Hôm qua (29/1), hãng xếp hạn tín nhiệm
Fitch Ratings vừa đưa ra thông báo giữ nguyên mức xếp hạng phát hành nợ
nội tệ và ngoại tệ dài hạn của Việt Nam ở mức “B+” cùng với triển vọng
ổn định. Ngoài ra, mức trần đánh giá tín nhiệm quốc gia (Country
Ceiling) cũng được giữ ở mức 'B+' và mức xếp hạng phát hành nợ ngoại tệ
ngắn hạn ở mức “B”.
Theo đó, Fitch đưa ra mức
xếp hạng này bởi tốc độ tăng trưởng kinh tế khá mạnh và môi trường thuận
lợi cho đầu tư trực tiếp nước ngoài giúp Việt Nam vững vàng hơn trước
các cú sốc bên ngoài đồng thời cũng giúp nâng cao tiềm năng tăng trưởng.
Mức xếp hạng của Việt Nam cũng được hỗ trợ bởi tỷ lệ nợ nước ngoài khá
thuận lợi nhờ vào tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư ở mức cao. Fitch ước tính
trong vòng 5 năm qua tỷ lệ tiết kiệm nội địa và đầu tư của Việt Nam đạt
mức trung bình lần lượt là 28% và 36%.
Trong
khi đó, xếp hạng bị ảnh hưởng tiêu cực bởi xu hướng tăng lên của chỉ số
giá tiêu dùng khiến nền kinh tế và tỷ giá hối đoái dễ dàng bị tổn thương
trước các cú sốc tài chính. Mặc dù có tốc độ tăng trưởng cao trong 2
thập kỷ gần đây, giá trị gia tăng bình quân trên đầu người vẫn còn ở mức
khá thấp so với các quốc gia khác có cùng mức xếp hạng tín nhiệm. Các
số liệu thống kê kinh tế cũng chưa được đưa ra kịp thời và chính xác,
đặc biệt là dữ liệu về dự trữ ngoại hối có độ trễ quá lớn.
Fitch
nhận định các rủi ro lớn đe dọa sự ổn định của Việt Nam nằm ở khu vực
ngân hàng có qui mô lớn nhưng thiếu minh bạch. Đặc biệt, chi phí phải bỏ
ra để tái cấu trúc khu vực ngân hàng vẫn chưa được xác định rõ ràng.
Fitch ước tính chi phí này sẽ chiếm khoảng 10% GDP của năm 2012. Tuy
nhiên, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến con số này, phụ thuộc vào sự
phát triển của nền kinh tế, các cải cách mang tính cấu trúc và cả vai
trò của nguồn vốn nước ngoài.
Fitch đánh giá
cao việc Việt Nam đã cân bằng được cán cân vãng lai và tránh được kịch
bản suy thoái sâu mà một số nền kinh tế mới nổi và phát triển đang gặp
phải. Theo ước tính của Fitch, mức thặng dư của cán cân vãng lai sẽ tăng
từ 0,2% GDP năm 2011 lên mức 7,2% GDP trong năm 2012. Dự trữ ngoại hối
có thể đạt khoảng 24 tỷ USD. Điều này giúp Việt Nam chống đỡ tốt hơn với
nếu bị rút vốn ồ ạt.
Thời kỳ tồi tệ nhất của Việt
Nam đã qua đi sau khi nền kinh tế phản ứng với các biện pháp thắt lưng
buộc bụng được áp dụng từ tháng 2/2011 và tăng trưởng chậm chạp. Fitch
dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng 5,5% trong năm 2013.
Chỉ
số CPI đã giảm mạnh, từ 18,7% trong năm 2011 xuống còn 9,1% trong năm
2012. Điều này cho phép NHNN cắt giảm mạnh lãi suất trong năm 2012. Tuy
nhiên, Fitch cho rằng chính sách tiền tệ khó có thể được nới lỏng hơn
nữa trong thời gian tới bởi nguy cơ lạm phát vẫn còn đồng thời điều này
có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ giá.
Ngoài ra, Fitch dự báo thâm hụt ngân sách sẽ giảm từ 5,9% trong năm 2012 xuống còn 5,1%.
Fitch
có thể đưa ra các động thái xếp hạng tích cực nếu như triển vọng kinh
tế vĩ mô được cải thiện 1 cách bền vững (tăng trưởng đi kèm với lạm phát
thấp và ổn định); chi phí giải quyết nợ xấu được xác định rõ ràng hoặc
xếp hạng của khu vực ngân hàng được cải thiện; các cải cách được tăng
tốc, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực đầu tư
công.
Ngược lại, xếp hạng bị ảnh hưởng tiêu
cực nếu khu vực ngân hàng bị thua lỗ nhiều hơn dự báo đe dọa đến ổn định
vĩ mô; Việt Nam đưa ra các chính sách đe dọa đến sự ổn định của giá cả;
tài chính công bị sụt giảm mạnh khiến tỷ lệ nợ chính phủ/GDP tăng vọt.
Thu Hương
Theo Fitch
