Theo Luật DN, hoạt động mua bán và sáp nhập DN (M&A) được chia thành 3 hình thức: Sáp nhập, hợp nhất và mua lại cổ phần. Trong khi đó, Luật Cạnh tranh cũng chia thành 3 hình thức: Sáp nhập, hợp nhất và mua lại DN.
Tuy nhiên, TS Lưu Hương Ly- Vụ Pháp luật dân sự - Kinh tế (Bộ Tư pháp) lưu ý khái niệm “mua lại cổ phần” theo Luật DN và “mua lại DN” theo Luật Cạnh tranh là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.
Theo TS Lưu Hương Ly, có sự khác nhau ở
đây là bởi mua lại DN có nghĩa là Cty được mua trở thành Cty con của
Cty mua, còn mua cổ phần có thể chỉ là việc nắm giữ một tỉ lệ cổ phần
nhất định, chẳng hạn thông qua mua cổ phần của một Cty được niêm yết
trên thị trường chứng khoán. “Nói cách khác, chỉ khi việc mua lại cổ
phần của một Cty với tỉ lệ đủ để kiểm soát, chi phối Cty đó thì mới có
thể gọi là mua lại DN” - TS Lưu Hương Ly nói.
Bên cạnh sự vênh
nhau về các khái niệm liên quan đến M&A giữa Luật DN và Luật Cạnh
tranh, bản thân các khái niệm liên quan đến M&A trong Luật DN và
Luật Cạnh tranh cũng chưa chính xác vì bán tài sản và nguồn vốn là câu
chuyện hoàn toàn khác nhau. “Quy định về mua bán và sáp nhập DN phải là
về nguồn vốn chứ không thể là tài sản như theo định nghĩa của Luật DN và
Luật Cạnh tranh”, bà Ly nói.
Ngoài ra, theo một số chuyên gia,
Luật DN quy định các Cty sáp nhập, hợp nhất phải là các Cty cùng loại là
bất hợp lý. Hiện nay, một số địa phương trong đó có TPHCM cho rằng Cty
TNHH MTV và Cty TNHH nhiều thành viên là hai loại hình DN khác nhau nên
không đồng ý cho sáp nhập. Ngược lại, có một số địa phương khác thì cho
rằng đây chỉ là hai hình thức tồn tại của cùng một loại hình DN đó là
Cty TNHH nên vẫn được phép sáp nhập.
Tương tự, việc sáp nhập của
Cty hoạt động theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và Cty hoạt động
theo giấy chứng nhận đầu tư cũng gặp khó khăn. Và trên thực tế các DN
hoạt động theo hai hình thức trên đã bị các cơ quan có thẩm quyền từ
chối cho sáp nhập vì có sự khác biệt về hình thức đăng ký hoạt động.
Chính
vì những bất cập và sự vênh nhau như đã đề cập ở trên mà rất nhiều
chuyên gia cho rằng cần phải luật hóa khái niệm M&A theo thông lệ
quốc tế.
Hiện nay, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến cho việc
bổ sung, sửa đổi một số điều của Luật DN nên nhiều ý kiến đồng tình
rằng Luật DN sửa đổi cần đưa ra quy định rõ ràng rằng nếu một Cty mua
lại cổ phần/phần vốn góp của một Cty khác và giành quyền kiểm soát và
chi phối hoạt động của Cty này thì mới được coi là hoạt động M&A.
Theo Lưu Thủy
Lao động
