Chống bán phá giá mặt hàng thép không gỉ: Con dao hai lưỡi

Ông Phạm Chí Cường - Chủ tịch Hiệp hội Thép VN (VSA): Các DN cần có sự phối hợp chặt chẽ với hiệp hội cũng như cơ quan quản lý về cạnh tranh trong việc cung cấp thông tin, tiến hành thu thập bằng chứng.

Vấn đề kiện cáo trong quan hệ thương mại là chuyện rất bình thường. Vì vậy khi đưa ra phán quyết cuối cùng, các cơ quan chức năng cũng phải xem xét những tác động có thể đến từ vấn đề này, đánh giá những thiệt hại nếu có trường hợp "trả đũa" xảy ra.

Trong thời điểm hiện nay, các DN cần có sự phối hợp chặt chẽ với hiệp hội cũng như cơ quan quản lý về cạnh tranh trong việc cung cấp thông tin, thu thập bằng chứng. Hiệp hội sẽ phối hợp với các bên liên quan thu thập bằng chứng, kêu gọi sự ủng hộ của các DN ở nước khác dựa trên mối quan hệ với hiệp hội các nước. Tiến hành kiện cũng không tránh khỏi thuê tư vấn luật ở nước ngoài, nên với kinh nghiệm đã đối phó với nhiều vụ việc, hiệp hội cũng sẽ là nơi tập hợp thông tin và kêu gọi tư vấn luật.

Không có lựa chọn nào khác

Ông Nguyễn Vĩnh Hà - Giám đốc Ban đầu tư và xúc tiến thương mại Cty Inox Hòa Bình: Các nhà xuất khẩu kỳ vọng duy trì thị trường VN như là một khu vực tiêu thụ các sản phẩm loại hai để bảo vệ thị trường của chính họ.

Khối lượng nhập khẩu các sản phẩm bị điều tra từ các nước xuất khẩu bị yêu cầu điều tra của VN tăng từ 74.477 tấn trong năm 2009 lên đến 99.825 tấn trong năm 2011, tỉ lệ tăng gần 34%. Thị phần nhập khẩu từ các nước xuất khẩu bị yêu cầu điều tra vào thị trường VN là đáng kể trong năm 2012, mặc dù ngành sản xuất trong nước đã mở rộng năng lực sản xuất. Đồng thời, các nhà xuất khẩu kỳ vọng duy trì thị trường VN như là một khu vực tiêu thụ các sản phẩm loại hai để bảo vệ thị trường của chính họ. Hậu quả là thị trường thép không gỉ VN sẽ không nhìn thấy bất kỳ sự phát triển công nghệ nào và sẽ tiếp tục nhìn thấy các sản phẩm CRSTS loại 2 và loại chất lượng thấp được bán phá giá và bán giá thấp. Trừ khi có biện pháp tự vệ cương quyết là áp dụng thuế chống bán phá giá đối với việc nhập khẩu CRSRS loại 2 giá thấp từ các nước xuất khẩu bị yêu cầu điều tra, ngành sản xuất trong nước sẽ không thể nào tiếp tục hoạt động ngay chính tại thị trường VN. DN không có lựa chọn nào khác ngoài việc phải chủ động kiện chống bán phá giá để bảo vệ mình. Nếu không, sẽ đối mặt với việc phá sản trong tương lai.

Ông Nguyễn Xuân Phú - Chủ tịch Tập đoàn SunHouse: Khi áp dụng các chính sách bảo hộ thì cần phải cân nhắc đến tổng lợi ích của nền kinh tế chứ không chỉ quan tâm đến 1 - 2 DN.

Thực tế, thời gian vừa qua, thuế nhập khẩu thép cán nguội không gỉ đã liên tục tăng từ 0%, 5% rồi nay là 10%. Nếu tiếp tục tăng nữa theo đề xuất của các DN chiếm phần lớn thị phần thép không gỉ cán nguội trên thì sẽ khiến hàng chục DN khác khó khăn vì giá nguyên liệu quá cao. Hơn nữa, dù Posco VST đã đi vào hoạt động với công suất lớn, nhưng nhà máy này không thể cung cấp tất cả các chủng loại inox cán nguội, nên đòi hỏi đánh thuế tất cả các sản phẩm inox cán nguội là chưa hợp lý.

Từ đầu năm nay SunHouse phải ngừng nhập inox Đài Loan vì thuế, mặc dù inox Đài Loan có chất lượng tốt hơn. Từ khi sử dụng inox của Posco, năng suất sản xuất của chúng tôi bị giảm sút mạnh vì bề mặt inox nhăn khi gia công, phải mất nhiều thời gian để xử lý. Nhưng biết sao được, nhập ngoại với giá bao gồm thuế tăng 10% thì DN khó có thể còn lãi.

Ngoài hai DN chiếm đến 80% thị phần sản xuất thép không gỉ cán nguội trong nước, rất nhiều DN khác cũng sản xuất mặt hàng này nhưng chưa kêu ca gì và vẫn đang sản xuất ổn định. Vì vậy, khi xem xét áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với mặt hàng thép inox không gỉ này, Bộ Công Thương cần cân nhắc lợi ích của tất cả các bên: DN nhập khẩu, DN sản xuất và người tiêu dùng.

Dưới biên độ sẽ không điều tra

LS Nguyễn Tiến Sơn - Đoàn LS Hà Nội: Bán phá giá có thể có tác động tích cực đối với nền kinh tế như: người tiêu dùng được lợi vì có thể mua hàng với giá rẻ hơn.

Thuế chống bán phá giá là khoản thuế bổ sung bên cạnh thuế nhập khẩu thông thường, do cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu ban hành đánh vào sản phẩm nước ngoài bị bán phá giá vào nước nhập khẩu. Trên thực tế, nhiều nước áp dụng thuế này như một hình thức “bảo hộ hợp pháp” đối với sản xuất nội địa. Để ngăn chặn hiện tượng lạm dụng biện pháp này, WTO đã quy định các quốc gia thành viên phải tuân thủ việc điều tra và áp đặt thuế chống bán phá giá trong Hiệp định về chống bán phá giá (ADA).

Để áp dụng thuế chống bán phá giá theo ADA được xác định bởi ba điều kiện sau: Hàng nhập khẩu bị bán phá giá; Ngành sản xuất sản phẩm tương tự của nước nhập khẩu bị thiệt hại đáng kể; Có mối quan hệ nhân quả giữa việc hàng nhập khẩu bán phá giá và thiệt hại nói trên. Việc bán phá giá được xác định thông qua việc so sánh giữa giá thông thường và giá xuất khẩu. Ngoài ra, lưu ý là cách tính biên độ phá giá gồm 5 bước: xác định giá xuất khẩu (XK), xác định giá thông thường (TT); Điều chỉnh giá XK và giá TT về cùng một cấp độ thương mại; So sánh giá XK và giá TT sau khi đã điều chỉnh để tìm ra biên độ phá giá; Tính biên độ phá giá bằng % của hiệu số so sánh trên giá XK.