Một trong những nguyên nhân khiến ngành Hải quan khó hoàn thành chỉ tiêu đặt ra là do không thu được hết thuế nợ đọng.
Khó khăn nhiều phía
Theo số liệu thống kê của Cục thuế XNK (TCHQ), tính đến 31/5/2013, nợ thuế chuyên thu quá hạn của ngành Hải quan khoảng 6.173,83 tỉ đồng. So với thời điểm 31/12/2012, số nợ thuế này tăng khoảng 361,58 tỉ đồng. Mặc dù ngành Hải quan đã nỗ lực thu hồi nhưng con số đạt được vẫn còn khiêm tốn, 5 tháng đầu năm chỉ đạt 843 tỉ đồng.
Lý giải nguyên nhân, đại diện lãnh đạo Cục thuế XNK cho rằng số nợ này đa số là nợ phát sinh trước khi Luật thuế XNK có hiệu lực thi hành. Trước 1/1/2006, DN được nợ thuế mà không ràng buộc điều kiện phải là DN chấp hành tốt pháp luật thuế như Luật Quản lý thuế nên có một số DN chây ỳ, không nộp thuế đúng hạn, sau đó bỏ trốn, hoặc tự giải thể.
Bên cạnh đó, tuy Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ 1/7/2007 đã góp phần công khai, minh bạch các thủ tục Hải quan, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế và cơ quan Hải quan… nhưng vẫn có một số quy định tạo kẽ hở để DN lợi dụng. Cụ thể như việc cho ân hạn nộp thuế trong thời gian dài đối với hàng tạm nhập - tái xuất và hàng hoá NK khác (trừ hàng tiêu dùng) mà không phải bảo lãnh, nên khi đã giải phóng hàng, một số DN chây ỳ, không nộp thuế đúng hạn hoặc dù có khả năng thanh toán vẫn lợi dụng chính sách của Nhà nước để chiếm dụng vốn, không nộp thuế đúng hạn.
Một nguyên nhân nữa là quy định về các điều kiện được áp dụng cưỡng chế (phải phát hiện người nộp thuế có hành vi bỏ trốn, tẩu tán tài sản) tại Điều 93 Luật Quản lý thuế tỏ ra không thật sự hiệu quả so với biện pháp cưỡng chế ngay một cách phù hợp vì để thực hiện các điều kiện trên cần một khoảng thời gian đủ dài để DN có thể đối phó được.
Ngoài ra, có một nguyên nhân khác tác động không nhỏ đến số thu của ngành là DN lao đao vì kinh tế suy thoái. Theo báo cáo mới nhất của Cục Quản lý Đăng ký kinh doanh (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến hết tháng 6/2013, số DN giải thể, ngừng hoạt đã lên tới 26.324 DN, tăng 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến nợ thuế chuyên thu quá hạn của ngành Hải quan tăng lên mà không giảm.
Chủ động giải quyết
Để giảm số nợ thuế, một mặt, TCHQ chỉ đạo Hải quan các địa phương trình các cấp có thẩm quyền xóa các khoản nợ được xóa theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế có hiệu lực từ ngày 1/7/2013 (bao gồm nợ đã quá hạn 10 năm đã áp dụng tất cả các biện pháp cưỡng chế nhưng chưa thu được, nợ của DN cổ phần hóa, sát nhập, chuyển đổi sở hữu… phát sinh trước ngày 1/72007).
Đối với các khoản nợ quá hạn không có khả năng thu hồi của DN tự ngừng hoạt động nhưng chưa quá 10 năm, không thuộc đối tượng được xóa, Hải quan các địa phương sẽ hoàn tất hồ sơ chuyển cơ quan Cảnh sát điều tra xử lý theo thầm quyền.
Mặt khác, Tổng cục cũng yêu cầu Hải quan các địa phương cần áp dụng trình tự thanh toán tiền thuế theo quy định tại Điều 45 Luật Quản lý thuế và khoản 12 Điều 11 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế. Đồng thời, phối hợp với cơ quan Thuế nơi DN đóng trụ sở để thực hiện thu hồi nợ thuế XNK đối với các DN được hoàn thuế GTGT tại cơ quan thuế.
|
Hiện TCHQ đang xây dựng quy trình theo dõi, quản lý nợ thuế. |
Đặc biệt, hiện TCHQ đang xây dựng quy trình theo dõi, quản lý nợ thuế, theo đó quy trình này sẽ quy định nội dung, trình tự, thủ tục, thời gian thực hiện công tác theo dõi quản lý nợ thuế đối với hàng hoá XNK. Bên cạnh đó, quy trình này áp dụng để theo dõi quản lý nợ thuế đối với hàng hóa XNK tại cơ quan Hải quan các cấp và đưa ra các tiêu chí phân loại nợ (nhóm nợ khó thu, nhóm nợ chờ xử lý, nhóm nợ có khả năng thu), các bước thực hiện quản lý nợ… Và quy định nhiệm vụ cụ thể của các đơn vị từ cấp Tổng cục đến cấp chi cục…
Theo lãnh đạo Cục Hải quan TP HCM, có 2 cách thu hồi thuế nợ đọng hiệu quả. Một là, xác minh, truy đến cùng các DN nợ thuế. Hai là, phân công công chức theo dõi từng hồ sơ nợ thuế, mỗi người quản lý một số lượng DN và hồ sơ nợ thuế nhất định. Các công chức đó phải có trách nhiệm với số hồ sơ nợ thuế được giao, liên tục theo dõi, phải đánh giá được diễn biến hoạt động của DN.
Theo Đức Linh
Diendandoanhnghiep
