Cùng với đó, trong quá trình triển khai, có một số vấn đề
nổi lên rất đáng lưu ý.4 vấn đề cần giải quyết
Thứ nhất, kể từ ngày 25/5/2013, trên toàn quốc đã khởi công xây dựng mới nhiều dự án nhà ở xã hội, dự án nhà ở thương mại chuyển sang nhà ở xã hội với con số hàng ngàn căn với tổng mức đầu tư lên đến hàng ngàn tỉ đồng lấy từ gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỉ đồng và dự kiến đến khoảng năm 2015 sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng. Như vậy nguồn cung cấp nhà ở xã hội tăng lên, trong lúc mục tiêu của Nghị quyết 02/NQ-CP là giải quyết hàng tồn kho, nhất là công trình nhà ở xã hội, nhà ở thương mại quy mô vừa và nhỏ chưa bán được nhà hoặc đang xây dựng dở dang.
Thứ hai, theo thông tin được biết, có ngân hàng công bố tỉ trọng phân bổ cho vay từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi 30.000 tỉ là 60% cho DN vay và 40% cho người tiêu dùng vay trong 3 năm đầu tiên (trong lúc Thông tư 11/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định tỉ lệ này là 70% cho người tiêu dùng và 30% cho DN). (Tính đến 10/6, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam đã phê duyệt danh sách 10 DN được vay tổng số 9.000 tổng đồng với lãi suất 6%/năm trong vòng 10 năm. 9.000 tỉ đồng tương đương 27% tổng giá trị gói tín dụng. Liệu sau 10 dự án đã được phê duyệt này, các NH có tiếp tục “mở rộng hầu bao” từ gói hỗ trợ 30.000 tỉ đồng cho DN BĐS đang triển khai cung nhà ở xã hội tương lai? - PV)
Thứ ba, trái ngược với nguồn vốn dành cho DN nhanh chóng lấp đầy hạn mức, đến nay, người tiêu dùng vẫn chưa được hướng dẫn cụ thể để có thể tiếp cận được nguồn vốn tín dụng hỗ trợ mua, thuê mua nhà. Trong đó, việc có hay không có tài sản đảm bảo và thời hạn cho cá nhân vay cũng là rào cản giải ngân gói tín dụng.
Thứ tư, các DN đang xây dựng dở dang các dự án nhà ở thương mại dưới 70 m2 / căn hộ, và có giá trị bán dưới 15 triệu đồng không thuộc diện đối tượng được nhận tín dụng ưu đãi theo Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ và Thông tư 11/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, khiến khối DN này gặp khó khăn trong nỗ lực đẩy mạnh hàng tồn kho bán thành phẩm.
Và 4 kiến nghị từ thực tiễn
DN có nhiều giải pháp để tự cứu mình trước như cơ cấu lại căn hộ quy mô vừa và nhỏ, xin chuyển công năng dự án, giảm giá bán thậm chí chấp nhận bán lỗ để cắt lỗ, kéo dài thời gian thanh toán, hỗ trợ lãi suất cho người mua và rất nhiều hình thức khuyến mãi khác… để giải quyết hàng tồn kho và nợ xấu, trong 6 tháng đầu năm 2013, các DN đã bán được 2.000 căn hộ, giảm được khoảng 14% lượng hàng tồn kho so với cuối năm 2012.
Dù vậy, để triển khai thực hiện Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 7/1/2013 của Chính Phủ về các chính sách hỗ trợ giải quyết khó khăn của nền kinh tế trong đó có thị trường BĐS thật quyết liệt và đúng mục tiêu, đúng đối tượng đảm bảo tính công khai minh bạch, thiết nghĩ:
Thứ nhất, với mục tiêu gói tín dụng 30.000 tỉ đồng là giải quyết hàng tồn kho và nợ xấu; hỗ trợ tín dụng cho người tiêu dùng tiếp cận khả năng mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhà ở thương mại có quy mô từ 70m2 trở xuống, giá bán dưới 15 triệu đồng/m2; nên ưu tiên cấp tín dụng cho người mua nhà với tỉ lệ 70% gói tín dụng tương đương 21.000 tỉ đồng. Song song, cần công bố đầy đủ các tiêu chí, thủ tục vay mua nhà và cho người mua thế chấp tài sản đảm bảo khoản bằng chính là căn hộ mua, không yêu cầu người vay phải có tài sản đảm bảo khác.
Thứ hai, tăng thời hạn cho người vay mua nhà lên 20 năm, tối thiểu là 15 năm. TP HCM đã làm trong các năm qua, sớm trình đề án về việc cho Việt kiều được mua nhà như người Việt trong nước và mở rộng điều kiện cho người nước ngoài mua nhà tại VN phù hợp với thông lệ quốc tế. Trước mắt có thể cho người nước ngoài được mua biệt thự hoặc căn hộ hạng sang để không cạnh tranh với đông đảo người thu nhập trung bình và thu nhập thấp trong nước; các NH xem xét cơ cấu lại nợ, giảm lãi suất cho vay đối với các khoản nợ cũ của DN; và đề nghị Bộ Tài chính, Tổng Cục thuế cho DN được nợ tiền sử dụng đất theo tiến độ bán hàng… cũng là những giải pháp đáng quan tâm.
Thứ ba, một số biện pháp khác bổ trợ cho tổng thể các giải pháp đẩy nhanh hiệu quả gói tín dụng 30.000 tỉ đồng nói riêng, tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS nói chung là các NH cũng nên cấp tín dụng ưu đãi trong gói 30.000 tỉ đồng cho các dự án nhà ở thương mại có quy mô từ 70m2/căn hộ trở xuống, có giá bán dưới 15 triệu đồng/m2 đang xây dựng dở dang để xử lý hàng tồn kho. Đối với các dự án nhà ở xã hội khởi công xây dựng mới, đề nghị không cấp tín dụng từ nguồn vốn 30.000 tỉ đồng, mà nên sắp xếp nguồn vốn khác.
Thứ tư, một Nghị định về phát triển nhà ở xã hội sớm được ban hành cũng là điều kiện cần và đủ để tạo hành lang pháp lý và cơ chế chính sách định hướng phát triển nhà ở xã hội theo chiến lược phái triển nhà ở quốc gia cho các dự án mới.
Lê Hoàng Châu
Chủ tịch HoREA
