Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Trung Quốc, nhà lãnh đạo Điện Kremlin không chỉ muốn củng cố quan hệ với Bắc Kinh mà còn kỳ vọng đạt được những kết quả cụ thể trong các lĩnh vực thương mại và năng lượng.
Chuyến thăm Bắc Kinh kéo dài hai ngày của ông Putin diễn ra ngay sau chuyến công du cấp nhà nước của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc, chuyến đi mà Nhà Trắng tuyên bố đã mang lại nhiều thắng lợi về ngoại giao và thương mại.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Nga đến Bắc Kinh với mục tiêu tái khẳng định và tăng cường hơn nữa mối quan hệ vốn đã rất gần gũi với Trung Quốc.
CNBC nhận định có ba lĩnh vực trọng tâm mà ông Putin muốn thúc đẩy sâu sắc hơn và tìm kiếm các cam kết cụ thể từ phía Trung Quốc.
CỦNG CỐ QUAN HỆ
Theo Ed Price, nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Đại học New York, việc ông Vladimir Putin tới Bắc Kinh chỉ vài ngày sau khi ông Trump kết thúc chuyến thăm Trung Quốc không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên.
Ông Price cho rằng Tổng thống Nga đang muốn gửi tới Mỹ một thông điệp rằng: “Các ông có thể đến thăm Trung Quốc bao nhiêu lần tùy thích, nhưng Nga mới là đối tác gần gũi và thân thiết hơn với Bắc Kinh”.
Ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã xây dựng mối quan hệ chặt chẽ trong hơn một thập kỷ qua, và nhà lãnh đạo Nga muốn tái khẳng định vị thế của Moscow như đồng minh địa chính trị thân cận nhất của Bắc Kinh.
Theo ông Price, Tổng thống Nga cũng muốn nhận được sự hậu thuẫn ngoại giao từ Trung Quốc liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine, cuộc xung đột mà Bắc Kinh dù không công khai ủng hộ nhưng vẫn duy trì lập trường dung hòa với Moscow.
Ông Ed Price cho rằng Tổng thống Putin đang theo đuổi một chiến lược dài hạn cho nước Nga, trong đó Moscow tìm cách kéo Trung Quốc lại gần nhất có thể, trong lúc đối phó với điều mà Nga xem là mối đe dọa từ NATO ở Đông Âu.
Tuy nhiên, một chủ đề nhạy cảm có thể xuất hiện trong các cuộc trao đổi là phát biểu được cho của ông Tập với ông Trump, do Financial Times đưa tin, rằng ông Putin cuối cùng có thể sẽ “hối tiếc” về việc phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS cho biết Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã bác bỏ thông tin này và gọi đó là hoàn toàn bịa đặt.
Ông Sitao Xu, kinh tế trưởng của Deloitte Trung Quốc, nói với CNBC rằng Moscow sẽ tìm kiếm một dạng cam kết mang tính trấn an từ phía Trung Quốc trong mối quan hệ vốn rất phức tạp giữa hai nước, trong khi Bắc Kinh cũng muốn hiểu rõ hơn về hướng đi của cuộc chiến tại Ukraine.
“Nga là nước láng giềng lớn nhất của Trung Quốc và hai bên có đường biên giới dài. Nếu chúng tôi không phải lo lắng về an ninh ở sườn phía Tây, đó sẽ là sự nhẹ nhõm rất lớn”, ông lưu ý.
Ông Xu dự đoán hội nghị thượng đỉnh lần này có thể sẽ đưa ra các thông báo mới về hợp tác năng lượng và khả năng Trung Quốc tiếp tục tăng đầu tư vào Nga.
THÚC ĐẨY HỢP TÁC NĂNG LƯỢNG
Các nhà phân tích cho rằng mối quan hệ năng lượng giữa Nga và Trung Quốc ngày càng mất cân bằng, đặc biệt kể từ khi chiến sự Ukraine bùng phát.
