Ở tuổi trung niên, khi con cái vẫn cần chăm lo, tiền nhà và các khoản chi tiêu chưa thể gác lại, chuyện cơm áo gạo tiền đôi khi khiến người ta muốn dừng chân để tìm một lối đi khác. Nhưng sau nhiều năm đi làm, tích góp và gánh vác gia đình, bắt đầu lại chưa bao giờ là quyết định dễ dàng.
TUỔI 45 VẪN CHƯA CÓ NHÀ RIÊNG, NGHỈ VIỆC CŨNG KHÔNG DÁM
Một người 45 tuổi, thu nhập 16 triệu đồng mỗi tháng, chưa có nhà riêng và vẫn còn khoản nợ 20 triệu đồng đang loay hoay giữa việc tiếp tục công việc hiện tại hay tìm hướng đi mới.
“Mình 45 tuổi, đi làm mỗi tháng lương khoảng 16 triệu đồng. Hiện tại có 2,5 chỉ vàng, 10 lượng bạc, góp tiền mua chung một mảnh đất với bạn khoảng 50 triệu đồng và vẫn còn nợ 20 triệu đồng.
Con đang học tiểu học. Gia đình chưa có nhà riêng, mỗi tháng vẫn thuê nhà khoảng 4 triệu đồng. Ngày nào mình cũng đi làm 8 – 10 tiếng. Sáng đi, tối về. Có những hôm mệt quá, mình chỉ muốn bỏ hết để tìm một nơi khác sống, bắt đầu lại nhẹ nhàng hơn.
Nhưng rồi nhìn sang con. Con còn phải học. Tiền nhà vẫn phải đóng. Nợ vẫn phải trả. Mỗi tháng nhận 16 triệu đồng, trừ hết những khoản cần thiết thì số tiền còn lại chẳng được bao nhiêu.
Muốn nghỉ cũng không dám. Muốn làm lại cũng sợ. Muốn đầu tư thêm thì lại lo mất số tiền ít ỏi mình đang có.
Điều khiến mình áp lực nhất là nhìn những người trẻ hơn. Có người mới ngoài 30 đã mua nhà. Có người kiếm vài chục triệu mỗi tháng. Có người đầu tư, kinh doanh rồi tích lũy được cả tỷ.
Nhìn lại mình ở tuổi 45, đôi khi cũng tự hỏi: Mình đã cố gắng bao nhiêu năm rồi, tại sao vẫn chưa có một căn nhà của riêng mình?
Nhưng nghĩ kỹ lại, mình vẫn còn công việc. Con vẫn đang được đi học. Mình vẫn có một chút tài sản tích lũy và vẫn còn khả năng làm việc.
Có lẽ cuộc sống của mỗi người không thể nhìn vài con số rồi đem ra so với nhau. Người ta thành công sớm là câu chuyện của người ta. Còn mình chỉ có thể cố gắng để 5 năm tới tốt hơn 5 năm vừa qua.
45 tuổi có thể không còn trẻ để làm lại một cách bất chấp. Nhưng chắc cũng chưa muộn để bắt đầu tính toán lại chuyện tiền bạc và cuộc sống.
Nếu ở hoàn cảnh này, 45 tuổi, lương 16 triệu đồng, con còn nhỏ, chưa có nhà và còn 20 triệu đồng tiền nợ thì bạn sẽ tiếp tục công việc hiện tại hay tìm một hướng đi khác?”.
Mỗi người có một cách nhìn khác nhau về chuyện tích lũy và làm giàu sau những va vấp trong cuộc sống. Có người từng vì nóng lòng muốn có nhiều hơn đã dần đánh mất phần lớn thành quả sau những lần đầu tư mạo hiểm. Sau đó, họ chọn quay lại làm công ăn lương và nhận ra rằng biết đủ đôi khi quan trọng hơn việc chạy theo những gì người khác đang có.
“Mình lúc 30 tuổi lập nghiệp từ 300 triệu đồng tích góp sau nhiều năm đi làm thuê, 36 tuổi có gần 5 tỷ đồng. Sau đó cứ nhìn bạn bè nhà lầu, xe hơi, muốn giàu nhanh hơn nên làm ăn ngày càng mạo hiểm. Kết quả là một chuỗi trượt dài thua lỗ.
Hiện nay 43 tuổi, tài sản chỉ còn hơn 1 tỷ đồng, may là nhà đất có sẵn do cha mẹ cho. Giờ già rồi không còn dám mạo hiểm làm ăn gì nữa, xin vào công ty làm lương 15 triệu đồng. Bởi vậy cuộc sống nên biết đủ, đừng nhìn người ta mà tự áp lực bản thân”.
