Tổng Giám đốc Hanel - TS Nguyễn Quốc Bình
Thành lập ngày 17/12/1984, ở thập kỷ bùng nổ cách mạng khoa học kỹ thuật về công nghệ điện tử, người tiêu dùng Việt Nam đều biết đến cái tên Hanel với những sản phẩm điện tử dân dụng: lúc đầu là TV đen trắng, radio sau đó đến TV màu rồi TV màn hình phẳng, TV tinh thể lỏng, bóng đèn hình TV, màn hình máy tính và các sản phẩm điện khác như: máy tính, tủ lạnh, điều hoà nhiệt độ, đầu đĩa DVD, đầu thu kỹ thuật số, điện thoại…những sản phẩm ấy đã làm thay đổi cuộc sống, mang lại lợi ích cho hàng triệu người tiêu dùng. Thời hoàng kim của Hanel với 10 năm chiếm lĩnh thị trường trong nước và xuất khẩu được ghi nhận bằng con số 400 tỷ đồng doanh thu vào năm 1994 với hàng loạt các dự án liên doanh có tính chất bước ngoặt cho thời kỳ đổi mới.
Thời kỳ ấy chưa mở cửa, hàng hoá trong nước ít chịu sự canh “một mình một chợ” lại luôn được che chắn bởi “chiếc ô” bảo hộ, đặc biệt là lĩnh vực điện tử nên sản xuất kinh doanh dễ dàng, lợi nhuận khá. Nhưng quy luật đâu có thuận theo ý người. Những năm sau đó, cơ chế thị trường mở ra đồng nghĩa với với sự tràn vào ồ ạt của các hãng điện tử hàng đầu thế giới (năm 1996) rồi cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ (năm 1997) đã làm nhiều doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có doanh nhiệp điện tử nghiêng ngả. “Cuộc khủng hoảng” đã chẳng chừa “sao” nào cả, trong đó có “ngôi sao” Hanel.
Một Hanel đã trở về “điểm sáng”
Một doanh nghiệp nếu muốn đứng vững và phát triển bền vững thì điều quan trọng số một là phải có một định hướng chiến lược, mục tiêu rõ ràng, những bước đi vững chắc. Từ suy nghĩ ấy, Tổng Giám đốc Hanel, TS Nguyễn Quốc Bình đã tìm thấy một sự quyết tâm mạnh mẽ khi ông lên nắm giữ chức vụ này vào tháng 6/ 2007.
Hanel là một đơn vị sản xuất, kinh doanh lĩnh vực mũi nhọn điện tử, tin học, viễn thông. Lĩnh vực này có đặc thù sản phẩm phải cạnh tranh trong nước và quốc tế, thực sự phải là những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và đội ngũ lao động thực sự chất lượng, chất xám cao và không ngừng được đào tạo. Đặc biệt lĩnh vực này có tốc độ phát triển rất nhanh và phải gắn với sự phát triển quốc tế; phải có đội ngũ chuyên gia, có hợp tác với các cơ quan hàng đầu thế giới và nắm bắt việc đổi mới công nghệ. Hanel đã có cơ sở vật chất, có nền tảng tiềm năng là một công ty có đội ngũ lao động chất xám cao, có định hướng phát triển đúng, nhất định sẽ thực sự có chỗ đứng trên thị trường trong nước và quốc tế - Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Bình tin tưởng.
Những thay đổi lớn mà Hanel có được đến nay theo ông Bình, đó là những chuyển biến cơ bản, định hướng phát triển theo hướng mới, sản xuất những sản phẩm có giá trị gia tăng cao mang đặc thù kinh tế tri thức. Cơ cấu tổ chức được xây dựng theo mô hình công ty mẹ - con theo hướng ổn định, phát triển; định hướng những công ty thành viên nòng cốt trong công ty mẹ, trên cơ sở định hướng chung, mỗi công ty con chuyên sâu, chuyên nghiệp trong các lĩnh vực. Công ty mẹ định hướng về tổ chức, công nghệ, thị trường... giúp cho các công ty con phát triển và hỗ trợ lẫn nhau.
