“Liều thuốc mới” cho thị trường sách?

Băn khoăn chứng chỉ

Luật Xuất bản sửa đổi 2012 có hiệu lực từ ngày 1.7 đã đưa ra một số điểm mới so với luật cũ, những thay đổi này chắc chắn sẽ có những tác động tích cực đến thị trường xuất bản sách vốn đang có khá nhiều sai sót trong thời gian qua. Cụ thể, Luật đã quy định rất rõ về tiêu chuẩn, quyền hạn, trách nhiệm và nghĩa vụ của giám đốc, tổng biên tập cũng như biên tập viên nhà xuất bản (NXB); quy định việc cấp chứng chỉ và thu hồi chứng chỉ đối với biên tập viên, để nâng cao vai trò, trách nhiệm của biên tập viên trong thực thi hoạt động xuất bản.

Điểm thứ hai là chế tài rất rõ những nội dung liên kết, phương thức, hình thức liên kết và đặc biệt là trách nhiệm pháp lý của các bên liên kết khi để xảy ra những sai phạm trong hoạt động xuất bản. Điểm thứ ba là xây dựng một số chế tài mới như ngừng hoạt động hoặc thu hồi giấy phép, thu hồi chứng chỉ hành nghề đối với tổ chức, cá nhân khi có sai phạm trong hoạt động xuất bản. Luật Xuất bản 2012 cũng đưa ra những quy định rất chặt chẽ với mức xử phạt cao hơn khi phát hiện ra hoạt động in lậu, in nối bản không đúng quy định của pháp luật. Những sai phạm này không chỉ bị xử phạt hành chính ở mức cao mà nếu nghiêm trọng còn có thể xử lý hình sự.

Luật Xuất bản sửa đổi 2012 sẽ là “liều thuốc mới” cho thị trường sách

Một điểm mới của Luật Xuất bản sửa đổi là các biên tập viên của NXB, không kể hoạt động tại NXB hay tại đơn vị liên kết, đều phải có chứng chỉ hành nghề. Như vậy, từ đây đội ngũ biên tập viên sẽ phải chuẩn bị đi học, chuẩn hóa bằng “chứng chỉ” thì mới “danh chính, ngôn thuận” tiếp tục hành nghề. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Kiểm- Chủ tịch Hiệp hội Xuất bản Việt Nam, mặc dù Luật đã có hiệu lực nhưng chưa thể ngay lập tức tạo một chuyển biến thực sự trong đời sống.

Trước hết là do “độ trễ” trong việc triển khai các văn bản hướng dẫn dưới luật khiến các đối tượng liên quan chưa chuyển đổi kịp. “Việc cấp chứng chỉ cho các biên tập viên tới thời điểm này vẫn chưa được triển khai và sẽ đẩy hàng loạt những người làm biên tập sách sau ngày 1.7 trở thành người vi phạm luật. Bởi vậy các cơ quan chức năng cần phải đẩy nhanh tiến độ để tổ chức việc cấp chứng chỉ hành nghề cho các biên tập viên” - ông Nguyễn Kiểm đề xuất.

Cũng băn khoăn về chứng chỉ hành nghề, bà Nguyễn Lệ Chi (Công ty Sách Chibooks) cho biết: “Việc yêu cầu đối tác liên kết phải có bộ phận biên tập gồm ít nhất 5 biên tập viên có chứng chỉ theo quy định cũng gây nhiều khó khăn cho các đơn vị liên kết xuất bản, ít nhất trong một thời gian khá dài trước mắt. Bởi sách cũng là một ngành đặc thù, với từng dòng sách riêng biệt như sách kinh tế, sách văn học, sách thiếu nhi…, đơn vị xuất bản sẽ mời những người có chuyên môn của từng dòng sách đó biên tập cho phù hợp”.