Nga, quốc gia đang chịu các lệnh trừng phạt nặng nề từ phương Tây, đã đánh mất nhiều thị trường xuất khẩu dầu khí quan trọng, đặc biệt là châu Âu, và ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc cùng Ấn Độ trong vai trò khách hàng mua năng lượng.
Một nhà phân tích cho biết ông Vladimir Putin tới Bắc Kinh tuần này với hy vọng dự án đường ống dẫn khí đốt Power of Siberia 2, nối Nga với Trung Quốc qua Mông Cổ, sẽ được “bật đèn xanh”. Tuy nhiên, Trung Quốc dường như chưa vội phê duyệt dự án hạ tầng này.
“Theo tôi, thỏa thuận quan trọng nhất mà ông Putin muốn thảo luận với ông Tập chắc chắn là đường ống khí đốt”, ông Sergei Guriev, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh London, chia sẻ với CNBC.
Ông Guriev nói thêm, dự án Power of Siberia 2 có thể giúp Nga tăng gấp đôi lượng khí đốt xuất khẩu sang Trung Quốc qua đường ống.
Tuy nhiên, Bắc Kinh liên tục trì hoãn các cuộc đàm phán về dự án này vì Trung Quốc cảm thấy họ vẫn đảm bảo an ninh năng lượng nhờ đa dạng hóa được nguồn cung.
Ông Guriev cho rằng Nga rất cần dự án Power of Siberia 2 bởi nước này đã đánh mất thị trường khí đốt châu Âu. Trong khi đó, Trung Quốc không ở trong tình thế quá cấp bách. “Trung Quốc đã xây dựng được lượng dự trữ năng lượng đáng kể và có thể chờ đến khi xung đột ở Trung Đông kết thúc”, ông nhận xét.
Về phía mình, chuyên gia Ed Price từ Đại học New York cho rằng: “Nga có thứ mà Trung Quốc cần, đó là năng lượng. Trung Quốc muốn năng lượng Nga vì họ nhìn thấy nguy cơ các nguồn cung khác trở nên khó tiếp cận hơn trong tương lai. Vì vậy, Bắc Kinh muốn giữ Nga ở gần mình”
MỞ RỘNG HỢP TÁC THƯƠNG MẠI
Tổng thống Vladimir Putin mô tả chuyến thăm lần này chỉ là một phần trong chuỗi các cuộc gặp gỡ và trao đổi thường xuyên giữa hai cường quốc.
“Các chuyến thăm song phương thường xuyên và các cuộc đối thoại cấp cao Nga - Trung là một phần quan trọng, không thể tách rời trong nỗ lực chung nhằm thúc đẩy toàn diện quan hệ song phương và khai mở tiềm năng gần như vô hạn giữa hai nước”, ông Putin phát biểu, hãng thông tấn TASS đưa tin.
Dù vậy, các nhà phân tích tin rằng Nga đang muốn mở rộng hợp tác kinh tế và thương mại với Trung Quốc trên càng nhiều lĩnh vực càng tốt.
“Đối với Nga, chuyến thăm này đặc biệt quan trọng”, ông Sergei Guriev nói với chương trình “Europe Early Edition” của CNBC. Theo ông, Nga đang phụ thuộc vào Trung Quốc về công nghệ, hàng tiêu dùng và hàng hóa sản xuất.
Ông cho biết Liên minh châu Âu trước đây từng là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, nhưng kể từ chiến sự Ukraine, Moscow đã chuyển hướng mạnh sang Trung Quốc và qua đó thương mại song phương đã tăng gấp đôi.
“Đã có một xu hướng tái cấu trúc lớn trong dòng chảy thương mại của nền kinh tế Nga, chuyển từ EU sang Trung Quốc. Hiện nay, Trung Quốc là đối tác lớn nhất của Nga với quy mô thương mại tăng gấp đôi trong bốn năm qua”, ông Guriev nhấn mạnh.
