Nguy cơ xóa sổ các chương trình bình ổn giá ở địa phương

Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa 13 đã biểu quyết thông qua Luật Giá có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2013. Căn cứ nội dung của các điều khoản trong Luật, Chính phủ phải ban hành 2 nghị định gồm: Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Giá và Nghị định về Thẩm định giá.

Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết luật giá, nhiều địa phương không được tự quy định bình ổn giá. Ảnh: Lệ Chi

Dự thảo Nghị định Giá có những điểm mới so với quy định hiện hành, trong đó liên quan đến thẩm quyền quyết định các biện pháp bình ổn giá đối với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Theo quy định hiện hành, Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức thực hiện các biện pháp bình ổn giá do Thủ tướng Chính phủ và các Bộ quyết định; đồng thời căn cứ tình hình thực tế để bổ sung các biện pháp thực hiện bình ổn giá tại địa phương.

Trong khi đó, Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Giá quy định, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo chức năng nhiệm vụ quyền hạn tổ chức triển khai thực hiện biện pháp bình ổn giá do Chính phủ quyết định và hướng dẫn của Bộ Tài chính các bộ, cơ quan ngang Bộ; trong trường hợp thiên tai hỏa hoạn dịch bệnh...căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương mới quyết định biện pháp bình ổn cụ thể.

Từ 2006-2007 đến nay, Hà Nội, TP HCM và một số địa phương khác thường xuyên duy trì và chi hàng trăm tỷ đồng cho chương trình bình ổn để đảm bảo ổn định giá cả và cung cầu hàng hóa. Tuy nhiên, quá trình thực hiện có nhiều bất cập, thậm chí có lúc hàng bình ổn giá còn đắt hơn thị trường.

Ông Nguyễn Quốc Chiến, Trưởng ban Vật giá, Sở Tài chính TP HCM cho rằng các chương trình bình ổn của địa phương không còn phù hợp khi Luật giá có hiệu lực.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Lộc An, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước- Bộ Công thương cho rằng, với quy định này các địa phương sẽ không được quyền chủ động trong chương trình bình ổn. Ngoài ra, theo quy định mới, những hàng hóa lớn nhưng không thực hiện chương trình bình ổn giá.

Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam thì chỉ ra, trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Lật Giá có đề cập về thời gian áp dụng bình ổn giá. Luật quy định mỗi biện pháp bình ổn giá tối đa không quá 6 tháng là không phù hợp với kinh tế thị trường. Bởi theo ông, có mặt hàng 8-10 tháng nhưng chưa có hiệu quả thì vẫn phải bình ổn.

Cũng theo ông Tuấn, Cục Quản lý Giá cần có đội ngũ thanh tra chuyên ngành về giá. Thanh tra giá cả là thanh tra chuyên ngành – cao nhất trong lĩnh vực chuyên môn của một ngành, phải được trang bị và toàn quyền quyết định về quản lý. Nưng hiện nay, thanh tra về giá lại là thanh tra trong bộ phận của Bộ Tài chính, ít thẩm quyền, hầu như không thực hiện thanh kiểm tra nên hiệu quả thấp.

"Tôi thiết tha đề nghị đưa điều này vào nghị định thể hiện Cục Quản lý Giá phải có bộ phận thanh tra này. Giá là vấn đề tổng hợp, phức tạp nhạy cảm liên quan đến vĩ mô nên có thể đưa Cục lên thành Tổng cục quản lý giá", ông Tuấn kiến nghị.

Trường hợp bình ổn giá, tốt nhất là thực hiện bù lương và phụ cấp vào lương chứ không nên giải quyết giá theo CPI. Ngoài ra, ông Tuấn còn cho rằng, cần xem xét toàn bộ các mặt hàng bình ổn giá phải lập quỹ bình ổn giá chứ không riêng gì nên xăng dầu, điện, hay sắp tới đây là thóc gạo.

Riêng về Nghị định thẩm định giá, Tiến sĩ Tuấn cho rằng, dịch vụ thẩm định giá đòi hỏi chất lượng, chính xác khách quan, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp. Để thực hiện tốt điều này vai trò Nhà nước là rất quan trọng.

Hiện nay, việc đưa ra cơ chế thỏa thuận thẩm định giá là đúng nhưng còn bất cập vì chưa có sự cạnh tranh, luật pháp chưa hoàn chỉnh và chưa đầy đủ. Phần lớn giá thẩm định là tùy tiện, tiêu cực. Quản lý nhà nước nên đưa ra một cái khung để có thể cạnh tranh trong khuôn khổ cụ thế.

Ông Tuấn cũng đề nghị nên thực hiện thẩm định giá trong việc đến bù giải tỏa. Nếu được nên mời các công ty thẩm định giá đến để đưa ra một mức giá khách quan giảm thiệt hại cho người dân.

Theo Lệ Chi

Vnexpress.net