Theo văn bản mà Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam vừa ký gửi Thủ tướng
báo cáo tình hình thực hiện Nghị quyết số 19/2008/QH12 của Quốc hội về thí
điểm cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt
Nam và đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết này, tính đến hết quý 2/2013,
cả nước chỉ có 126 trường hợp mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
Số lượng trên tập trung chủ yếu tại các địa phương phía Nam như TP HCM,
Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Dương, Khánh Hòa... Trong đó, khoảng 80% là các cá
nhân nước ngoài, các doanh nghiệp nước ngoài chỉ chiếm khoảng 20%.
Quy định hiện hành yêu cầu chủ sở hữu nhà ở là các tổ chức, cá nhân nước
ngoài chỉ được sử dụng nhà ở vào mục đích để ở, không được cho thuê,
không được góp vốn, không được kinh doanh như cá nhân trong nước. Trong
khi đó, đối với những trường hợp cá nhân nước ngoài phải di chuyển do
làm việc tại nhiều nơi khác nhau thì lại không được cho thuê hoặc kinh
doanh nhà ở đã mua khi họ tạm thời không có nhu cầu sử dụng.
Vì thế, Bộ Xây dựng cho rằng để khuyến khích được nhiều tổ chức, cá nhân
nước ngoài vào Việt Nam mua nhà ở, cần thiết phải sớm sửa đổi, trong đó
đề nghị bổ sung nhiều đối tượng khác.

Khoảng 80% là các cá nhân nước ngoài, các doanh nghiệp nước ngoài chỉ chiếm khoảng 20%.
Cụ thể, đối với tổ chức, cho phép các
quỹ đầu tư nước ngoài; các ngân hàng nước ngoài, các chi nhánh, văn
phòng đại diện của doanh nghiệp nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam
được mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam, chỉ trừ các tổ chức ngoại giao,
các tổ chức phi Chính phủ đang hoạt động tại Việt Nam.
Riêng đối với cá nhân, Bộ Xây dựng đề xuất cho phép tất cả các đối tượng
được cấp visa vào Việt Nam từ 3 tháng trở lên được mua và sở hữu nhà ở
tại Việt Nam, chỉ trừ những người đang làm việc tại các cơ quan ngoại
giao, các tổ chức phi Chính phủ.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng cũng đề nghị sửa đổi theo hướng cho phép tổ
chức, cá nhân nước ngoài được mua và sở hữu cả căn hộ chung cư và nhà ở
riêng lẻ (bao gồm cả nhà biệt thự
và nhà liền kề). Trường hợp mua và sở hữu nhà ở riêng lẻ thì chỉ cho
phép mua nhà ở với diện tích khuôn viên đất mỗi một nhà ở không quá
500m2 gắn liền với quyền sử dụng đất thuê trong các dự án phát triển nhà
ở thương mại, dự án khu đô thị mới hoặc tại các dự án bất động sản du
lịch tại Việt Nam.
Về số lượng nhà ở, hiện có 2 phương án đề xuất, một là cho phép cá nhân
nước ngoài được sở hữu nhà ở không hạn chế về số lượng tại Việt Nam.
Đối với tổ chức thì căn cứ vào số lượng người nước ngoài đang làm việc
cho tổ chức đó mà cho phép sở hữu nhiều căn hộ chung cư hoặc nhà ở riêng
lẻ theo nhu cầu.
Phương án hai, cá nhân nước ngoài được phép sở hữu không quá hai căn hộ, nhà ở riêng lẻ (nhà biệt thự, nhà ở liền kề).
Về thời hạn sở hữu, bên cạnh phương án cho phép cá nhân nước ngoài sở
hữu trong thời hạn 50 năm và được gia hạn tiếp thêm một lần 50 năm, Bộ
Xây dựng đề xuất cho phép cá nhân nước ngoài sở hữu trong thời gian
không quá 70 năm và không được gia hạn thêm.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đề nghị bổ sung thêm một số quyền của chủ
sở hữu. Chẳng hạn, cho phép cá nhân nước ngoài được tự mình hoặc hợp tác
với chủ đầu tư (bên bán nhà ở) cho thuê, khai thác, sử dụng nhà ở đã
mua (cho thuê để ở hoặc sử dụng vào mục đích khác mà pháp luật không
cấm). Việc cho thuê hoặc hợp tác để khai thác, sử dụng nhà ở phải đăng
ký với cơ quan quản lý nhà ở địa phương, phải nộp thuế thu nhập theo quy
định của pháp luật.
Cho phép người nước ngoài được bán, tặng cho nhà ở thuộc sở hữu của mình
sau thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu
về nhà ở. Trường hợp bán nhà ở trước thời hạn 12 tháng thì phải nộp thuế
thu nhập gấp hai lần so với mức thuế thu nhập phải nộp theo quy định
hiện hành.
Song, không cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được vay tiền của các
tổ chức tín dụng đang hoạt động tại Việt Nam để mua nhà ở tại Việt Nam.
Chỉ cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài mua không quá 30% số lượng căn
hộ trong một tòa nhà chung cư thương mại của dự án để hạn chế trường hợp
hình thành các khu phố ngoại kiều dẫn đến khó khăn về vấn đề quản lý
trên địa bàn.
Nếu là nhà ở riêng lẻ (nhà biệt thự, nhà liền kề) thì trên một đơn vị
hành chính tương đương cấp phường không cho phép cá nhân, tổ chức nước
ngoài mua và sở hữu quá 250 căn nhà, vì theo quy định hiện hành thì một
phường trung bình có 2,5 vạn dân cư trú, sinh sống và việc cho phép mua
không quá 250 căn nhà (tương đương không quá 10% số lượng dân của một
phường).
Để có thể thu hút đầu tư nước ngoài và tháo gỡ khó khăn cho thị trường
bất động sản, Bộ Xây dựng thấy cần sớm trình Quốc hội để Nghị quyết sửa
đổi này có hiệu lực thi hành ngay từ đầu năm 2014 cho đến khi Luật Nhà ở
(sửa đổi) được thông qua và có hiệu lực thi hành vào giữa năm 2015.
(Infonet.vn)
