Lào Cai vượt lên dẫn đầu bảng xếp hạng sau
những nỗ lực liên tục cải thiện công tác điều hành kinh tế của chính quyền
Với khoảng 7.000 DN dân doanh và 2.000 DN FDI, kết quả PCI năm 2011 đã đưa ra một bức tranh toàn cảnh về thực trạng điều hành kinh tế của các địa phương. Những con số, những cảnh báo từ PCI là những thông điệp xác thực, những thông tin hữu ích của hai khu vực DN được đánh giá là năng động nhất hiện nay gửi tới chính quyền địa phương.
Thông điệp gửi chính quyền địa phương
Báo cáo PCI lần thứ 7 được khảo sát trên cảm nhận của 6.977 DN dân doanh. Thông qua việc chọn mẫu DN từ đầy đủ các lĩnh vực, các khu vực địa lý, chỉ số PCI là tập hợp tiếng nói chung của các DN tư nhân về công tác điều hành kinh tế tại các địa phương. Nếu nói đến kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của năm 2011, điều tra PCI đã chỉ ra một chỉ số đáng buồn. Năm 2006, có tới 76% DN có biết có kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, năm 2011, chỉ có 47,4% DN có kế hoạch mở rộng hoạt động mà thôi.
Dù kém lạc quan về triển vọng kinh doanh, nhưng DN vẫn ghi nhận sự cải thiện trong công tác điều hành của chính quyền địa phương. Chỉ số PCI năm 2011 có trọng số ở tỉnh trung vị là 59,15 điểm cao nhất so từ trước đến nay. Các tỉnh ở cuối bảng xếp hạng đang áp dụng thực tiến tốt của các tỉnh đứng đầu và dần cải thiện môi trường kinh doanh. Khoảng cách điểm số đang thu hẹp lại.
Những lĩnh vực được DN ghi nhận cải thiện so với năm trước như: thời gian cấp giấy đăng ký kinh doanh và giấy phép giảm đi. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp nhiều hơn. Tiếp cận tài liệu kế hoạch của tỉnh dễ dàng hơn. Thời gian thực hiện thủ tục hành chính sau kinh doanh giảm. Mức độ hài lòng về chất lượng lao động tăng lên.
Tuy nhiên, không phải tất cả đánh giá của DN đều mang tính tích cực. DN cho rằng giá đền bù giải phóng mặt bằng chưa hợp lý, tính năng động của lãnh đạo tỉnh giảm và thái độ của lãnh đạo tỉnh với DN tư nhân cũng ít tích cực hơn. DN cũng bày tỏ sự không hài lòng đối với các dịch vụ hỗ trợ tại địa phương.
Nếu nói đến xếp hạng các tỉnh dựa vào các chỉ số thành phần, PCI năm nay có khá nhiều xáo trộn đáng ngỡ ngàng. Các đại diện trong nhóm dẫn đầu đã có những thay đổi đáng kể. Lần đầu tiên trong suốt quá trình nghiên cứu PCI, Bình Dương và Đà Nẵng không còn đứng ở thứ hạng cao nhất. Bình Dương giảm điểm trong chỉ số tính năng động, tiếp cận đất đai và dịch vụ hỗ trợ. Trong khi Đà Nẵng sụt giảm mạnh trong lĩnh vực dịch vụ hỗ trợ DN và đào tạo lao động.
Hai tỉnh Lào Cai và Bắc Ninh vượt lên dẫn đầu bảng xếp hạng sau những nỗ lực liên tục cải thiện công tác điều hành kinh tế của chính quyền, sau nhiều năm qua. Hà Tĩnh và Bình Phước bước vào nhóm 10 tỉnh đứng đầu một cách đáng ngạc nhiên. Hai địa phương này đã ban hành một số quy định và thành lập tổ công tác của tỉnh nhằm cải thiện công tác điều hành. Biến động lớn về thứ hạng ở chiều ngược lại là hai tỉnh Vĩnh Long và Bình Định. Đây là hai tỉnh luôn đứng ở top 10 tỉnh đứng đầu và nhiều năm liền được nhắc tới là những điển hình trong công tác cải cách. Thì nay, 2 địa phương này tiếp tục sụt giảm mạnh.
Khảo sát DN FDI
Đây là năm thứ hai đối tượng DN FDI được nghiên cứu PCI tiến hành. Nếu như năm trước chỉ có trên 1.000 DN được nghiên cứu thì số lượng DN khảo sát năm nay là 1.970 DN, từ 45 nước trên thế giới và đang hoạt động tại 61 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Số lượng DN được khảo sát chiếm tới 16% DN thuộc khu vực FDI, theo số liệu của Tổng cục Thống kê. Báo cáo cũng chỉ ra, DN FDI tại VN chủ yếu đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ Châu Á (đặc biệt là Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản). Hầu hết có quy mô đầu tư về vốn là lao động tương đối nhỏ, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và gia công có giá trị thấp và hướng tới các thị trường xuất khẩu để tiêu thụ sản phẩm.
DN FDI tại VN có quy mô khá nhỏ theo tiêu chuẩn quốc tế. 75% DN FDI tại VN có dưới 300 lao động, 37% dưới 50 lao động. 65% DN FDI hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chỉ có 30% hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ.
Kết quả hoạt động của DN FDI được cải thiện đáng kể, khi lợi nhuận đạt mức 22% tổng vốn đầu tư, trong năm 2011, tăng gấp đối so với năm trước. Một lần nữa lĩnh vực sản xuất lại có tỷ trọng lợi nhuận nổi trội, chiếm 25% tổng vốn đầu tư.
Nhiệt kế DN FDI vẫn chỉ ra sự ít lạc quan đối với triển vọng kinh doanh và đầu tư trong 2 năm tới. Nếu như năm 2010 có 66% DN FDI được hỏi có kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh thì năm 2011 con số này chỉ còn 38%.
Khảo sát cũng chỉ ra sự hạn chế về hiệu ứng lan tỏa của khu vực DN trong nước. Kết quả khảo sát vẫn chỉ ra DN FDI phải nhập khẩu tới 57,5% hàng hóa, dịch vụ trung gian. Chỉ có 40% hàng hóa, dịch vụ trung gian được mua từ trong nước, trong số này 2% được mua từ các DN tư nhân. Sự kiên kết khu vực kinh tế tư nhân trong nước được thể hiện là rất đáng lo ngại.