Về sản phẩm thay đổi cơ bản, trước đây sản xuất những sản phẩm như thu thanh, thu hình, máy nghe nhìn. Từ năm 2007, định hướng sang sản xuất các loại máy công nghệ cao hơn như: Máy vi tính, sản xuất phần mềm, các chương trình về số hoá và các lĩnh vực kinh doanh cũng định hướng rõ ràng, sản xuất đa ngành và phát triển mạnh các ngành bổ trợ, công nghiệp phụ trợ có tính chất quan trọng để tạo tiềm lực cho ngành phát triển chính là điện tử, tin học. Đồng thời, hệ thống chính trị được tạo dựng và củng cố vững chắc. Thu nhập, đời sống người lao động tăng lên... Đội ngũ cán bộ quản lý, khoa học có trình độ, tâm huyết đã được quy tụ và trở thành một tập thể đoàn kết, vững mạnh cùng quyết tâm xây dựng một thương hiệu Hanel có tầm trong nước và quốc tế.
Sau gần 1 năm kể từ ngày hướng đi được mở ra, năm 2007, Hanel đã đạt hiệu quả rõ rệt với doanh thu 450 tỷ đồng, tăng hàng chục lần so với năm 2006 và đến nay, Hanel đã phát triển với 32 đơn vị thành viên, 7000 lao động, doanh số mỗi năm đã đạt từ 4000 - 5000 tỷ đồng. Sản phẩm của Hanel cũng đã được người tiêu dùng bình chọn “Hàng Việt Nam chất lượng cao” liên tục nhiều năm liền. Năm 2009, Hanel đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất sau 25 năm vượt qua nhiều sóng gió.
Hanel đã vững vàng phát triển trong sân chơi hội nhập và lại trở về với vị trí là “điểm sáng” của công nghiệp Thủ đô.
Khởi công khu công nghệ công viên phần mềm
Mô hình khu công nghệ công viên phần mềm
Nói hay nói giỏi gì thì nói, lĩnh vực mang đậm nét kinh tế tri thức như Hanel thì cạnh tranh trên thương trường chính là cạnh tranh về tri thức. Ăn thua là ở vấn đề giải bài toán cạnh tranh. Quy mô lớn như trước, giờ không thể “thắng” được sản phẩm có giá trị gia tăng và công nghệ cao; số lượng nhiều cũng “thua” nếu không có sự đột phá. Đó mới là con đường đi cho những sản phẩm của thời hội nhập và mở cửa mà sự cạnh tranh luôn thách thức, nhất là trong lĩnh vực điện tử công nghệ cao như Hanel.
Đánh giá về điều này, ông Bình tự hào: Những sản phẩm phụ trợ như: xốp nhựa, cơ khí, tự động hoá, sản phẩm về dịch vụ của Hanel vẫn có chỗ đứng. Đối với sản phẩm mũi nhọn, ngoài máy tính để bàn đã có chỗ đứng trong nước và xuất khẩu, Hanel đã đưa ra thị trường các sản phẩm có tính đột phá, có hàm lượng chất xám cao hơn như: sản phẩm máy tính thế hệ mới: All - in - one, Netbook 3G có máy tính xách tay cấu hình mạnh, chất lượng tốt, thích hợp được với công nghệ 3G; Ipad và điện thoại di động 3G... Những sản phẩm thời thượng mang thương hiệu Hanel này có tương lai tốt vì hiện đã có đơn đặt hàng trong nước và nước ngoài.
Một trong những lĩnh vực quan trọng của Hanel là xây dựng các khu công viên phần mềm, công viên khoa học, hạ tầng khu công nghiệp...Để làm được những dự án hoành tráng như thế này, Hanel đã tìm đến với những đối tác lớn và tin cậy. Ở trong nước là những tập đoàn hàng đầu như: Tân Tạo, Vincom, Himlam và nước ngoài sẽ là các Tập đoàn quốc tế ở Malaysia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Mỹ, Tây Ban Nha... Các dự án này đang triển khai với tiến độ tốt.