Sở hữu căn nhà trị giá hàng tỷ đồng từng là thành quả đáng tự hào, nhưng đi cùng với đó cũng là những năm tháng nặng gánh nợ nần. Sau nhiều lần vay tiền mua đất, xây nhà, một người khác quyết định thu hẹp chỗ ở, trả hết nợ và dành phần tiền còn lại cho cuộc sống sau này.
“Đến tầm này thì kệ thôi bạn, có tiền chưa hẳn đã sướng đâu bạn. Không có tiền thì lo tương lai không biết sao, có tiền thì lo đau ốm, rồi chia của chia cải cho con cũng mệt phết. Nên chỉ cần thấy đủ là hạnh phúc, chứ nhiều tiền hay ít tiền không quyết định được hạnh phúc của mình đâu bạn.
Cuộc sống khó nói lắm và lòng tham con người cũng khó đoán lắm. Mình 28 tuổi liều mua miếng đất 500 triệu đồng khi không có một đồng trong tay. Vì được cầm miếng đất vào ngân hàng rồi mới thanh toán tiền, vậy mà cứ nợ mãi 500 triệu đồng trong ngân hàng không trả nổi.
Khi miếng đất có giá trị hơn lại cầm 1 tỷ đồng xây nhà, lại cứ trả nợ miết vậy. Bây giờ vẫn nợ 800 triệu đồng nhưng giá trị nhà lên 6 tỷ đồng.
Năm nay cũng đã 45 tuổi mà nhìn số nợ thấy oải quá, lại chẳng thấy hạnh phúc nữa. Thế là mình lại quay về ước mơ ban đầu là ước có căn nhà 20m2 sạch sẽ là được. Mình đã quyết định bán nhà trả nợ và mua một căn 20m2, tiền dư gửi ngân hàng và về hưu, rồi bán hàng online (mình có tý năng khiếu về ẩm thực).
Cuộc sống sau đó thấy nhẹ nhàng hơn, vui vẻ hơn. Sau này ra sao mình không biết nhưng hiện tại mình vui với mỗi ngày là đủ với mình. Mình vui thì cả gia đình mình cũng vui, vậy là quá đủ rồi”.
Với những người đã dành phần lớn thời gian trong ngày cho công việc, tìm một hướng phát triển mới không phải chuyện có thể thực hiện ngay lập tức. Thay vì khuyên nghỉ việc hay chuyển nghề đột ngột, một ý kiến gợi ý bắt đầu từ việc học thêm kỹ năng, dành ra ít phút mỗi ngày và kiên trì tích lũy kiến thức để mở rộng cơ hội trong tương lai.
“Làm nhiều thế thời gian đâu mà luyện kỹ năng mới để đổi hướng được nữa bác. Bác muốn đơn giản nhất thì học thêm một kỹ năng gì đó đi, học ngoại ngữ thôi cũng được, mỗi ngày dành 10 – 15 phút là được, quan trọng là phải đều. Tích tiểu thành đại, 1,5 - 2 năm là đổi đời được”.
Thay vì khuyên nghỉ việc hay chuyển nghề đột ngột, một ý kiến gợi ý bắt đầu từ việc học thêm ngoại ngữ để tìm kiếm cơ hội cho tương lai
Bên cạnh việc duy trì nguồn thu nhập ổn định, một người lại chia sẻ hướng tìm kiếm công việc phụ có thể làm song song, không đòi hỏi nhiều vốn và có lộ trình cụ thể.
“Đọc những dòng chia sẻ của bạn, mình thấy đây cũng là nỗi trăn trở của rất nhiều người ở tuổi trung niên. Theo mình, 45 tuổi không phải là quá muộn để bắt đầu lại, nhưng ở độ tuổi này, chúng ta cần lựa chọn một cách thông minh hơn.
Nếu là mình, mình sẽ không vội bỏ công việc đang mang lại 16 triệu đồng mỗi tháng, bởi đó vẫn là nguồn thu nhập ổn định để lo cho gia đình.
Nhưng mình cũng sẽ không chỉ phụ thuộc vào duy nhất một nguồn thu nhập. Mình sẽ tìm thêm một công việc có thể làm song song, tận dụng thời gian rảnh, không phải ôm hàng hay đầu tư quá nhiều vốn, có người hướng dẫn và có lộ trình rõ ràng.
Bản thân mình cũng đang lựa chọn một mô hình kinh doanh như vậy. Mình tin rằng, đôi khi để thay đổi cuộc sống, chúng ta không cần bắt đầu bằng một quyết định quá lớn, mà chỉ cần bắt đầu từ một lựa chọn phù hợp.
45 tuổi không đáng sợ. Đáng tiếc hơn là 5 năm nữa, chúng ta vẫn ở nguyên vị trí hôm nay mà chưa từng thử tìm một hướng đi mới. Chúc bạn đủ bình tĩnh và sáng suốt để lựa chọn con đường phù hợp với mình!”.
TUỔI TRUNG NIÊN MUỐN CHUYỂN NGHỀ
Ở tuổi trung niên, quyết định nghỉ việc để tìm một hướng đi mới thường khó khăn hơn so với thời trẻ. Sau nhiều năm làm việc, người lao động có thể đã có nguồn thu nhập tương đối ổn định, kinh nghiệm nghề nghiệp và những mối quan hệ nhất định.
Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn trách nhiệm tài chính gia đình thường lớn hơn, từ chi phí nuôi dạy con cái, tiền thuê nhà đến các khoản nợ và kế hoạch nghỉ hưu. Vì vậy, mong muốn thay đổi công việc không chỉ liên quan đến cơ hội phát triển bản thân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của cả gia đình.
Với những người đã làm việc nhiều năm nhưng thu nhập vẫn chưa đủ để đạt được các mục tiêu tài chính, cảm giác muốn bắt đầu lại là điều dễ hiểu. Công việc hiện tại có thể mang lại nguồn tiền đều đặn nhưng ít cơ hội tăng lương, trong khi chi phí sinh hoạt ngày càng tạo thêm áp lực.
Nếu nghỉ việc khi chưa có kế hoạch cụ thể, nguồn thu nhập ổn định có thể bị gián đoạn, trong khi công việc mới chưa chắc đã mang lại khoản tiền đủ để trang trải những chi phí đang phát sinh.
Bởi vậy, điều cần cân nhắc trước tiên không hẳn là có nên nghỉ việc hay không, mà là công việc hiện tại còn phù hợp đến đâu và hướng đi mới có khả năng cải thiện thu nhập như thế nào.
Nếu công việc vẫn ổn định, thu nhập đủ trang trải các khoản thiết yếu và chưa có phương án thay thế rõ ràng, việc tiếp tục làm trong lúc tìm kiếm cơ hội khác có thể giúp hạn chế rủi ro.
Ngược lại, nếu công việc không còn triển vọng phát triển, mức lương khó cải thiện hoặc môi trường làm việc ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, việc chuẩn bị cho một bước chuyển đổi là điều đáng cân nhắc.
Thực tế, kinh doanh có thể mở ra cơ hội tăng thu nhập nhưng cũng đi kèm nguy cơ thua lỗ, chuyển nghề có thể mang lại triển vọng mới nhưng thường đòi hỏi thời gian học hỏi và thích nghi.
Đặc biệt, với người đang nuôi con nhỏ, thuê nhà hoặc còn khoản nợ phải trả, việc đánh đổi toàn bộ nguồn thu nhập hiện tại để theo đuổi một cơ hội chưa được kiểm chứng có thể khiến áp lực tài chính tăng lên. Vì vậy, thay vì nghỉ việc ngay lập tức, một phương án thận trọng hơn là chuẩn bị cho sự thay đổi trong khi vẫn duy trì công việc hiện tại.
Người lao động có thể bắt đầu bằng việc tìm hiểu thị trường tuyển dụng, bổ sung kỹ năng cần thiết hoặc thử sức với một công việc phụ ngoài giờ. Người có kinh nghiệm chuyên môn có thể tìm kiếm vị trí khác trong cùng lĩnh vực với mức thu nhập và cơ hội phát triển tốt hơn, thay vì phải bắt đầu hoàn toàn từ đầu.
Với những người muốn kinh doanh, việc thử nghiệm ở quy mô nhỏ, tính toán chi phí và đánh giá khả năng sinh lời trước khi mở rộng sẽ giúp hạn chế nguy cơ mất khoản tiền tích lũy. Những bước đi này không bảo đảm thành công, nhưng giúp kiểm chứng tính khả thi của hướng đi mới trước khi đưa ra quyết định lớn.
Trước khi quyết định nghỉ việc, cần nhìn lại toàn bộ tình hình tài chính của gia đình. Các khoản chi thiết yếu như tiền thuê nhà, ăn uống, học phí và đi lại cần được tính toán cụ thể, đồng thời phải xác định khả năng duy trì sinh hoạt nếu thu nhập bị gián đoạn.
Khoản nợ hiện có, lãi suất và thời hạn thanh toán cũng cần được xem xét để tránh rơi vào tình trạng mất nguồn thu nhưng vẫn phải trả nợ đều đặn. Ngoài ra, một khoản dự phòng đủ phù hợp với mức chi tiêu và khả năng tìm việc sẽ giúp gia đình có thêm thời gian ứng phó nếu công việc mới không diễn ra như dự kiến.
