TS. Nguyễn Minh Phong, để xúc tiến thương mại thực sự phát huy hiệu quả thì cần thay đổi tư duy từ xúc tiến đại trà sang xúc tiến có mục tiêu. Ông nhấn mạnh: "Trước hết phải xác định rõ Việt Nam sẽ phát triển những nhóm nguyên phụ liệu nào. Khi có mục tiêu, chúng ta mới xây dựng được chiến lược thu hút đúng đối tác từ các quốc gia có thế mạnh về nguyên phụ liệu, đồng thời tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại chuyên ngành phù hợp".
Theo chuyên gia, nếu Việt Nam xác định phát triển các nhóm nguyên phụ liệu như da thuộc cao cấp, đế giày, phụ kiện hay vật liệu kỹ thuật thì cần xây dựng các chương trình xúc tiến chuyên biệt cho từng lĩnh vực, kết hợp chính sách ưu đãi đầu tư và quy hoạch các khu công nghiệp chuyên ngành. Đây sẽ là nền tảng để hình thành chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu hoàn chỉnh ngay trong nước.
Quan trọng hơn, việc phát triển chuỗi cung ứng không chỉ là nhiệm vụ của doanh nghiệp mà cần có sự điều phối thống nhất từ cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức xúc tiến thương mại nhằm huy động hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước.
TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng: "Quan trọng hơn, cần có một đầu mối đủ thẩm quyền để điều phối. Đây không còn là câu chuyện của riêng doanh nghiệp hay hiệp hội mà cần sự chỉ đạo ở cấp cao để huy động nguồn lực và triển khai đồng bộ".
Thị trường nội địa với quy mô dự kiến vượt 1,5 tỷ USD vào năm 2033 đang trở thành "điểm tựa" quan trọng cho ngành da giày Việt Nam. Muốn tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp không chỉ cần đầu tư cho thiết kế, thương hiệu và kênh phân phối mà còn phải từng bước làm chủ chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu.
Những chương trình xúc tiến thương mại được tổ chức bài bản, có định hướng rõ ràng sẽ không chỉ là cầu nối giao thương mà còn là công cụ thu hút đầu tư, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Khi chuỗi cung ứng được hoàn thiện, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn về nguyên liệu, giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn quốc tế và từng bước chinh phục người tiêu dùng Việt bằng chính những sản phẩm "Made in Vietnam" có chất lượng ngày càng cao.
Tác giả: Hải Linh Tags: Bộ Công Thương , Xúc tiến thương mại , ngành da giày
