Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Nguyệt Hường (Ảnh: V.A)
Với Nguyễn Thị Nguyệt Hường, việc tham gia 2 khóa liên tiếp HĐND TP. Hà Nội đã giúp chị không còn bỡ ngỡ với công tác dân cử. Nhưng chị nhận định: “Quốc hội có tầm hoạt động cao hơn và chắc chắn phức tạp hơn nhiều, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của người đại biểu, khi tham gia vào 3 nhiệm vụ: lập pháp, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, giám sát tối cao các hoạt động của Nhà nước”.
Quốc hội: Người lắp đặt đường ray cho đoàn tàu kinh tế
- Là một trong 26 doanh nhân được bầu làm ĐBQH, chị có cảm nhận thế nào về sự kỳ vọng của cử tri đối với bản thân?
- 26 là con số không nhỏ. Rõ ràng vai trò của giới doanh nhân đã được cử tri đánh giá cao. Người ta không còn nhìn doanh nhân dưới góc độ chỉ biết kiếm lợi nhuận cho cá nhân mình, mà dưới góc độ khác: là người thực sự đóng góp xây dựng, phát triển đất nước.
Tôi nhớ trong giai đoạn vận động bầu cử, có hôm 10h đêm còn có cử tri gọi điện trực tiếp đến nhà tôi, trò chuyện hơn một tiếng đồng hồ, để thẩm tra năng lực của tôi, vì không muốn bỏ nhầm lá phiếu.
Trong những buổi tiếp xúc giữa ứng viên với cử tri cũng vậy, tất cả các câu hỏi của người dân đều có thể nói là rất hóc búa và có “tầm”: Chị làm kinh doanh, chị sẽ đóng góp như thế nào cho sự phát triển kinh tế của đất nước, có định hướng gì để nền kinh tế ổn định và phát triển? Những câu hỏi mà cá nhân tôi không thể trả lời, nhưng cùng với các đại biểu doanh nhân khác, tôi nghĩ sẽ cố gắng hết sức để giải đáp.
- Lời giải đáp sẽ nằm ở đâu: Công tác lập pháp hay giám sát?
- Chúng ta ai cũng muốn khi hòa vào dòng chảy hội nhập, doanh nghiệp VN phải thắng. Nền kinh tế giống như một đoàn tàu, nó chỉ có thể tiến về phía trước khi có đường ray chuẩn xác để không bị nghiêng ngả hay trật bánh. QH chính là người lắp đặt đường ray đó, nhờ công tác xây dựng luật pháp, làm sao để các luật đi vào đời sống thực tiễn.
Cá nhân tôi quan tâm đến hai luật: Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư. Những năm gần đây, môi trường đầu tư của VN không ngừng được cải thiện, tuy nhiên, vẫn còn đó những điểm vênh, cần phải điều chỉnh cho phù hợp, để không chỉ kích thích khát vọng làm giàu của người dân, phát huy nội lực mà còn phải thu hút đầu tư nước ngoài.
Hai luật này phải tạo sự bình đẳng giữa nhà ĐT trong nước và nhà đầu tư nước ngoài (ĐTNN). Để có được giấy phép đầu tư, doanh nghiệp VN phải trình dự án đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, còn nhà đầu tư NN chỉ cần giấy chứng nhận đầu tư thôi.
Rồi vấn đề thủ tục nữa. Để có giấy chứng nhận đầu tư, nhà ĐTNN phải chứng tỏ dự án đã được thẩm định rồi bằng cách trình một số giấy phép khác: giấy phép xây dựng, thẩm định môi trường, rồi “lằng nhằng” nhiều giấy tờ ở đằng sau trước khi triển khai một dự án.
Làm sao phải rút bớt sự rắc rối cho các nhà ĐT kể cả trong nước và NN, để giấy tờ ít đi, thời gian, chi phí phải được rút ngắn lại. Vì cơ hội không chờ nhà đầu tư bao giờ cả.
Doanh nghiệp cần cải cách hành chính đi vào thực chất
- Ở HĐND thành phố Hà Nội, chị cũng đã không ít lần phát biểu về những vướng mắc trong thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp. Chị sẽ tiếp tục nêu vấn đề này tại diễn đàn QH?
- Cải cách hành chính (CCHC) đã được đưa vào hoạt động kiểm tra, giám sát thường kỳ của QH, còn Chính phủ thì coi đây là điểm nhấn của chương trình cải thiện môi trường đầu tư của VN. Ở 64 tỉnh, thành, CCHC trở thành một phong trào khi hầu như tất cả chúng ta đều nghe nói đến rất nhiều cụm từ “một cửa” và “một cửa liên thông”.
Vấn đề là làm sao CCHC phải đi vào thực chất, chứ không chỉ là phong trào, vì phong trào thì có đỉnh điểm, rồi lại đi xuống. CCHC phải trở thành nếp để người dân không phải băn khoăn và DN không mất quá nhiều thời gian vào việc phải chạy đi xin chỗ nọ, xin chỗ kia.
Ở HĐND, tôi từng nói rằng, Hà Nội muốn thu hút FDI, muốn có nhiều DN hoạt động thuận lợi thì thủ tục hành chính phải minh bạch, công khai và rõ ràng, để không còn tình trạng những người có khát vọng lao vào thương trường nản lòng ngay từ đầu bởi không biết bắt đầu từ đâu, thủ tục là gì, do thông tin không minh bạch. Chúng ta cần làm thế nào để khơi thông nguồn vốn FDI, một nguồn quan trọng để phát triển, trong khi đất nước còn nghèo, nội lực chưa phải lớn.
