NHNN ban hành dự thảo Thông tư về việc mua, bán, xử lý nợ xấu của VAMC

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành dự thảo Thông tư về việc mua, bán, xử lý nợ xấu của Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).

Tiền sử dụng trong mua bán nợ là VND

Theo đó, thông tư quy định đồng tiền sử dụng trong mua bán nợ giữa VAMC và các TCTD là đồng Việt Nam. Trường hợp VAMC sử dụng trái phiếu đặc biệt mua khoản nợ bằng USD thì tỷ giá quy đổi là tỷ giá bình quân liên ngân hàng do NHNN công bố; với khoản nợ bằng ngoại tệ không phải USD thì tỷ giá quy đổi là tỷ giá được tổ chức tín dụng bán nợ hạch toán trên sổ sách kế toán tại thời điểm mua, bán nợ.

TCTD có nợ xấu từ 3% trở lên phải bán nợ cho VAMC

Tổ chức tín dụng có tỷ lệ nợ xấu từ 3% so tổng dư nợ tín dụng trở lên phải bán nợ cho VAMC. Trường hợp không bán nợ, NHNN sẽ áp dụng các biện pháp đặc biệt theo quy định, đồng thời yêu cầu tổ chức tín dụng phải bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản.

Điều kiện để VAMC mua nợ bằng trái phiếu đặc biệt

Đó là các khoản nợ theo quy định của NHNN; khoản mua hoặc ủy thác mua trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết do TCTD mua đã quá hạn thanh toán một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi từ 90 ngày trở lên; hoặc chưa quá hạn hoặc quá hạn dưới 90 ngày nhưng doanh nghiệp phát hành trái phiếu có nợ xấu tại tổ chức tín dụng;

Khoản nợ được bảo đảm bằng tài sản, trong đó không dưới 65% tổng giá trị tài sản bảo đảm là bất động sản; Khoản nợ, tài sản bảo đảm phải hợp pháp; chưa được dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ khác của tổ chức tín dụng và không có tranh chấp.

Để VAMC mua nợ thì khách hàng vay nhất thiết phải tồn tại; có số dư nợ gốc vào thời điểm bán nợ không thấp hơn 3 tỷ đồng đối với khách hàng vay là tổ chức và không thấp hơn 1 tỷ đồng đối với khách hàng vay là cá nhân.

Đối với các khoản nợ không đáp ứng đủ các điều kiện trên thì Thủ tướng sẽ quyết định việc mua nợ để đảm bảo an toàn hoạt động của TCTD và xử lý nhanh nợ xấu.

Điều kiện VAMC mua nợ theo giá trị thị trường

Khoản nợ được VAMC mua nợ theo giá thị trường phải đáp ứng đủ các yêu cầu của VAMC; phải được đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ số tiền mua nợ; khoản nợ có khả năng phát mại; Khách hàng vay có triển vọng phục hồi khả năng trả nợ.

Phương án mua nợ theo giá trị thị trường là một tập hợp các phân tích, đánh giá, đề xuất về việc mua, bán và xử lý các khoản nợ theo nguyên tắc thị trường do VAMC lập và gửi Ngân hàng Nhà nước xem xét, chấp thuận chủ trương trong từng thời kỳ.

Cơ cấu lại nợ và hỗ trợ khách hàng vay

Sau khi mua các khoản nợ của TCTD, VAMC có trách nhiệm điều chỉnh mức lãi suất đang áp dụng đối với khoản nợ đã mua về mức không cao hơn mức lãi suất cho vay bình quân tương ứng theo từng kỳ hạn của các ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần mà Nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ.

Nếu phương án tự cơ cấu lại của khách hàng vay hiệu quả và khả thi, VAMC sẽ quyết định điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn thời hạn trả nợ phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh và kế hoạch trả nợ của khách hàng vay.

Trong trường hợp đánh giá phương án tự cơ cấu lại của khách hàng vay hiệu quả và khả thi nhưng đang gặp khó khăn tạm thời về tài chính, VAMC quyết định việc giảm hoặc miễn toàn bộ số lãi đã quá hạn thanh toán mà khách hàng vay chưa có khả năng trả nợ.

Xử lý nợ, tài sản bảo đảm

VAMC có thể bán nợ đã mua hoặc chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần của khách hàng vay là doanh nghiệp.

Trong thời gian chưa xử lý, bán tài sản bảo đảm, việc quản lý, khai thác, sử dụng, thu hoa lợi, lợi tức từ tài sản bảo đảm do VAMC và bên bảo đảm thỏa thuận theo quy định của pháp luật.

Trong thời hạn của trái phiếu đặc biệt, tổ chức tín dụng phải trích lập dự phòng rủi ro đối với trái phiếu đặc biệt vào chi phí hoạt động hàng năm. Sau thời hạn 3 năm kể từ ngày xử lý khoản nợ theo quy định và sau khi đã thực hiện tất cả các biện pháp để thu hồi nợ nhưng không thu hồi được, tổ chức tín dụng được xuất toán nợ đã xử lý rủi ro ra khỏi ngoại bảng.

Xử lý tiền thu hồi nợ

Số tiền thu hồi nợ là số tiền thu được từ việc bán nợ; xử lý tài sản bảo đảm; khách hàng vay trả nợ; bên có nghĩa vụ trả nợ thanh toán và giá trị khoản vốn góp, vốn cổ phần tại khách hàng vay do chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần.

VAMC được hưởng tỷ lệ 2% trên số tiền thu hồi các khoản nợ được mua bằng trái phiếu đặc biệt.

Số tiền thu hồi nợ được VAMC gửi tại tổ chức tín dụng bán nợ dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn và không được rút trước thời điểm thanh toán trái phiếu.

Dự kiến, thông tư này sẽ có hiệu lực từ ngày 9/7/2013.

Theo NHNN, dự kiến VAMC sẽ xử lý được khoảng 80.000 – 100.000 tỷ đồng nợ xấu với tỷ lệ thu hồi dự kiến là 20% – 40%. Như vậy, với quy định tỷ lệ VAMC được hưởng là 2% tương ứng với mức thu của VAMC là 320 – 800 tỷ đồng.

Với thời gian xử lý dự kiến là 5 năm thì mứ thu hàng năm của Công ty Quản lý tài sản là khoảng 60 – 160 tỷ đồng. Mức dự kiến này sẽ đủ bù đắp các chi phí liên quan hàng năm của VAMC.

Nguyễn Hằng

Theo Trí Thức Trẻ