Trong suốt ít nhất một thập kỷ qua, các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã liên tục tìm cách phát triển những hệ thống máy tính có thể thay con người đảm nhận các công việc phức tạp trong đời sống và công việc hàng ngày.
Tuy nhiên, những nỗ lực này nhìn chung chưa đạt được kết quả như kỳ vọng. Các trợ lý ảo như Alexa hay Siri dù từng được kỳ vọng rất nhiều, trên thực tế lại chủ yếu chỉ được sử dụng cho những tác vụ đơn giản như đặt báo thức, phát nhạc hay trả lời các câu hỏi cơ bản.
Dù vậy, bối cảnh hiện nay đang cho thấy một sự thay đổi tiềm năng. Một số công ty công nghệ lớn nhất thế giới bắt đầu tin rằng những giới hạn trước đây có thể sớm bị vượt qua, một thế hệ công nghệ mới đang mở ra cơ hội để máy tính có thể làm được nhiều việc phức tạp và hữu ích hơn cho người dùng.
KỶ NGUYÊN MỚI CỦA MÁY TÍNH
Trong thời gian gần đây, Nvidia, Microsoft, Google và nhiều tập đoàn công nghệ lớn khác đã đồng loạt giới thiệu hàng loạt công nghệ mới mà họ tin rằng có thể mở ra một kỷ nguyên máy tính ít phụ thuộc hơn vào bàn phím và chuột truyền thống.
Những công nghệ này bao gồm chip xử lý, laptop và phần mềm thế hệ mới, tất cả đều hướng đến việc hỗ trợ các tác nhân AI. Đây là những hệ thống có khả năng tự lập kế hoạch, phối hợp nhiều bước và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp thay cho người dùng.
Bob O’Donnell, nhà sáng lập kiêm nhà phân tích trưởng của công ty nghiên cứu công nghệ Technalysis, cho rằng mục tiêu cuối cùng của xu hướng này là tạo ra một cách tương tác hoàn toàn mới giữa con người và máy tính.
Theo ông, lý tưởng nhất là người dùng chỉ cần nói hoặc mô tả điều mình muốn, máy tính sẽ tự hiểu và thực hiện mà không cần thêm thao tác phức tạp.
Trên thực tế, Nvidia và Microsoft đang tiến hành nâng cấp hệ điều hành Windows theo hướng hỗ trợ mạnh hơn cho các tác nhân AI. Vào ngày 1/6, Nvidia đã ra mắt một con chip mới dành cho laptop Windows mang tên RTX Spark, được thiết kế để có thể chạy trực tiếp các tác nhân AI ngay trên thiết bị mà không cần phụ thuộc vào điện toán đám mây.
Con chip này kết hợp nhiều công nghệ quan trọng của Nvidia như xử lý đồ họa, tính toán và mạng, đồng thời được trang bị bộ nhớ lớn hơn so với laptop thông thường. Các hãng như Dell, HP và Lenovo dự kiến sẽ tung ra những mẫu máy sử dụng loại chip này vào mùa thu năm nay.
Trong khi đó, Google cũng đang phát triển dòng máy tính Googlebooks với khả năng gợi ý hành động ngay khi người dùng tương tác với màn hình. Ví dụ, khi người dùng di chuột qua một ngày trong email, hệ thống có thể tự động đề xuất tạo lịch họp, giúp giảm bớt thao tác thủ công.
Thực tế, các công ty công nghệ đã theo đuổi ý tưởng về trợ lý số từ nhiều năm trước, với mục tiêu hỗ trợ các công việc kỹ thuật số thường ngày như mua sắm trực tuyến, theo dõi đơn hàng hay lên kế hoạch du lịch.
Tuy nhiên, các trợ lý thế hệ cũ thường chỉ xử lý được từng nhiệm vụ đơn lẻ như gọi xe hay đặt hàng, chưa thể đảm nhận các công việc nhiều bước hoặc hiểu sâu sở thích cá nhân của người dùng.
Mọi thứ chỉ thực sự thay đổi khi các mô hình ngôn ngữ lớn bùng nổ sau sự ra đời của ChatGPT vào cuối năm 2022, mở đường cho những hệ thống thông minh và linh hoạt hơn.
