Theo quyết định của Bộ Tài chính, cùng một dòng sản phẩm dành cho các lứa tuổi thì giá trần áp cho sữa nội chỉ bằng một nửa so với sữa ngoại. Đây là điều mà DN sản xuất trong nước thấy bất hợp lý. Bởi hoạt động sản xuất trong nước thì các yếu tố đầu vào được kiểm soát chặt chẽ, tận dụng các lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực...nên giá sữa nội thấp hơn sữa ngoại.
Trong khi đó, giá sữa ngoại phụ thuộc vào giá nhập khẩu và rất khó kiểm soát. Nếu không có cơ chế quản lý việc chuyển giá trong nhập khẩu thì có thể mất kiểm soát về giá trong hoạt động này. Tuy nhiên, sản phẩm nhập khẩu với giá cao lại được áp giá trần cao, cộng thêm mức điều chỉnh giữa giá bán buôn và bán lẻ thì giá càng bị đẩy lên.
“Bộ Tài chính sẽ tiếp tục xem xét áp giá trần cho các mặt hàng khác ngoài 25 mặt hàng sữa hiện nay. Việc xác định đối tượng thực hiện và giám sát thuộc trách nhiệm UBND các tỉnh TP”
Ông Nguyễn Anh Tuấn
Đáng nói hơn, có DN sữa ngoại còn lách luật bằng cách giảm trọng lượng hộp 900 gam nay còn 850 gam. Hình thức lách giá trần khác là rút dần những mặt hàng đang trong diện bị áp giá trần khỏi thị trường và đưa các sản phẩm thay thế chưa bị khống chế giá trần vào. Dư luận băn khoăn, thông tin các mặt hàng bị áp giá trần có bị lộ ra ngoài không mà đến nay một số sản phẩm sữa ngoại bị áp giá trần đã hết hàng. Có công ty đã thay thế bằng sản phẩm mới không trong danh mục bị áp giá trần.
Ông Trương Văn Toàn, Giám đốc Pháp lý và Đối ngoại, Cty Friesland Campina Việt Nam bày tỏ, DN “vô cùng mệt mỏi”. Ông Toàn cho biết, thời hạn áp dụng quá cận kề nên các DN phải chạy đua với thời gian để tính toán lại việc kinh doanh, thực hiện lại việc kê khai giá cả, thông báo cho hệ thống nhà phân phối cũng như các cửa hàng bán lẻ trên toàn quốc. “Hiện nay khách hàng có tâm lý chờ đến khi áp dụng giá mới, thị trường gần như bị chững lại, hàng hóa không tiêu thụ được trong khi chi phí cho nhân công, vận hành nhà máy kho bãi, nguyên vật liệu… vẫn phải chi trả sẽ làm DN bị thiệt hại nặng nề”, ông Toàn nói.
Một số chuyên gia kinh tế cũng đề xuất, Bộ Tài chính cần công khai phương pháp tính giá trần để DN nắm rõ và thực hiện. “Cùng một loại sản phẩm mà có nhiều mức giá trần khác nhau và không hiểu sự chênh lệch này đến từ những yếu tố nào”, đại diện một DN nói.
Tại buổi họp báo về việc triển khai áp giá trần với mặt hàng sữa chiều 27/5, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) khẳng định ngay sau khi có biện pháp bình ổn giá mới, cơ quan quản lý đã phát hiện không ít “chiêu” lách luật của DN như thay đổi mẫu mã, trọng lượng.
Để tránh tình trạng này, quy định sắp được áp dụng sẽ nêu rõ các trường hợp thay đổi về trọng lượng so với sản phẩm sữa trong bảng giá trần. Những sản phẩm này phải được tính toán lại giá trần dựa theo trọng lượng mới dựa trên tỷ lệ của mặt hàng cũ trong bảng giá trần.
Trường hợp có thay đổi quy cách đóng gói, bao bì mẫu mã và thông tin chất lượng, đại diện Bộ Tài chính cho biết, các mặt hàng này phải được sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền thì mới được coi là sản phẩm mới và phải tính lại giá bán tối đa.
