Trên thực tế, Việt Nam đã điều trị bất ổn kinh tế vĩ
mô đúng hướng theo toa thuốc Nghị Quyết 11 của Chính phủ. Lạm phát đã
giảm tốc từ tháng 4/2011 đến nay, đặc biệt là trong 4 tháng đầu năm, CPI
chỉ tăng bình quân 0,6% mỗi tháng.
Hơn nữa, 4 tháng đầu năm 2012, nhập siêu chỉ ở mức 176 triệu USD, chiếm 0,5% kim ngạch xuất khẩu, góp phần cải thiện cán cân thanh toán tổng thể. Từ chỗ thâm hụt trên 3 tỷ USD năm 2010 chuyển sang thặng dư năm 2011 là 2,65 tỷ USD, riêng quý một năm nay thặng dư 2 tỷ USD.
Nhờ đó, dự trữ ngoại hối quốc gia hiện đã tăng thêm 6 tỷ USD, đạt mức dự trữ trên 9 tuần nhập khẩu, góp phần ổn định tỷ giá trong 6 tháng qua.
Hệ thống ngân hàng mất thanh khoản trầm trọng cuối năm 2011 nay đã ổn định, đảm bảo sự an toàn hệ thống tài chính quốc gia…
Kết quả trên đã được các tổ chức quốc tế đánh giá cao. Vì vậy, Chính phủ cần kiên định điều trị tiếp tục theo toa thuốc thắt chặt chính sách tài khóa và nâng cao hơn nữa việc giám sát hiệu quả đầu tư công bằng cách kêu gọi các địa phương cần tiết kiệm hơn nữa như cắt các khoản chi không cần thiết, giảm lễ hội…
Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ tiếp tục chặt chẽ nhưng linh hoạt theo diễn biến thị trường; đồng thời đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu ngân hàng thương mại, xử lý dứt điểm các ngân hàng yếu kém.
Nếu có điều kiện thuận lợi, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều chỉnh hạ lãi suất huy động và giảm lãi vay.
Tuy nhiên, do con bệnh bất ổn kinh tế vĩ mô để quá lâu hơn 5 năm qua nên quá trình điều trị đã gây phản ứng phụ. Đó là tình trạng nhiều doanh nghiệp ngưng hoạt động hoặc phá sản.
Trong đó có nhiều nguyên nhân như thành lập ảo, thành lập mua bán hóa đơn khống, hoặc do tổ chức quản trị kém, sử dụng vốn sai mục đích, đầu tư trái nghề…
Vì vậy, vấn đề cấp bách hiện nay là bên cạnh việc tiếp tục giảm lãi suất, Chính phủ cần có ‘toa thuốc’ bồi bổ sức khỏe cho doanh nghiệp và người tiêu dùng như giảm, giãn thuế VAT, hỗ trợ xúc tiến thương mại…. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước nên yêu cầu các nhà băng cơ cấu lại nợ cho doanh nghiệp có khả năng tồn tại.
Điều quan trọng nhất hiện nay là Chính phủ cần có thông điệp mạnh mẽ, quyết tâm kiềm chế lạm phát, kéo giảm ở mức thấp 4-6% trong thời gian tới.
Muốn vậy, Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra thông điệp lãi suất sẽ ở mức thấp trong thời gian tới, không tăng trở lại để khuyến khích doanh nghiệp vay vốn đầu tư, người dân mạnh dạn vay tiêu dùng để mua nhà cửa, hàng hóa.
Trần Hoàng Ngân (*)
(*) Giáo sư - Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, hiện là Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế TP HCM, thành viên hội đồng tư vấn chính sách tiền tệ Quốc gia.