Một ví dụ đáng chú ý là OpenClaw, một trợ lý AI đang thu hút sự quan tâm lớn trong cộng đồng lập trình viên trong năm nay. Hệ thống này có khả năng tự chạy chương trình và hoàn thành yêu cầu mà không cần người dùng liên tục nhập lệnh.
Một số nhà phát triển cho biết họ thường để OpenClaw hoạt động trên một máy tính riêng cho mục đích nghiên cứu trong khi vẫn làm việc khác và chỉ cần kiểm tra tiến trình thông qua tin nhắn trên WhatsApp hoặc Telegram.
Thậm chí, một số nhân viên trong ngành công nghệ được cho là đã bắt đầu sử dụng giọng nói để ra lệnh cho các tác nhân AI thay vì gõ phím như trước đây, theo thông tin từ Bloomberg và The Wall Street Journal.
David Naranjo, Phó Giám đốc tại Công ty Nghiên cứu Thị trường Counterpoint Research, nhận định rằng hành vi người dùng đã thay đổi đáng kể khi ngày càng nhiều người quen với các công cụ như ChatGPT, Gemini hay các mô hình từ Anthropic.
Ở cấp độ trình diễn công nghệ, CEO của Nvidia, Jensen Huang, đã cho thấy trong một buổi họp báo cách một chiếc laptop sử dụng chip mới có thể hỗ trợ thiết kế nhà ở. Hệ thống tác nhân AI có thể phối hợp giữa nhiều phần mềm mô hình 3D khác nhau để tự động hóa quá trình thiết kế.
Song song với đó, Microsoft cũng đang phát triển một tác nhân AI mới cho bộ Microsoft 365 mang tên Scout, dựa trên công nghệ từ OpenClaw. Scout có khả năng hoạt động xuyên suốt dữ liệu trên đám mây, máy tính cá nhân và cả web, tích hợp với các ứng dụng như Outlook và Teams.
Microsoft kỳ vọng công cụ này sẽ giúp người dùng tự động theo dõi email và tin nhắn công việc một cách liên tục, thay vì phải kiểm tra thủ công như trước.
CÒN NHIỀU RÀO CẢN
Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng người dùng phổ thông sẽ chưa thể sớm điều khiển máy tính chỉ bằng vài câu lệnh đơn giản.
Một trong những lý do chính là các thiết bị phần cứng mới, đặc biệt là những mẫu laptop được thiết kế để chạy AI, có thể sẽ có mức giá khá cao khiến chúng chưa thực sự phù hợp với số đông.
Bên cạnh đó, dù các công ty như Anthropic và OpenAI đang liên tục cải tiến các tác nhân AI với tốc độ nhanh nhưng các ứng dụng hướng đến người tiêu dùng hiện tại vẫn chưa đủ hấp dẫn để thuyết phục người dùng bỏ tiền mua một thiết bị đắt đỏ chỉ để trải nghiệm công nghệ mới.
“Hiện tại, công nghệ này chưa trở nên thiết yếu. Đó là thách thức đối với Nvidia, Microsoft và các công ty khác”, David Naranjo nhận định.
Ở góc nhìn khác, AI hiện vẫn được đánh giá là hữu ích hơn trong môi trường doanh nghiệp so với người dùng cá nhân. Việc xử lý các tác vụ trực tiếp trên thiết bị thay vì gửi dữ liệu lên đám mây cũng được xem là một lợi thế, không chỉ giúp tăng tính bảo mật mà còn có thể giảm chi phí vận hành cho các doanh nghiệp.
Cùng với yếu tố kỹ thuật và kinh tế, vẫn còn một câu hỏi quan trọng hơn liên quan đến mức độ tin tưởng của con người đối với AI trong việc thực hiện các nhiệm vụ quan trọng.
Chẳng hạn, nếu một tác nhân AI được giao nhiệm vụ mua vé xem concert của nghệ sĩ yêu thích, điều gì sẽ xảy ra nếu nó hiểu sai giới hạn ngân sách và vô tình chọn những chỗ ngồi vượt quá khả năng chi trả?
Jitesh Ubrani, quản lý nghiên cứu tại công ty IDC, cho rằng vẫn còn rất nhiều vấn đề cần được giải quyết trước khi công nghệ này có thể trở nên phổ biến rộng rãi. Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh rằng xu hướng hiện tại đang đi đúng hướng và sự phát triển của tác nhân AI là điều khó có thể đảo ngược.