Ngoài ra, Hanel cũng đang đầu tư triển khai 25 dự án, trong đó có 14 dự án trực tiếp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ mới...đang được tiếp nhận và đánh giá cao. Từ những dự án gần gũi và dễ hiểu như: Thẻ xe buýt điện tử; Tin học hoá văn phòng ở các tỉnh, thành phố; Cấu trúc cho Chính phủ điện tử; chữ ký số điện tử; Cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng trên mạng 3G... Đến những dự án nghe cao siêu, khó hình dung ra như: Giải pháp dịch vụ chia sẻ và gia công toàn cầu; Trung tâm dữ liệu hợp nhất; Truyền dẫn số; TV tích hợp teletext; Công viên phần mềm Hà Nội; Đô thị khoa học công nghệ; Năng lượng sạch từ mặt trời và lòng đất...
Nhưng người ta đều hiểu rằng, đó là sự tiến bộ, phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ mà không ngoài mục tiêu gì khác là phục vụ cuộc sống, mang lại sự tiện ích, cho con người, mang lại một sự đổi thay lớn cho đất nước. Hanel là một đơn vị tiên phong và là “kênh” gần gũi nhất, hữu hiệu nhất. Chúng ta phải cảm ơn vì những điều tuyệt vời do công nghệ cao mang lại.
Ngày 1/5 vừa qua, Hanel đã khởi công Dự án Công viên Công nghệ phần mềm do Công ty TNHH Một thành viên HANEL làm chủ đầu tư, được thiết kế bởi hai nhà tư vấn Nhật Bản AZUSA SEKKEI Co., Ltd & ESPAD Co., Ltd. Với quy mô 43,45 ha nằm trong tổng thể dự án Đô thị sinh thái Sài Đồng A (413 ha), hứa hẹn đây sẽ là khu công viên phần mềm đạt tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên ở Việt Nam được thiết kế và triển khai theo mô hình mới có sức thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Dự án gồm 7 phân khu chức năng: Khu gia công phần mềm quốc tế và nghiên cứu phát triển; Khu dịch vụ gia công trên nền công nghệ thông tin (ITO), Khu gia công quy trình kinh doanh (BPO); Khu trường cao đẳng công nghệ Thăng Long; Tổ hợp khách sạn 5 sao và Trung tâm thương mại công nghệ; Khu dịch vụ hỗn hợp; Khu nhà ở chuyên gia và cán bộ kỹ thuật; Khu dịch vụ thể thao, nhà hàng, bãi đỗ xe… tạo thành một tổ hợp dịch vụ sản xuất công nghệ cao, kết hợp sống và làm việc với môi trường sinh thái hoàn hảo, tăng sức sáng tạo và khả năng tái tạo sức lao động cho các chuyên gia và kỹ sư. Dự kiến dự án sẽ hoàn thành vào cuối năm 2014 và sau 1 năm sẽ có doanh thu sản xuất phần mềm cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu khoảng 1 tỷ USD/năm.
Những kết quả đạt được đã khẳng định hướng đi đúng của Hanel. Nhưng tuy nhiên, đó cũng là những kết quả bước đầu. Không thể nóng ruột hay ăn non, “ đầu tư cho ngành mũi nhọn này phải dài hạn mới có sự đột phá về doanh số và phát triển thực sự bền vững. Đến năm 2012, khu công viên phần mềm xong giai đoạn 1, Khu khoa học công nghệ Tân Tạo cũng xong về hạ tầng, chắc rằng thời điểm ấy trở đi, Hanel sẽ đạt được hiệu quả mong muốn” - Tiến sỹ Bình khẳng định.
