Chứng khoán 2013 chứng kiến thương vụ "niêm yết cửa sau" đình đám của Alphanam vào khoảng tháng 5. Quyết định này dường như là sẵn sàng với người trong cuộc khi Alphanam quyết định công khai khoản lỗ gần 150 tỷ đồng năm 2012. Tuy nhiên, điều này có một chút thắc mắc khi một trong các vị trí Top 10 người giàu nhất sàn chứng khoán năm 2012 cũng do ông Nguyễn Tuấn Hải - Chủ tịch HĐQT Alphanam nắm giữ.
Theo giới đầu tư nhận định, quyết định rút sàn của Chủ tịch Alphanam tương đương như lựa chọn giữa "không minh bạch" và...mất tiền, vốn là điều đáng ngại trong kinh doanh giữa những biến động do tin đồn gây ra. Tuy nhiên, Chủ tịch Nguyễn Tuấn Hải cũng không hề dấu diếm kế hoạch tái cấu trúc toàn bộ Alphanam trong vòng từ 3-5 năm.
Một kế hoạch pháp lý hóa một Alphanam E&C hoàn toàn mới (bao gồm khoảng 10 công ty thuộc các lĩnh vực cơ điện, giao thông, xây dựng) được lên nòng bởi tuyên bố: “Đây không phải là một canh bạc cảm tính, mà hoàn toàn là lý trí, hoàn toàn bằng nghiệp vụ và dựa trên những phân tích và thực hiện hết sức chuyên nghiệp. Triết lý của tôi là "Đơn giản hóa sự phức tạp và chỉ mua những thứ mắt thấy, tay sờ được”.
Điều gì khiến vị doanh nhân tuổi Tỵ lại có cái nhìn chắc chắn như vậy?
Cơ nghiệp nghìn tỷ của ông chủ Alphanam
Trong cuộc thống kê gần đây nhất của Thông tấn xã Việt Nam, đơn vị này đã đưa ra những thống kê khá đầy đủ về tài sản có thể niêm yết của Alphanam.
Sau khi thực hiện sáp nhập CTCP Đầu tư Alphanam vào CTCP Alphanam, ông Nguyễn Tuấn Hải cùng vợ và 2 con nắm đến 90% cổ phần của công ty. Cá nhân ông Hải sở hữu hơn 60% cổ phần.
Hiện tại, Alphanam Group đang sở hữu hơn 20 công ty con hoạt động trên 3 mảng kinh doanh chính: Nông sản-thực phẩm, Hạ tầng-Bất động sản và Công nghiệp. Một số công ty đáng kể như Liên doanh sơn Kansal-Alphanam, Liên doanh thang máy Fuji-Alpha, Tổng công ty Foodinco, Alphanam Giao Thông, Vinaconex Alphanam, Alphanam Địa ốc…
Bắt đầu bằng trong lĩnh vực công nghiệp, chế tạo (sản xuất tủ điện), Alphanam Group mở rộng sang nhiều lĩnh vực, đáng kể là hoạt động bất động sản. Địa ốc tại Hà Nội, Đà Nẵng và tại các tỉnh địa phương được Alphanam nhắm đến, các dự án như: Golden City, Modern City - Nam Sài Gòn, New Park City, Alphanam Hanel Tower, Đà Nẵng Diamond Tower…
Tuy nhiên, một thắc mắc lớn đặt ra là, với khối lượng tài sản lớn như trên, thì đâu là cơ sở để xảy ra lỗ? Chưa kể còn tính đến dự án tái cấu trúc toàn bộ tập đoàn?
“Cốt lõi của vấn đề là hủy niêm yết sẽ có lợi hơn là ở lại sàn chứng khoán”
Thực tế, hai điều tưởng chừng mâu thuẫn đều cùng chung xuất phát điểm từ định hướng đầu tư của Alphanam.
Theo ông chủ Alphanam: "Trước đây, chiến lược kinh doanh của tôi là đầu tư tài chính để ăn theo. Và tôi đã mất rất nhiều tiền trong việc "đầu tư vào các công ty tốt và làm ăn hiệu quả" như vậy. Nhưng từ 5, 6 năm trở lại đây, triết lý đầu tư của tôi đã thay đổi. Bây giờ tôi đầu tư theo phương thức chi phối tức là sở hữu tối thiểu 75% trở lên tại những công ty thua lỗ và chỉ mua vào mà không bán ra. Nói vui là ngày xưa mua pháo cho người khác đốt, nhưng bây giờ tôi mua gạch để xây nhà mình".
Tuy nhiên, đầu tư vào tài sản vô chủ, thua lỗ không phải nước cờ đơn giản. Khoản âm trên dưới 145 tỷ đồng của lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ năm 2012 là một dấu hiệu. Theo lý giải của vị đại gia trầm tính: “Các công ty này đa số là làm ăn thua lỗ. Nên khi mua lại, càng mua được nhiều, khoản lỗ phải gộp lại trong báo cáo hợp nhất càng lớn. Như thế, bản chất luôn có mâu thuẫn giữa số liệu của báo cáo tài chính và thực tế, dễ gây hiểu nhầm”.
Việc dừng niêm yết trên sàn chứng khoán chính là tạo một khoảng không gian yên tĩnh hơn để tiến hành tái cấu trúc và hiệu quả hóa các công ty đã mua, ông Hải nhận định.
Có thể thấy điều này qua diễn biến trái chiều giữa độ tăng trưởng tài sản và vốn và hoạt động kinh doanh của Alphanam:
