3 năm qua, có một hiện tượng lặp lại ở nhiều nền kinh tế, đó là kinh tế mạnh lên về cuối năm sau khi yếu ớt trong suốt những tháng xuân - hè. Lý do là kinh tế những tháng cuối năm thường được tiếp sức bằng chính sách tiền tệ mạnh mẽ của các ngân hàng trung ương. Các chính sách này cơ bản đã giúp đẩy lùi nguy cơ suy thoái xa thêm vài tháng. Suy thoái được ngăn chặn đồng nghĩa với kinh tế phục hồi. Chúng ta chỉ thấy lại sự suy yếu khi mà những ảnh hưởng của chính sách kích thích không còn. Điều này đã xảy ra các năm 2010, 2011 và giờ đang trở lại trong năm 2012.
Dưới đây là 5 lý do mà các nhà kinh tế cho rằng nó có tác động mạnh khiến suy thoái toàn cầu có thể xảy ra.
- Châu Âu, khối liên kết kinh tế lớn nhất thế giới đang ngày càng thu hẹp các hoạt động kinh tế. Tỷ lệ thất nghiệp nơi đây vừa đạt mức kỷ lục là 11%. Chỉ số PMI, một đại lượng đo lường sức khỏe khu vực sản xuất, đã co lại trong 10 tháng liền và đang trở nên tồi tệ. Pháp và Đức, hai trụ cột kinh tế của châu Âu cũng không tránh khỏi tình trạng này. Đáng chú ý, xu hướng suy giảm kinh tế đó đang diễn ra giữa lúc các rủi ro chính trị tại châu Âu leo thang và bất ổn của hệ thống ngân hàng tăng lên.
- Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại và không còn là động lực của tăng trưởng toàn cầu như hai năm qua.
- Ấn Độ và Brazil, hai sức mạnh kinh tế mới nổi cực kỳ quan trọng khác cũng đang chậm lại. Ấn Độ thì đang đình đốn với số liệu GDP vừa được công bố tồi tệ nhất trong vòng 9 năm (giảm 1% so với cùng kỳ năm trước). Brazil chỉ tăng yếu ớt với 0,2% trong quý đầu năm nay. Các thị trường mới nổi tăng chậm lại sẽ chỉ như là những tấm nệm “hết hơi” đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
- Kinh tế Mỹ, mặc dù vẫn tăng trưởng ở thời điểm hiện tại, phục hồi nhưng không đáng kể. Thị trường lao động thì chưa bao giờ thoát khỏi suy giảm. Từ năm 2008, tỷ lệ việc làm của Mỹ bắt đầu sụt giảm và qua 4 năm, hiện vẫn thấp hơn 3,6% so với mức của năm 2008. Báo cáo thất nghiệp mới nhất cho thấy, có một sự tăng lên ở loại việc làm bán thời gian, nhưng cùng với đó là một lượng việc làm toàn thời gian “không cánh mà bay”. Thu nhập khả dụng cá nhân (sau thuế và lạm phát) đã giảm tháng thứ bảy liên tiếp, điều hiếm khi xảy ra ở một nền kinh tế không suy thoái. Với một nền kinh tế chủ yếu dựa trên tiêu dùng như Mỹ, cùng với tỷ lệ tiết kiệm gộp thấp, hiện tượng giảm thu nhập là rất đáng báo động.
- Chu kỳ ảnh hưởng của các gói cứu trợ ngày một ngắn hơn. Với viễn cảnh như trên, nhiều người hoàn toàn kỳ vọng vào một liều kích thích tiền tệ nữa trong thời gian tới. Tuy nhiên, kinh nghiệm những năm vừa qua cho thấy, các biện pháp kích thích từ các ngân hàng trung ương trên thế giới không đủ giúp các nền kinh tế tự phục hồi. Do vậy, tác động tích cực của chúng lên các thị trường và các nền kinh tế ngày càng nhỏ hơn. Các hoạt động tái cấp vốn ở châu Âu chỉ giúp “cầm chân” được cuộc khủng hoảng nơi đây trong khoảng 4 – 5 tháng, rồi đâu lại vào đấy, thậm chí, còn tồi tệ hơn. Thêm một lần, các gói kích thích lại được đặt ra, mà suy cho cùng, chỉ để… đánh lừa cảm giác.
(Theo ĐTCK)