Giám đốc giỏi phải có hướng đi đúng
Ông Nguyễn Quốc Bình kể những năm tháng xa xưa khi ông là kỹ sư vô tuyến điện được đào tạo trong quân đội. Ra trường năm 1982, sau 5 năm phục vụ quân đội, ông thấy đó là điều may mắn bởi chính môi trường quân đội đã đào tạo cho ông bản lĩnh không ngại khó khăn gian khổ, quyết tâm đặt ra cái gì là phải làm bằng được. Đó cũng là sự khởi nguồn cho mọi sự thành công sau này, khi ông trở thành người đứng đầu một doanh nghiệp lớn, lại ở một lĩnh vực rất “xương” như điện tử. Năm 1987, chuyển ngành về Công ty điện tử Hanel, ông được giao làm nhiệm vụ kinh doanh và bổ nhiệm làm trưởng phòng kinh doanh suốt 10 năm, từ 1992 đến 2002. Năm 2003, ông được bổ nhiệm là Phó giám đốc rồi Phó Tổng Giám đốc năm 2006 khi Hanel chuyển đổi mô hình thành Công ty mẹ - con. Chứng kiến các mốc thăng trầm nhất của ngành điện tử trong nước và của ngay chính đơn vị mình, để rồi ông có sự suy ngẫm và đưa ra con đường đi đúng đắn nhất cho Hanel khi ông lên nắm giữ chức vụ Tổng Giám đốc năm 2007. Cái dấu ấn vinh quang sáng chói nhất của Hanel vào năm 1994 gắn với tên tuổi của Giám đốc Hoàng Văn Nghiên (sau trở thành Chủ tịch UBND TP Hà Nội ) - quãng thời gian đáng tự hào của công nghiệp điện tử non trẻ của Thủ đô là câu chuyện qua rồi. Với điện tử, lắp ráp chỉ là một công việc gia công giá trị gia tăng thấp, chỉ là công việc của người đi làm thuê. Để có thể thay đổi số phận, Hanel phải trở thành người người làm chủ, phải khôn ngoan hơn, thông minh hơn “người làm thuê” “mấy cái đầu”, phải nhạy bén với thời cuộc để tìm ra con đường mà với Hanel, không thể khác, đó là chuyển hướng sản xuất những mặt hàng có giá trị gia tăng, có hàm lượng chất xám cao.
Tổng Giám đốc Nguyễn Quốc Bình nhận cúp Doanh nhân Thánh Gióng năm 2009
Đối với một người lãnh đạo, mọi đường đi nước bước của công ty từng phải được ăn sâu vào tiềm thức, phải được định hình sẵn để có thể hành động ngay sau khi nắm quyền quyết định vận mệnh doanh nghiệp. Chân lý đó được ông đúc rút từ cuốn sách: “90 ngày đầu tiên làm lãnh đạo” của Giáo sư Michael Warking thuộc trường Đại học Havert (Mỹ). 90 ngày đầu tiên làm lãnh đạo nếu không tạo ra sự thay đổi gì thì coi như thất bại.
- Còn với ông đã trên 900 ngày làm lãnh đạo, ông đã làm được những việc tưởng như không thể làm nổi để thay đổi một Hanel hoàn toàn mới trong cơ chế thị trường, vậy ông đã cảm thấy hài lòng chưa?
- Tôi đã ở Hanel lâu rồi, tích luỹ kinh nghiệm qua mấy đời Tổng Giám đốc nên điều đầu tiên tôi nhận thấy là muốn thay đổi thì phải có ý chí quyết tâm và khát vọng vươn tới. Làm doanh nghiệp không bao giờ thấy thoả mãn, lúc nào cũng mong muốn. Mong muốn đột phá hơn, tốc độ nhanh hơn, rồi luôn phải đi đầu... Đấy là sốt sắng của nhà quản lý nhưng không thể đi trái quy luật được. Quan trọng vẫn là phát triển bền vững. Để làm được đòi hỏi phải đầu tư rất nhiều về trí tuệ về tiền của và Hanel đang từng bước thực hiện điều đó.
