Dự thảo mới nhất về phát triển ngành
công nghiệp ôtô Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến 2030 đang được lấy ý
kiến và chỉnh sửa lần cuối trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành.
Một trong những yếu tố tác động mạnh tới thị trường ôtô được các nhà
hoạch định chính sách và nhiều DN thống nhất là chính sách thuế cần dài
hạn, minh bạch.
Thị trường đang tăng trưởng âm
Tiến
sĩ Dương Đình Giám - Viện trưởng Viện Chiến lược chính sách công nghiệp
(Bộ Công Thương)- đơn vị được giao xây dựng dự thảo - cho biết: Mục
tiêu là xây dựng ngành ôtô trở thành ngành công nghiệp quan trọng của
đất nước vào năm 2020. Trong đó, đáp ứng cơ bản nhu cầu trong nước về
các loại xe khách, xe tải thông dụng và một số loại xe con; tham gia vào
chuỗi cung ứng linh kiện, phụ tùng cho công nghiệp ôtô khu vực, xuất
khẩu xe nguyên chiếc, giảm nhập siêu và hỗ trợ các ngành khác cùng phát
triển.
Thực tế cho thấy, cơ hội của ngành công
nghiệp ôtô Việt Nam khá lớn khi bối cảnh quốc tế và xu hướng dịch
chuyển các dòng đầu tư nước ngoài, công nghiệp ôtô cũng có cơ hội tham
gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng ASEAN và châu Á.
Thực
tế, trong hơn 10 năm qua, thị trường ôtô đã đi theo đồ thị hình sin
thấy rõ và thời điểm này đồ thị đang xuống dốc. Cụ thể, giai đoạn 2000-
2005 tăng trưởng 21,9%, giai đoạn 2006 – 2009 tăng tới 47,5% và 2010-
2012 mức tăng trưởng về âm 21,6%. Những nguyên nhân được nhắc tới nhiều
nhất vẫn là các chính sách phát triển chưa phù hợp, sức cầu của thị
trường nhỏ, trình độ phát triển nền kinh tế còn thấp, hạn chế về nguồn
lực… Đến nay, ngành công nghiệp ôtô vẫn chỉ dừng ở việc nhập khẩu linh
kiện về lắp ráp chứ tỷ lệ nội địa hóa chưa cao, công nghiệp phụ trợ chưa
phát triển.
Chính sách thuế là “chìa khóa” mở cửa thị trường
Nhiều
chính sách để kích cầu thị trường với những định hướng cụ thể riêng cho
nhà sản xuất, người tiêu dùng với mục tiêu kích cầu và phát triển công
nghiệp hỗ trợ đã được đưa ra, trong đó tập trung nhiều vào chính sách
thuế. Cụ thể như với phân khúc xe dưới 10 chỗ đang được ưa chuộng, có
tác động mạnh tới lượng cầu, nhà hoạch định chính sách đã đưa ra phương
án giảm 50% thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ đối với xe đăng ký
lần đầu. Với dòng xe chiến lược: Miễn hoặc giảm tối thiểu 70% thuế tiêu
thụ đặc biệt, lệ phí trước bạ và các loại lệ phí khác.
Tuy
nhiên, về lâu dài, vẫn cần một chiến lược tổng thể với chính sách, đặc
biệt là chính sách thuế, xuyên suốt, thống nhất, có thời hạn để DN triển
khai các kế hoạch kinh doanh. Ông Bùi Ngọc Huyên - Chủ tịch HĐQT Công
ty Vinaxuki - bày tỏ: “Tại sao mười mấy năm nay Việt Nam không nội địa
hóa được ôtô. Phải chăng các công ty Nhật Bản và nước ngoài không có nội
địa hóa tại Việt Nam. Thực tế là do phụ thuộc vào chính sách của Chính
phủ, trước đây chúng ta đã đưa ra chiến lược cho phát triển công nghiệp
ôtô quá ngắn, trong khi ngành công nghiệp này khá phức tạp, đầu tư cho
ôtô ít nhất phải 30 năm và có chính sách ổn định”.
Theo Duy Minh
Báo công thương