Trước sức ép cạnh tranh và nhu cầu tiêu dùng phục hồi chậm, ngành gỗ cần đổi mới xúc tiến thương mại, chủ động tìm kiếm khách hàng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Thay đổi tư duy tiếp cận thị trường
Ngành gỗ Việt Nam đã có mặt tại 167 thị trường trên thế giới, song kim ngạch xuất khẩu vẫn tập trung đáng kể ở một số thị trường chủ lực. Khi nhu cầu tiêu dùng tại nhiều nền kinh tế phục hồi chậm, cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc duy trì các phương thức xúc tiến thương mại truyền thống là chưa đủ. Doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận, chủ động tìm kiếm khách hàng, khai thác thị trường mới và tận dụng các nền tảng số để nâng cao hiệu quả xuất khẩu.
Một trong những vấn đề đặt ra đối với ngành gỗ hiện nay là mức độ phụ thuộc vào một số thị trường xuất khẩu lớn. Trao đổi với Báo Công Thương, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, trên 50% kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam đến từ thị trường Hoa Kỳ. Trong khi đó, dù sản phẩm gỗ đã hiện diện tại 167 thị trường, kim ngạch xuất khẩu ở nhiều thị trường vẫn còn khiêm tốn.
Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam
Thực tế này cho thấy dư địa mở rộng thị trường vẫn còn, nhưng để khai thác được, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào những khách hàng và thị trường quen thuộc. Hoạt động xúc tiến thương mại cần được đẩy mạnh hơn, hướng tới đa dạng hóa thị trường và mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế.
“Cùng với việc chăm lo cho sản xuất, chúng ta phải đặc biệt quan tâm đến xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường và mở rộng mạng lưới khách hàng”, ông Ngô Sỹ Hoài nhấn mạnh.
Theo ông Hoài, ngay cả những thị trường truyền thống như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và EU, doanh nghiệp cũng cần tiếp tục đổi mới cách tiếp cận, không ngừng đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại để khai thác tốt hơn cơ hội xuất khẩu.
Đáng chú ý, yêu cầu đổi mới không chỉ nằm ở việc tìm kiếm thêm thị trường, mà còn là thay đổi tư duy kinh doanh của doanh nghiệp. Trong một thời gian dài, nhiều doanh nghiệp gỗ Việt Nam chủ yếu sản xuất theo đơn đặt hàng của đối tác nước ngoài, ít chủ động tiếp cận trực tiếp người mua và phát triển thị trường.
“Trước đây, chúng ta gần như khá thụ động, chủ yếu chờ các nhà nhập khẩu nước ngoài đến đặt hàng rồi sản xuất theo yêu cầu. Tuy nhiên, tôi cho rằng đã đến lúc cần có sự chuyển hướng mạnh mẽ hơn để tăng trưởng theo hướng chất lượng, giúp doanh nghiệp Việt Nam tạo ra giá trị gia tăng cao hơn”, ông Ngô Sỹ Hoài chia sẻ.
Đây cũng là điểm mấu chốt trong yêu cầu đổi mới xúc tiến thương mại ngành gỗ. Khi cạnh tranh không chỉ diễn ra ở năng lực sản xuất mà còn ở khả năng tiếp cận khách hàng, xây dựng thương hiệu và phát triển hệ thống phân phối, doanh nghiệp cần chuyển từ vị thế chờ đơn hàng sang chủ động tìm kiếm cơ hội kinh doanh.
Ông Hoài cho rằng, doanh nghiệp phải trực tiếp đưa sản phẩm đến khách hàng thông qua các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ quốc tế và nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Việc tham gia các hội chợ lớn trong và ngoài nước cần được thực hiện bài bản, bởi nếu không trực tiếp tiếp cận thị trường, rất khó nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại.
Kết hợp hội chợ với xúc tiến trên nền tảng số
Ở góc độ phương thức triển khai, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) cho rằng, xúc tiến thương mại hiện nay cần được tổ chức đồng thời trên hai kênh: hội chợ, triển lãm truyền thống và thương mại điện tử.
“Xúc tiến thương mại là hoạt động rất quan trọng, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và có cơ hội bán hàng trên phạm vi toàn cầu. Theo cách làm truyền thống, hiện nay chúng ta đang triển khai theo hai hướng. Thứ nhất là xúc tiến thương mại thông qua hệ thống hội chợ, triển lãm trong nước và quốc tế. Thứ hai là xúc tiến thương mại thông qua thương mại điện tử”, ông Phùng Quốc Mẫn cho biết.
Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA)
Theo ông Mẫn, những năm qua, HAWA, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cùng các hiệp hội địa phương đã đầu tư tổ chức nhiều hội chợ trong nước và quốc tế. Các hoạt động này đã chứng minh hiệu quả trong việc kết nối doanh nghiệp với khách hàng, tạo cơ hội giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác.
Bên cạnh nỗ lực của các hiệp hội, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cũng triển khai nhiều chương trình xúc tiến thương mại quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, theo ông Mẫn, phương thức tổ chức vẫn cần tiếp tục được điều chỉnh để đạt hiệu quả cao hơn, phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Nếu hội chợ, triển lãm tạo cơ hội gặp gỡ và kết nối trực tiếp, thương mại điện tử mở thêm kênh tiếp cận khách hàng trên phạm vi toàn cầu. Đây là hướng đi mà HAWA đang chủ động thúc đẩy thông qua hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử quốc tế.
Cụ thể, HAWA đã phối hợp với Amazon Global Selling, ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hội viên đưa sản phẩm lên nền tảng này. “Hiện nay, HAWA đã chủ động phối hợp với Amazon Global Selling, ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hội viên đưa sản phẩm lên nền tảng thương mại điện tử này. Sự hợp tác giữa HAWA và Amazon đang có những kết quả rất tích cực”, ông Mẫn thông tin.
Việc mở rộng xúc tiến thương mại trên môi trường số đang tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp gỗ tiếp cận người mua quốc tế, bên cạnh các kênh hội chợ, triển lãm truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào phương thức xúc tiến mà còn ở sự chủ động của doanh nghiệp trong giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và phát triển khách hàng. Sự hỗ trợ của các hiệp hội và Cục Xúc tiến thương mại cần đi sát hơn với nhu cầu thực tế, giúp doanh nghiệp từng bước giảm phụ thuộc vào những đơn hàng quen thuộc, mở rộng thị trường và nâng cao vị thế của sản phẩm gỗ Việt Nam.
Tác giả: Ngọc Hoa Tags: xúc tiến thương mại , ngành gỗ