Chúng ta có 84 triệu dân nhưng chỉ có 30 vạn DN, quá nhỏ bé và khiêm tốn, trong khi ở Đài Loan chẳng hạn, cứ 4 người thì có 1 doanh nghiệp. Nếu chúng ta không nhanh chân, không tăng số DN lên thì làm sao đạt được mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, văn minh.
- Là chủ một tập đoàn đầu tư xây dựng 7 khu công nghiệp, đồng thời là Phó CT Hiệp hội công thương HN, chị đánh giá thế nào về môi trường đầu tư của VN?
- Năm 1996, khi tôi bắt đầu về VN kinh doanh thì xin một giấy phép XNK trực tiếp là cực kỳ khó bởi cơ chế xin cho. 6 tháng, một năm chưa chắc đã có, thậm chí tôi đã phải vận dụng một số quan hệ quen biết để xin. Đến nay thì rất đơn giản. Thành lập DN chỉ mất 15 ngày và thủ tục cũng rất minh bạch, rõ ràng, cơ chế một cửa, liên thông, DN không phải khổ sở như ngày xưa nữa.
Về mặt vĩ mô, QH đã rất nỗ lực, CP cũng rất nỗ lực. Một quốc gia mà Thủ tướng đi sang nước khác kêu gọi các nhà đầu tư hãy đầu tư vào nước chúng tôi đi thì đó là môi trường đầu tư thuận lợi chứ! Khi người đứng đầu CP quan tâm như thế thì chắc chắn cả bộ máy phải vận hành và chúng ta đã nhận thức được nếu không phát triển KT và không làm cho nhân dân giàu lên thì sẽ mãi tụt hậu.
Nhưng cải thiện môi trường ĐT là gì? Đấy chính là cải cách thủ tục hành chính. Bây giờ bạn muốn mời một nhà ĐT nước ngoài vào, người ta gặp cả rừng thủ tục, rồi rất nhiều thứ quy định mà họ không hiểu, cái nọ chồng chéo lên cái kia thì người ta rất sợ, không dám vào. Trong khi đó, VN chỉ là một điểm nhỏ nhoi trong khu vực thôi. Hãy nhìn sang Trung Quốc, mỗi năm thu hút được 60 tỉ đôla FDI. Chúng ta phải quan tâm đến chuyện đấy chứ.
Tôi khẳng định môi trường đầu tư của chúng ta đã có những bước tiến vượt bậc, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu mong đợi của giới đầu tư. Doanh nhân muốn MTĐT phải được cải tiến nhiều hơn nữa.
Làm sao không chỉ thu hút FDI, mà còn kích thích số lượng DN trong nước. Bây giờ chúng ta mới có 300.000 DN, Chính phủ đặt mục tiêu năm 2010 có 500.000. Tôi cho rằng, không còn cách nào khác, phải tạo điều kiện cho họ, phải cho họ thấy là mỗi người phải tự cứu lấy mình, đừng trông chờ vào Nhà nước nữa, tôi tạo điều kiện cho anh thôi.
Về điều này, chúng ta đã làm rồi và phải tiếp tục. Ở Hà Nội, mỗi năm có 5.000 - 10.000 DN ra đời, bằng đúng số DN của thành phố thời điểm trước mở cửa. Đó là tín hiệu rất đáng mừng, chứng tỏ người dân đã không để đồng tiền bị nhàn rỗi, không để tư duy của mình lười biếng.
Chỉ trích các Bộ trưởng ở QH thì dễ, cái khó là đưa ra được giải pháp
- Mọi người rất kỳ vọng vào đại biểu QH, vậy chị dự định sẽ tham gia đóng góp vào những luật khác như thế nào, ngoài 2 luật Đầu tư và Doanh nghiệp?
- Tôi có quan điểm thực tiễn thế này. Một đại biểu không thể tự mình làm hết mọi việc, không thể nghiên cứu tất cả các luật được. Y tế ông cũng “xông” vào, giáo dục, giao thông cũng phải có ý kiến, tôi nghĩ không nên làm như thế.
Mỗi đại biểu hãy nên đi sâu vào một luật thuộc lĩnh vực của mình và tiếng nói của anh thực sự có giá trị để xây dựng nó, để nó thiết thực đi vào cuộc sống. Với năng lực cũng như giới hạn thời gian, rõ ràng một đại biểu không thể làm mọi thứ cùng tốt, cũng có đại biểu làm được nhưng rất hiếm.
Tôi sẽ tập trung vào 2 luật nói ở trên. Dứt khoát là như thế: mọi quy trình, quy chế, văn bản quan trọng sẽ phải đi theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho DN.
Tham gia có những đại biểu kỳ cựu và những người mới như tôi. Tôi sẽ phải nghe, phải xem không khí hoạt động QH thế nào, đóng góp ý kiến thế nào. Bởi vì nếu chỉ đưa ra quan điểm chỉ trích thôi thì rất dễ, kiểu “anh làm thế này chưa tốt, tôi phê phán anh”. Cái khó của ĐBQH cũng như người được chất vấn và những người có thẩm quyền là làm sao đưa ra được giải pháp. Đó mới là điều mà người dân muốn lắng nghe ở ĐB.
Tôi thấy cũng cần có một bộ máy giúp việc cho mình, để tiếp nhận đơn thư của người dân, phân loại chúng chẳng hạn. Tôi có nghe nói rằng, mỗi đại biểu chuyên trách sẽ có một bộ phận giúp việc, ít nhất có một thư ký. Như thế tính hiệu quả trong hoạt động của đại biểu sẽ tăng lên.
