Lợi nhuận ngân hàng: Suy giảm trong dự liệu

Lỗ, điều chỉnh lại kế hoạch kinh doanh, các chỉ tiêu hoàn thành thấp là những cụm từ có tỷ lệ xuất hiện nhiều trong báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm nay vừa được nhiều doanh nghiệp công bố. Các ngân hàng cũng không nằm ngoài ngoại lệ. Trái ngược với những con số lãi đậm, các chỉ số cơ bản tăng trưởng cao thì theo Báo cáo tài chính quý III của nhiều ngân hàng vừa công bố cho thấy hầu hết các chỉ số đều suy giảm. Thậm chí theo đánh giá của các chuyên gia, sẽ chẳng có gì lạ nếu cuối năm có ngân hàng báo lỗ.

Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm, lợi nhuận sau thuế của VCB đã giảm 2,2% so cùng kỳ còn 3.237 tỷ đồng; Sacombank cũng sụt giảm 2,4% cùng kỳ còn 1.555 tỷ đồng; Lợi nhuận sau thuế quý III của ACB âm 496 tỷ đồng. Ngân hàng VIB mặc dù chưa công bố chính thức song con số sợ bộ cũng không nằm ngoài xu hướng. Theo đó, lợi nhuận sau thuế 9 tháng của VIB đạt 371,5 tỷ đồng, ở hoạt động kinh doanh chính, thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự 9 tháng của ngân hàng này đạt 9.987 tỷ, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước.

“Trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn như hiện nay, nợ xấu và tồn kho tăng cao còn người tiêu dùng thì thắt chặt chi tiêu thì khó có chuyện lãi đậm, lương cao như những năm trước”, một chuyên gia trong ngành hàng đánh giá.

Bức tranh lợi nhuận của các ngân hàng quý III đang dần hé mở.

Trong phiên chất vấn tại Quốc hội vừa qua, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Văn Bình cũng cho biết, tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống thấp, tính đến ngày 30/6 khoảng 3,36%. Từ nay tới cuối năm, tăng trưởng tín dụng dự kiến chỉ đạt khoảng 5%.

Đối với từng tổ chức tín dụng, chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng ở các ngân hàng nhóm 1 tính đến 9 tháng đầu năm đều đạt mức thấp: như Eximbank tăng 1-2%, Vietinbank tăng 2,63%, Vietcombank tăng 8,6%, còn Techcombank giảm 3,35%, ACB giảm 0,01%.

Sự giảm sút này, theo phân tích của nhóm nghiên cứu Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS), đã phản ánh chính xác về diễn biến của ngành trong bối cảnh các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng hầu như đều không có tác dụng và việc tái cấu trúc ngành ngân hàng chưa đạt được thêm thành tựu nào đáng kể.

Song như lời một giám đốc một ngân hàng nhận xét, nếu chỉ nhìn vào con số lợi nhuận, dư nợ, nợ xấu hay tăng trưởng tín dụng... thì bức tranh toàn cảnh của ngành ngân hàng năm nay sẽ rất ảm đạm. Nhưng nếu nhìn ở các khía cạnh khác, thì không đến mức bi quan đến thế. Bởi trong bối cảnh kinh tế cả quốc tế lẫn trong nước như hiện nay, sự suy giảm là khó tránh khỏi và đều nằm trong dự liệu.

Hầu hết các ngân hàng ngay từ đầu năm đã dự đoán tình hình kinh tế sẽ khó khăn, áp lực giải quyết vấn đề nợ xấu tăng cao nên tăng cường trích lập dự phòng rủi ro. Theo Thống đốc NHNN, từ đầu năm đến nay, số dự phòng rủi ro đã được trích lập là 75.000 tỷ đồng; trong đó có 12.000 tỷ đồng nợ xấu được xử lý từ số dự phòng đã trích lập này.

Quảng cáo

Tại VIB, tiếp tục với chính sách tăng trưởng thận trọng và tăng cường quản trị rủi ro , chỉ riêng 9 tháng đầu năm, ngân hàng này đã trích hơn 800 tỷ đồng chi phí dự phòng, gần bằng mức 970 tỷ đồng của năm ngoái. Chỉ số an toàn vốn (CAR) cũng tăng trên 19% tại thời điểm cuối tháng 9/2012.

Ngoài việc trích lập dự phòng và nâng tỷ lệ an toàn vốn, VIB cũng đã thực hiện dịch chuyển cơ cấu tài sản có rủi ro sang các tài khoản an toàn hơn như thoái vốn tín dụng ra khỏi các ngành nghề rủi ro và thay đổi cơ sở phân khúc khách hàng rủi ro bằng các phân khúc khách hàng tiềm năng tốt và rủi ro thấp như sản xuất hàng tiêu dùng, ngành thực phẩm và đồ uống và các doanh nghiệp dẫn đầu của các ngành hàng hay đầu tư vào trái phiếu Chính phủ với mức 9.950 tỷ đồng.

Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm ngắn hạn về tín dụng, mặc dù VIB được Ngân hàng nhà nước xếp hạng ở nhóm 1 – nhóm cao nhất về tăng trưởng tín dụng trong năm 2012. Một phần của lượng vốn tín dụng giảm được đầu tư vào trái phiếu chính phủ như nêu trên.

VIB cũng đã chủ động giảm thiểu rủi ro trên thị trường liên ngân hàng trong năm 2012 thông qua việc giảm trên 80% (tương đương với 23.000 tỷ) các hoạt động và số dư của thị trường liên ngân hàng phù hợp với khẩu vị rủi ro mới. Riêng vấn đề huy động vốn, tiền gửi khách hàng giảm nhẹ ở mức 6% đạt mức 41.545 tỷ đồng, theo lý giải của ngân hàng này do VIB luôn tuân thủ các quy định về lãi suất trần huy động vốn, không huy động lãi suất cao.

Trở lại với câu chuyện lợi nhuận của các nhà băng, theo nhận định của nhiều chuyên gia, rất khó để tô màu hồng cho bức tranh tổng thể của cả năm bởi việc đẩy tăng trưởng tín dụng, mảng doanh thu chính sẽ không có nhiều cơ hội.

Tuy nhiên, lãnh đạo VIB cho hay, câu chuyện này không thể giải quyết trong ngắn hạn và cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Dẫu vậy, mối quan tâm lớn nhất của VIB vẫn là tăng trưởng tín dụng. Chính vì thế, VIB vừa có cách làm khác lạ là ngân hàng đầu tiên niêm yết công khai lãi suất cho vay cá nhân là phục vụ cho mục tiêu này.

Ngoài ra, để bù đắp cho khoản lợi nhuận bị sụt giảm từ tín dụng, nhà băng này cho biết thêm sẽ gia tăng khoản thu từ các mảng dịch vụ ngân hàng điện tử (internet banking và mobile banking), dịch vụ nộp tiền điện, nộp ngân sách Nhà nước cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp,…

Những bước đi với sự tính toán kỹ, thận trọng, cùng với sự hỗ trợ của các chuyên gia nước ngoài đến từ cổ đông lớn CBA (Australia), ngân hàng này dự kiến sẽ tăng trưởng tín dụng trở lại trong quý 4/2012. Một trong những tín hiệu là mới đây nhất VIB liên tiếp ký các hợp đồng tín dụng lớn với Vietnam Airlines, hợp đồng hợp vốn cùng một số ngân hàng khác với PVEP và tung ra gói ưu đãi lãi suất 9,9%/năm cho vay bất động sản và cá nhân kinh doanh.

Theo Hà Linh

Dân trí