- Làm giám đốc thời buổi này, ông thấy khó nhất ở điểm nào?
- Mỗi thời kỳ có những thuận lợi, khó khăn riêng. Giám đốc giỏi phải có hướng đi đúng. Đối với Hanel, thời kỳ từ 1996 đến nay, cạnh tranh quyết liệt hơn, những chính sách bảo hộ đã mất dần, quy mô sản xuất không chỉ trong nước mà phải vươn ra nước ngoài. Điều đó đòi hỏi giám đốc phải năng động hơn, đào sâu suy nghĩ hơn, đặc biệt là sự lựa chọn có tính một mất một còn về hướng đi, sản phẩm...Một là chọn chọn đúng thì thành công, hai là chọn sai thì mất hẳn. Đặc biệt kinh doanh giờ đây không chỉ là sản xuất đơn thuần mà phải tính đến cạnh tranh chất xám thực sự. Lúc này nếu anh chạy theo quy mô lớn thì anh càng đổ nhanh. Phải lựa chọn chuẩn xác và sản phẩm kinh doanh phải mang giá trị gia tăng cao.
Hanel là đơn vị đặc thù về công nghệ cao nên người giám đốc càng phải nắm rất vững về khoa học công nghệ, triển vọng công nghệ của thế giới và trong nước. Luôn có những nhạy bén và sáng tạo. Đối với đội ngũ lao động, luôn phải đào tạo, thu hút chất xám, giáo dục cho anh em tinh thần học tập suốt đời, có chế độ, chính sách giữ người, tạo môi trường làm việc hơn những môi trường làm việc thông thường khác. Thu hút được chất xám hay không là yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại, đặc biệt là trong lĩnh vực cần tập hợp trí tuệ cao như Hanel.
- Những điều đó được ông đúc rút từ đâu? Tài năng, kiến thức hay kinh nghiệm?
- Do bản năng và ý chí. Hai là kiến thức về khoa học kỹ thuật, kinh tế, quản lý. Không thể thiếu kiến thức, nhưng với giám đốc cần có bản năng trời phú, thiên bẩm cùng với sự tự tin và nhạy cảm thời cuộc.
- Làm quản lý doanh nghiệp lĩnh vực “công nghệ cao”, tính cách có ảnh hưởng gì không tới công việc?
- Giám đốc như tôi, có người bảo dễ tính, người nói khó tính. Đối với công việc thì tôi rất khó tính, yêu cầu cao. Phải chấp nhận áp lực vì doanh nghiệp chỉ có tiến lên mà không có điểm dừng. Nếu dừng chân là mình thua. Ai không chịu được thì phải chấp nhận rời bỏ.
Chuyện ngoài lề kinh doanh, trong cuộc sống ông cho rằng: Mình là người đơn giản, bởi mình xuất phát từ người lính. Sở thích của mình cũng bình thường thôi. Nhưng giờ là thời buổi hội nhập rồi, người quản lý cũng cần thể hiện đẳng cấp. Chắc chắn, ông không phải là người đơn giản, ông từng nêu quan niệm rất chuẩn về thời trang, chẳng hạn như đánh giá sự tinh tế khi ai đó “xài” chiếc đồng hồ hay đôi giày là một sự thể hiện về đẳng cấp. Nếu không, làm sao ông có thể làm Tổng Giám đốc ở một lĩnh vực “công nghệ cao”?
Nhìn nhận về tương lai, ông rất tin tưởng về một Hanel luôn đi đầu trong phát triển kinh tế tri thức và thực sự phát triển bền vững. Đó cũng là ước nguyện của một người lãnh đạo suốt đời gắn bó với lĩnh vực luôn phải tạo ra những “cuộc cách mạng” và luôn đi trước thời đại.
Theo Trang Minh Yến
Thegioianh.vn
