NHNN vừa ban hành Chỉ thị 01 yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) chủ động rà soát, đánh giá toàn diện hoạt động NH của mình để báo cáo NHNN trước ngày 28-2-2013; lên phương án tái cơ cấu tổ chức, hoạt động để bảo đảm xử lý những tồn tại, yếu kém, vi phạm và tuân thủ đúng các quy định về hoạt động NH theo Luật Các TCTD.
NH yếu chạy nước rút
Các NHTM yếu kém trong danh sách phải tái cơ cấu theo yêu cầu của
NHNN: nếu không đủ lực để tự tái cấu trúc, buộc phải chọn hình thức sáp
nhập, hợp nhất… Vì thế, 4 NH trong diện này (trong đó có Navibank,
TrustBank, Western Bank...) đang chạy nước rút để tái cấu trúc.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án hợp nhất Western Bank với
PVFC - công ty tài chính lớn nhất có vốn điều lệ 6.000 tỷ đồng, tổng tài
sản đạt gần 100.000 tỷ đồng. Trong khi Western Bank có vốn điều lệ
3.000 tỷ đồng và là NH yếu kém thuộc diện tái cơ cấu bắt buộc.
Việc hợp nhất này nếu thành công sẽ tạo ra một NHTM mới với vốn điều lệ
9.000 tỷ đồng, quy mô tổng tài sản trên 100.000 tỷ đồng, có mạng lưới
khắp các tỉnh, thành lớn trong cả nước.
Đây là những hoạt động PVFC đang bị hạn chế. Đặc biệt với vốn lớn, NH mới có khả năng tiếp cận khách hàng tiềm năng, dự án trọng điểm... cũng là những điều mà Western Bank không có khả năng thực hiện.
Được biết, sau Tết Nguyên đán, Western Bank sẽ tổ chức ĐHCĐ để lấy ý kiến về việc này.
Vừa qua, Trust Bank cũng trình đề án tái cấu trúc tại ĐHCĐ 2012, tập
trung sử dụng nguồn lực từ các tập đoàn, tổ chức, cá thể kinh tế tư
nhân, chủ động giải quyết ổn thỏa các vấn đề nội tại, không trông chờ sự
cứu trợ của NHNN.
Trong đó, Tập đoàn Thiên Thanh giữ vai trò là đối tác chiến lược đồng hành cùng tiến trình tái cơ cấu Trust Bank.
Về định hướng phát triển, trong ngắn hạn, NH này cho biết sẽ giữ vững và
bình ổn hoạt động với các sản phẩm dịch vụ truyền thống, như tiếp tục
phát huy vai trò là NH “tam nông” tại khu vực trọng điểm ĐBSCL; dịch vụ
bán lẻ tại các trung tâm kinh tế và bước đầu triển khai nhóm sản phẩm,
các dịch vụ phục vụ ngành vật liệu xây dựng, nhà ở bình dân.
Trong dài hạn, với sự song hành của Tập đoàn Thiên Thanh, Trust Bank sẽ
có những định hướng phát triển mới, từng bước chuyển dịch cơ cấu, tiến
tới mục tiêu chuyên biệt hóa dịch vụ NH mang tính chất đặc thù.
NHTM lớn chịu đau cơ cấu
Thực tế quá trình tái cơ hiện nay không chỉ xảy ra ở các NHTM yếu kém
mà còn diễn ra mạnh ở các NHTM lớn. Bằng chứng là nhiều NHTM lớn đang
có kế hoạch không chia cổ tức trong 2-3 năm tới để tái cấu trúc hoạt
động. Theo đó sẽ tiết giảm chi phí, cắt giảm lương thưởng, chính sách
đãi ngộ, thậm chí tinh giảm nhân viên.
Về vấn đề này, ông Đỗ Minh Toàn, Tổng giám đốc ACB, cho rằng trong 3 năm
qua hệ thống NHTM phát triển quá nhanh, nhiều NH mở mạng lưới, thuê mặt
bằng, thuê nhân viên, dẫn đến bộ máy cồng kềnh trong khi hiệu quả hoạt
động không cao.
Có NH có đến 1.200 nhân viên và 86 đơn vị kinh doanh, nhưng chỉ khoảng
30% đơn vị có lợi nhuận, đơn vị có lợi nhuận trên 10 tỷ đồng chỉ “đếm
trên đầu ngón tay”.
Tình trạng này đang phổ biến ở nhiều NHTM do các quy định quản lý của
NHNN ngày càng chặt chẽ. Vì thế, để tăng lợi nhuận, buộc các NHTM phải
tái cơ cấu tổ chức, hoạt động.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, thanh tra tập trung các nội dung như thực trạng tài chính; cơ cấu sở hữu; việc chuyển nhượng cổ phần hay vốn góp; quản trị, điều hành; kinh doanh ngoại tệ, vàng; huy động vốn; cấp tín dụng; phân loại nợ; mức trích và phương pháp trích lập dự phòng và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro của các TCTD... Các hành vi như gian lận, báo cáo thông tin và số liệu không trung thực sẽ bị xử lý.
Theo một chuyên gia NH, từ năm 2013 các NHTM sẽ phải chịu đau để tái
cơ cấu. Điều này phù hợp với đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai
đoạn 2011-2015, tập trung lành mạnh hóa tình trạng tài chính và củng cố
năng lực hoạt động, cải thiện mức độ an toàn và hiệu quả hoạt động của
các TCTD.
Phấn đấu đến cuối năm 2015 hình thành được ít nhất 1-2 NHTM có quy mô và trình độ tương đương với các NH trong khu vực.
Có thể trong những năm tới lợi nhuận, cổ tức ở các NHTM không còn là
những con số khủng, nhưng hứa hẹn hệ thống NHTM sẽ hoạt động lành mạnh,
an toàn và ngành NH sẽ được nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước
nhắm đến với cổ phiếu đầu tư tiềm năng trong dài hạn.
Theo Thiên Thanh
